Birleşmiş Milletler (BM) araştırmacıları, yapay zeka ile etkileşim kurarken gereksiz nezaket ifadelerinin kullanımının azaltmasını önerdi. BM Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü’nün (UNU-INWEH) yayınladığı rapora göre kullanıcıların komutlarından “lütfen” ve “teşekkür ederim” gibi ifadeleri çıkarması, ChatGPT’nin enerji tüketimini yüzde 25’e kadar azaltabilir.
Araştırmada gereksiz kelimelerin kaldırılmasının yılda 87 ila 98 GWh elektrik tasarrufu sağlayabileceği belirtildi. Bu miktarın Sahra Altı Afrika’da yaklaşık 760 bin kişinin yıllık konut elektrik tüketimine eş değer olduğu ifade edildi. Uzmanlar, yapay zeka kullanımının çevresel etkilerini azaltmak için kullanıcıların daha kısa komutlar yazmasını, gereksiz sohbet döngülerinden kaçınmasını ve yapay zeka ile duygusal bağ kurmamasını tavsiye etti.
Bilmeyenler için büyük dil modelleri, metinleri “token” adı verilen küçük birimlere ayırarak işliyor. Madani’ye göre kısa komutlar hem işlenmesi gereken hem de yanıt olarak üretilen token sayısını azaltarak enerji tasarrufu sağlıyor. Bazı durumlarda daha kısa komutlar, görevi basitleştirerek işlem gücü ihtiyacını da düşürüyor. Yapay zekanın çevresel maliyetlerine ilişkin en kapsamlı çalışmalardan biri olarak değerlendirilen rapor, teknolojinin yaygınlaşmasıyla enerji, arazi ve su kullanımının hızla arttığı uyarısında bulundu.
Rapora göre ChatGPT günde yaklaşık 2,5 milyar sorgu işlerken yapay zeka destekli özetleri de içeren Google aramaları günlük 16 milyar seviyesine ulaşıyor. Araştırmacılar, teknoloji şirketlerinin enerji tüketimine ilişkin sınırlı veri paylaşması nedeniyle veri merkezlerinden elde edilebilen mevcut verileri kullandı. Buna göre yapay zeka uygulamaları bugün veri merkezlerinin enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor. Bu oranın önümüzdeki birkaç yıl içinde yüzde 40’a çıkması bekleniyor.
Yapay Zekanın Elektrik Tüketimi Giderek Artıyor
Araştırma, 2030 yılına gelindiğinde yalnızca yapay zeka sistemlerinin yılda yaklaşık 378 TWh elektrik tüketebileceğini, veri merkezlerinin toplam tüketiminin ise 945 TWh ulaşarak küresel elektrik kullanımının yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturabileceğini öngörüyor. Ayrıca veri merkezlerinin 2030 yılına kadar ihtiyaç duyacağı tahmin edilen 9,3 trilyon litre suyun Sahra Altı Afrika’da yaşayan 1,3 milyar insanın yıllık asgari evsel su ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde olduğu belirtildi.
Araştırmacılardan Miriam Aczel, yapay zekanın tarihteki diğer teknolojilerden daha hızlı benimsendiğini belirterek enerji tüketimindeki artışın da son derece hızlı gerçekleştiğini söyledi. Raporda yapay zeka şirketlerinin enerji tüketimlerini kamuoyuna açıklamalarının zorunlu hale getirilmesi ve hükümetlerin enerji kullanımına yönelik sınırlar getirmesi önerildi. Uzmanlar ayrıca toplumun yapay zekayı verimli kullanma konusunda bilinçlendirilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
Yorum Yap