Ana sayfa Makale Yaylı Grubu Miksi

Yaylı Grubu Miksi

79
0

Sizlere bu ay String Ensemble (Yaylı Grubu) miksinin üç aşaması ve MIDI Sequencer temel öğeleri üzerine bilgiler vereceğim. Cubase”de MIDI orkestrasyon projesine başlama konumuza da kaldığımız yerden devam edeceğiz.

Bir önceki sayıda MIDI Orkestrasyonu farklı kılan en önemli unsurun MIDI sequencer işleme sırasında kişinin tüm rolleri zaman zaman üstlenmesi olduğunu belirtmiştim. önce kompozitör olursunuz,  ardından sırasıyla  performer (müzisyen) görevini üstlenir pasajları kendiniz çalar ve yorumlarsınız. En sonunda da Mixing Engineer’ın yapması gerekenleri yaparsınız. Projenin genelinde tüm işlemleri kendiniz üstlenirsiniz. Sonuç olarak projenin en son aşaması olan mastering”e kadar projenin başlı başına yegane aktörü sizsinizdir. Yazımın bu bölümünde size yaylı grubu miks aşamalarından söz edeceğim. Ama mixing işleminin yazıyla değil pratik olarak mixing konsolunun başında öğrenebileceği konusundan da söz etmeden geçemeyeceğim. Yine de fikir vermesi açısından mixing elemanlarına ve aşamalarına bir göz atalım.
 
String Ensemble (Yaylı Grubu) Miksinin üç  Aşaması ( Panlama – EQ- Reverberatin)Panlama

Panlama sol ve sağ olmak üzere iki hoparlörden çıkan sesin, stereo (Sol, Orta ve Sağ) düzen içerisindeki özel yerini (konumunu) belirtir. Gerçek orkestralara baktığımızda orkestranın şefe göre 180 derecelik bir açıyla oturmuş olduğunu göreceksiniz. Ancak biz kendi duyum alanımızı hesaba katacağımız için bu alanın 120 derecelik kısmını miksde kullanacağımızı düşünmeliyiz. Oturma düzeninde yaylı grubunun da hemen ön sırayı kapladığını, 1. kemanların en sol köşede, 2. kemanların hemen 1. kemanların yanında yer aldığını, viyolaların ortada, çello ve kontrbasların ise sağ tarafta yerleşmiş olduklarını göreceksiniz.
 

 
Sanal orkestramızın panlamasını da bu sıralamaya göre yapmanız, size gerçekçiliği yakalamanızda daha da yardımcı olacaktır. Panlama birçok şekilde yapabilir. Birincisi kullandığınız sampler”ın yazılımında bulunan pan ayarı tuşu yardımıyla, ikincisi ise Cubase mikseri üzerinde bulunan Pan ayarı bölümünden yapılabilir. Siz bu işlemi Cubase’ de mikseri açmadan da yapabilirsiniz. Bunun için Cubase ana proje sayfasında MIDI Track yüklendikten sonra ortaya çıkan soldaki Inspector-Edit Channal Setting bölümündeki pan kısmını kullanabilirsiniz. Cubase  pan ayar değerleri Stereo Balance Panner modundayken Sola -64, Sağa 64 şeklinde kullanılabilir. Bu değerler sesi ya tamamen sola ya da tamamen sağa yatırır. Ben Cubase üzerinde panlama yapacaksam önce kanalı export audio yapıp ardından sesi bir audio kanalına yüklüyorum. Ardından kanal üzerindeki “Pan” ayarı bölümünün üzerindeyken farenin sağ tuşu yardımıyla ortaya çıkan 3 seçenekten (Stereo Dual Panner, Stereo Combined Panner, Stereo Balance Panner) o an için kullanmam gerekeni seçip işlemime devam ediyorum. Stereo Balance Panner modunda çalışırken kemanları sola (Left) -L40 sol değerinde yatırıyorum. İkinci kemanları da  sol -L20 değeriyle kullanıyorum. Viyolaları da center konumunda duyulacak şekilde bırakıyorum. çelloları sağa doğru –R40, kontrbasları ise R45 değerleriyle kullanıyorum. Bu yaptığım işlemler String Ensemble içerisindeki yaylı gruplarımı, stereo olarak konumlarına yerleştirmiş ve gerçekliğe daha yakın hale getirmiş oluyor.

 

 

EQ
EQ kullanımının genel amacını, her enstrümanın kayıt içerisinde parlak ve berrak şekilde duyulması şeklinde yorumlayabiliriz. Bunu yaparken de miksi yapan kişi her enstrümanın sound’unu gerekli frekans değerleri içerisinde sınırlandırılmalı ve gereksiz olan frekansları kesmelidir. Yaygın olarak yapılan en büyük yanlış EQ”nun sürekli frekansları artıracak (boost) yönde kullanılmasıdır. Her zaman tam tersi düşüncede olmalı, gerekmedikçe frekansları boost etmekten kaçınılmalıdır. Zaten çoğunlukla senfonik kütüphaneleri kullanacağınız ve bu kütüphanelerin hazırlık aşmasında seslerin zaten editing işlemlerinden geçirilmiş olması EQ işlemlerinizde en az  harekette bulunmanızı sağlayacaktır.  Size referans olarak verdiğim String Ensemble frekans aralıkları tablosunu baz alarak hangi enstrümanın hangi frekans aralığında olduğuna bakabilir ve enstrümanların gereksiz frekanslarını miks esnasında EQ  yardımıyla kesebilirsiniz.

Reverberation

Kullanabileceğiniz en önemli iki efekt Reverb ve Delay (Pre Delay)dir. Bunları çeşitli Plug in’ler içerisinde Delay, Hall, Small, Concert Hall vb. şeklinde şekillendirebilirsiniz. Bunlar orkestranızın büyük bir katedralde mi yoksa küçük bir konser salonunda mı yer alacağına dair atmosfer özelliklerini belirleyen efektlerdir. Delay kullanımında pre-delay kullanmanızı ve yüksek seviyeli reverb değerleri kullanıp eseri gereksiz ortam gürültülerine boğmamanızı şiddetle tavsiye ederim.

MIDI Sequencer Temel öğeleri
MIDI Sequencer”ı kısaca MIDI datalarını çalmaya, kaydetmeye, tekrar çalmaya yarayan bir hardware ya da software olarak tanımlayabiliriz. çoğunlukla MIDI Sequencer terimi bilgisayarda kullanılan bir müzik programı (Cubase, Reason, Abletin Live, Logic, Cakewalk, v.s.) olarak karşımıza çıkar. 

Arrange Window: Arrange Window, yazılım olarak kullandığımız programda müzik yapmada kullandığımız ana pencereye  verilen addır. Bu pencere içinde farklı track , timeline ruller, bar number (ölçü sayıları), editing (işleme) ve MIDI dataları değiştirmek için kullandığımız birçok parametre bulunur. Ayrıca bir tıkla açabileceğiniz alt menüleri de içerir. Track : Sound  (ses),  Track (Kanal) içerisinde oluşturulur ve bu kanallar yardımıyla ayrı ayrı işlenir. Sequencer içerisinde ses elde etmemiz için en az bir track bulunması  gerekir. Not:  Cubase “Arrange Window”da üst menüden “Project “-  “add track” – audio, MIDI, group folder, fx channel vb. track kanallarından birini oluşturmak mümkün.  Transport Control: Sequencer”ımızın en çok kullanacağımız bölümüdür. Projemizi buradan çalar, kaydeder ve durdururuz. Bunun yanı sıra Metronom, Automatic  Quantize, Cycle, Time Display, Play Order, Record order gibi parametreleri yönetebileceğimiz araç çubuğu görünümünde bir menüdür.
 

Timeline Ruler: “Arrange Window” içerisinde Bar”ları ve Beat”leri(ölçü sayılarını) rakamlar yardımıyla takip edebileceğimiz bölüm. Locator: Sequencer içerisinde belli bir bölgeyi seçmemize yardımcı olur ve aynı yeri ” Loop” şeklinde tekrar tekrar  çalmamıza olanak sağlar. Tools:  Datalarımızın editing işlemlerini yapmamız için gerekli araçları (Kes, Kopyala, Yapıştır v.b.) bulunduran araç çubuğudur.

Cubase”de MIDI  Orkestrasyon  Projesine  Başlama Konumuza Devam Ediyoruz.
Geçen sayı sizlere kısaca Sibelius ile MIDI orkestrasyona başlama hakkında kısaca giriş bilgileri vermiştim. Bu sayıda Cubase ile yaptığımız yarım kalan projemize devam ediyoruz. Kısaca bu sayıya kadar yaptıklarımızı maddeler halinde sunuyoruz. A)Yeni bir proje sayfası açma B)Her ayrı çalgı grubu için ayrı ayrı Group Channel Track oluşturma (Project-Add Track-Group Channel) C) Group Channel’ları isimlendirme…

Gelelim bu sayıya.  Yapmanız gerekenler her ayrı çalgı grubu için “Folder Track””ler oluşturmak. Bunun içinde ana menü üzerinden Project”e ardından Add Track”a, karşınıza çıkan menüden de Folder Track”a tıklayın. Folder Track oluşturmamız önemlidir çünkü orkestrasyon içerisinde bir sürü enstrüman kullanacağımızdan (24 ila 48 kanal arası)  bunları gruplamak, editing işlemi sırasında düzenli bir biçimde arrange sayfamızda bulunmalarını sağlar. ?imdi karşımıza çıkan Folder Track”ın üzerine çift tıklayalım ve ismini “Woodwinds Folder” olarak  değiştirelim. Daha sonra ardı ardına, “Brass, Percussion, Strings, Piano/Harp Folder Tracklerimizi” oluşturalım ve isimlendirelim. Geldik bu  “Folder Tracklerin” içerisine yerleştireceğimiz MIDI Track’leri oluşturmaya. Ben öncelikle Strings Ensemble MIDI Track’lerimi oluşturmak istiyorum. Yine benzer olarak Ana menüden  Project – Add Track –MIDI”yi seçin ve ismini 1. kemanlar olarak değiştirin. 4 ayrı kanal daha açın ve yaylı isimlerini yazın.  Artık MIDI kanallarımız hazır. Yapmamız gereken iki iş daha var. Bunlardan birincisi bir Vsti (Yaylı Ses Bankasını-Vienna, Ewql Strings-Garitan, Kirk Hunter, Symphobia vb.) seçip, onun kendi kanalına teker teker strings seslerini yüklememiz. İkincisi ise MIDI Track kanallarının “Output””larını yüklediğimiz Vsti”ye yönlendirmemiz. öncelikle birinci aşamada ben sampler olarak “Kontakt 3″”ü kullanıp, Senfonik String kütüphanelerinden de Vienna Senfonik Orkestra yaylılarını “Giga” formatıyla Kontakt 3′ de kullanacağım.  Bunun için “F11” tuşu yardımıyla Vsti (Kontakt 3) Enstrümanımı  yükleyeceğim bölümü çağırıyorum.  Ve ilk Vsti kanalının üzerine tıklayıp o kanala Kontak 3″ü yüklüyorum. Kontakt 3 File menüsünde kullanacağım Giga formatlı Sesleri (I.Keman-II.Keman-Viyolalar-çellolar-Kontrabas )sırasıyla Kontakt 3′ e yüklüyorum. Artık elimde 5 kanal ses var. String Ensemble hazır. Siz bu işlem esnasında herhangi başka bir Vsti Enstrümanı kullanabilirsiniz. Evet, geldik son işleme. Cubase ana proje menüsünde “Arrange Windows””da  öncelikle kullanacağım “I. Kemanlar MIDI Track” kanalımın üzerine tıklıyorum ve soldaki “İnspector” penceresinin görünmesini sağlıyorum. İnspector penceresinde “Output Routing””i değiştirip kullandığımız Kontakt 3″ü seçiyoruz. “İnput Routing””i de kullanacağımız MIDI klavyeyle değiştiriyoruz ve Channel olarak “1”i seçiyorum.  Birinci kemanlarımız çalıma hazırlar fakat burada dikkat gerektiren İnspector penceresindeki Channel ayarı, Kontakt 3″deki kanal sıralamasına göre ayarlanmalıdır. Kontakt 3″de ikinci kanalda yüklü olan II. kemanlar için Channel değeri “2” olarak girilmelidir ve bu şekilde sıra takip edilmelidir. MIDI kanallarımın üzerlerine de teker teker tıklayıp aynı ayarları yapıyorum. Son olarak MIDI kanallarımın üzerine bir kez sol tuşu tıklayıp tuşu bırakmadan kanalları “Strings Folder” kanalımın üzerine sürükleyip bırakıyorum. Sonuç olarak “String Folder” kanalımın içerinde tüm yaylı  MIDI kanallarım oluşmuş oldu. Bu sayıda  teker teker yaylılarımın performans kayıtlarını yapabileceğimiz aşamaya gelmiş olduk.  Herhangi bir soru, görüş ve dilekleriniz için  HYPERLINK “mailto:seyhancanyakan@hotmail.com”seyhancanyakan@hotmail.com adresine  mail atabilirsiniz. Bir sonraki sayı görüşmek dileğiyle bol MIDI orkestrasyonlu günler.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here