Ana sayfa Yazılım Tipografi Üzerine

Tipografi Üzerine

0

Tipografi, basılı ve dijital mecralarda, reklamcılıkta, caddedeki mağazanın tabelasında, lokanta ya da kafede “ne yesem acaba?” diye düşünürken baktığınız menüde…Tipografi, her an, her yerde!
 

Tasarımdaki yeri ve öneminin muazzam olduğundan bahsedeceğimiz tipografi, basitçe, yazının tasarımcı tarafından yaratılan görsel bir dille sunumudur. Kelime anlamıyla ise; Yunanca “da “typos” (form) ve “graphia” (yazmak) sözcüklerinden türemiş olan typographia sözcüğünün Türkçe”deki karşılığıdır.

Biliyoruz ki insanoğlu çağlar boyunca bilgiyi korumak ve kendinden sonraki nesillere aktarmak için yazıyı kullandı. Bilginin görünür, somut ve kalıcı hali olan yazıyla bilgiler zaman içinde gündelik yaşamın gereksinimleri dışında güzel yazıyla sanata (kaligrafi) dönüşür. Sanatsal yaklaşımla oluşturulan özgün harflere karşılık tipografi metal aletlerle mekanik bir şekilde uygulansa da sanatsal kullanım özelliğini kaybetmez.
 

tipografi
 
Modernizmin tipografiye yüklediği yeni anlamlarla ve geleneksel, klasik tavrın çağa ayak uyduramadığı teziyle tipografi teknik süreçten kavramsal bir tavra dönüşür ve bir tasarım anlayışı olarak ele alınır. XX. asır başında Zürih”te ortaya çıkan Dada hareketiyle yaratıcı sanatı canlandırma amacıyla tamamen yeni ve deneysel ifade biçimleri bulmak hedeflenmiştir. Kurallardan kurtularak eskiyi yıkıp yeniyi kurma çabası ile Dadaistler kendiliğinden olanı planlı hale getirmeye çalışırken, tipografiyi geleneksel kalıpların dışına çıkarırlar. Harf biçimlerini görsel biçimler olarak kullanmaya başlayarak tipografinin sınırlarını genişletirler. Böylece tipografi, başlangıçta teknik bir sürecin terimiyken artık tasarımla eşanlamlıdır.

 

Tabi, yeni tipografiyle ve yeni tipografi tanımı ile yeni okuma biçimi de gelir. Basılı ürünlerin satır okunması değil bütününe şöyle bir göz gezdirileceği, ancak vurgulanmışsa detaylara bakılacağı söylenir. Tipografi sözcüklere, satırlara sıkışmış bir düzenlemeden ziyade, tasarım bütünü olarak ele alınacaktır. Tasarımı belirleyense monotonluk ve çeşitlilikten uzak kalmak, açıklık, çağın gereksinimleri ve işlevselliktir. 100 yıl sonra, bugün kullandığımız fontlar da tek tip değil elbette. Günümüzde artık binlerce iyi çözülmüş fonta ulaşmak çok kolay.

Yukarıdaki minik hikaye sonrası diyebiliriz ki tipografi değerini kaybetmeyen, tasarım için pek değerli, hatta çoğunlukla tasarımın merkezini oluşturan emsalsiz bir malzemedir.
 

typography
 
Günümüzde belirli bir mesajı belirli bir kitleye doğru ve en kısa yoldan iletme işini tasarım üstleniyor. Zamanın ruhuyla zamansızlığı, aceleciliği had safhada olan insanların dikkatini etkili, direkt, açık ve doğru bir anlatımla yaratılan tasarımlarla çekmek neyse ki mümkün. Grafik tasarıma ihtiyaç duyulan tüm mecralarda, özellikle reklamda, algıyı etkilemesi ve duygulara dokunması özelliğinin doğru kullanılmasıyla çok güçlü bir çözüme dönüşen tipografi, tıpkı müziğin yarattığı etki gibi, mesajı ikna edici kılması, mesajın doğru ve sapmadan izleyiciye ulaşmasında çok önemli, olmazsa olmaz, yere göğe sığmaz bir öge.

 

Afiş, kitap kapağı, dergi sayfa tasarımı gibi gün içinde bakmasak da, görmesek de bizim olan, etrafımızı saran tasarımlarda taşıyıcı görevi görür. Bir tasarımcı yazıyla, biçimle veya yazıyla oluşturduğu biçimle bir anlam iletir, yazı kavramının oluşmasında ciddi rol üstlenir. İyi çözülmüş tasarımla sorun çözer, anlam katar, sürekli yaşar.

Tasarımda doğru seçilen font marka hikayesinden, markaya olan güvenilirliğe, markanın imajına, sürekliliğine, köklü veya çağdaş bir anlayışla yönetildiğine, dinamizmine kadar sayısız özelliği izleyiciye aktarmak için etkilidir. Her zaman hikayeyi okumak mümkün olmayabilir fakat marka kimliğiyle örtüşen fontun kullanılması ipucu verebilir. Harfler kavramlara gönderme yapar, bu yüzden formu önemlidir. Bunun için markaya özel harf çalışması yapılabilir. Var olan fontlar işinizi görmüyorsa vektörel çizim yapabileceğiniz programlar imdada yetişir.
 

ayşegül çakırusta
 
Tipografi ağırlıklı olarak reklam ve pazarlama iletişimi disiplinlerinde kullanılıyor, evet. Fakat biçim olarak estetik olduğu için farklı sektörler de seviyor ve sevecek tipografiyi. Aksesuarlar, mobilyalar, kıyafetler gibi akla gelebilecek çoğu obje üzerinde de doğrudan veya dolaylı olarak tipografinin etkisini görmek mümkün. Tasarım algısındaki bu mihengin, tasarımı ciddiye alan her göz tarafından yakinen izlendiği bir gerçek. ML

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here