Ana sayfa Donanım Teyp Bandı

Teyp Bandı

0

özellikle 50″li yıllarda yaygınlaşan ve günümüz sample tabanlı müzisyenlerin öncüsü sayılabilecek bir enstrüman olarak teyp bandı.
 

Manyetik teyp bandına ses kayıt yapma ilk olarak ikinci dünya savaşından önce Almanya”da AEG ve IG Farben Şrmaları tarafından üretilen Magnetophone adlı bir cihazla gerçekleşti. Magnetophone”nun ses kalitesi çok düşüktü ve müzik için kullanılabilmekten çok uzaktı. Ancak Almanlar özellikle ikinci dünya savaşı sırasında AC Bias tekniğiyle kayıt kalitesini geliştirdiler ve radyo yayınlarında yoğun olarak kullanmaya başladılar. Teyp bandı üzerine kaydedilen konuşma ve canlı müzik kayıtları düzenli olarak radyo kanallarından yayınlanıyordu. Daha sonra 1947″de teyp bandına kayıt yapma tekniği Amerika”ya transfer edilip yayınlarda kullanılmaya başlandı. 1948″de aynı çalışma ilkesine dayalı ilk Amerikan kayıt cihazı Ampex Corporation tarafından üretilip ticari olarak satılmaya başlanmasıyla kısa zaman içinde müzik stüdyolarında da yaygın olarak kullanılmaya başlandı.
 
teyp bandı
 
Teyp bandına kayıt sistemi daha önceki plak kayıt sistemlerine göre müzisyenlere çok büyük kolaylıklar sağlıyordu. Vax kaplı plak kayıt sisteminde müzisyenler başından sonuna kadar doğru çalmak zorundaydı ve bir yanlışlık yapıldığında parça tekrar baştan sonuna kadar çalınıyordu. Oysa teyp bandına kayıt yapılan stüdyolarda şarkıların bir bölümü kaydedilip daha sonra parçalar birleştirilebiliyordu. Aynı şekilde de müzisyenin yaptığı herhangi bir yanlışlık kolayca düzeltilebiliyordu. İşin en önemli yönü yeni parçaların nerede başladığının ve bittiğinin tam olarak bilinmesiydi. Teyp bandı, slicing adı verilen yöntemle istenilen yerden kesilip başka bir teyp bandıyla kolayca birleştirilebiliyordu . Teyp bandının yüksek hızla akışı, (saniyede yaklaşık 50 cm) parçaların birleşim yerinde oluşacak kesintiyi insan kulağının duyamamasını sağlıyordu. Böylece teyp bandı düzenleme (edit) leme işlemi doğdu. İlk zamanlarda sadece kayıtları düzenlemek ve düzeltmek için kullanılan bu yöntem daha sonra yepyeni bir müzik yapma tekniği olarak kullanılmaya başlanacaktı.

 

teyp    Daha sonraları geleneksel müzik dışında efektlerle yaptığı müziğe “gerçek yaşamdan” anlamına gelen Musique Concrete adını verdi. Schaeffer”in “concrete” müziğini duyan pek çok kişi bu sesleri müzik olarak kabul etmedi ama Schaeffer çalışmalarına Pierre Henry ile birlikte RTF stüdyolarında devam etti.Fransız radyo mühendisi ve yayıncısı olan Pierre Schaeffer, Strasburg”da 1950 li yılların başlarında RTF radyosunda çalışırken teyp bantlarını kesip yapıştırarak, daha önce kaydedilmiş müzik ve sesleri kullanarak kolaj çalışmaları yapmaya başladı. Bu çalışmalarda sadece geleneksel müzik enstrümanlarla üretilen müzik kayıtlarını değil, gürültü dahil çevremizde duyabileceğimiz her türlü sesi kaydederek teyp bantlarını düzenledi.
Aralarında Karlheinz Stockhausen”in de bulunduğu önemli müzisyenlerinde katılımıyla hızla gelişen teyp müziği 1960″lı yılların başlarına gelindiğinde önemini kaybetmeye başladı. Anlaşılamamak ve kendi yarattığı müziğin kabul görmemesi gibi nedenlerden Schaeffer da teyp müziğinden sıkılmaya başladı ve yaşamının geri kalan yıllarını radyo yayın teknolojileri üstüne araştırmakla geçirdi.

Kendisi her ne kadar yaptığı müzikten sonradan vazgeçmişse de, teyp bantlarını düzenlemeyle yapılan müzik, müzik üretiminde devrim denebilecek bir etkiye sahiptir. Teyp teknolojisiyle ilk defa müzisyen olmayanların da müzik yapmasına olanak veren – ki Schaeffer da müzisyen değildi – , günümüzün copy/paste ortamının ilk örneği yaratılmış oldu. Bugün şarkı söylemeyen , hiç bir müzik enstrümanı çalmayı bilmeyenler bilgisayar kullanarak sample tabanlı müzik yapabiliyorlarsa bunu bir ölçüde bu yöntemin Şkir babası sayılabilecek Schaeffer”e borçludur.

Schaeffer”den başka müzik öncüleri de teyp müziğiyle ilgilenmişler ve bu yöntemle bir çok eser yaratmışlardır. Amerika”da Columbia-Princeton üniversitesinde Vladimir Ussachevsky”nin Ampex marka teyp kayıt cihazıyla yaptığı çalışmalar, John Cage ve David Tudor gibi araştırmacıların yaptığı deneysel çalışmalar teyp müziğinde yeni açılımlar ve gelişmeler olmasını sağlamıştır.

 

   Teyp bantlarıyla müzik yaparken her araştırmacı/müzisyen kendi yöntemlerini geliştirmiştir. Teyp bandı bir müzik enstrümanı sayılırsa, bu enstrümanı çalmayı öğrenmek de, kendi yöntemlerini geliştirip bunlarda ustalaşmak olarak tanımlanabilir. örnek olarak, iki teyp bandını birleştirirken uygulanacak değişik yöntemler, sesi değişik şekilde etkiler. Teyp bantlarını dik açıyla veya çapraz bir şekilde açılı kesmenin bile bantların birleşim yerlerinde oluşan ses üzerinde büyük etkisi vardır. Dik açıyla kesilmiş bantların birleşim yerlerinde daha keskin sesler duyulurken, açılı kesimlerde daha yumuşak bir geçiş gerçekleşir.
Normal olarak bir parça uzunluğu bir kaç santimetreden başlayan yüzlerce teyp bandını birleştirilmesiyle oluşur. Tabi kesme-yapıştırma işleminde hangi sesin nerede ne zaman başlayacağı dikkatle hesaplanır. Bantları kesim yapıştırarak yapılan müzik inanılmaz bir emek sonucu oluşur. Eğer değişik bantları arka arkaya getirip bir melodi oluşturulmak isteniyorsa ve eldeki orijinal kayıtta geleneksel bir müzik enstrümanın sesi varsa değişik notalar bandın üstünde tespit edilerek kesilir ve istenilen notaları taşıyan bant parçaları arka arkaya yapıştırılır. Eğer orijinal kayıtta “concrete” sesler varsa bu kayıtların hızları değiştirilerek tekrar ikinci bir teyp bandına kaydedilir ve bu şekilde oluşan parçalar bir araya getirilerek eser oluşturulabilir.

Teyple müzik yapan araştırmacılar, bir sesi teyp hızını değiştirerek tekrar kaydetmenin o sesin sadece notasını değil aynı zamanda tınısını da değiştirdiğini fark edince bu özellikten de yararlanarak müziklerini zenginleştirdiler. Normal hızla çalınmış bir piyano notasını yavaş çalınca daha pes ama aynı zamanda piyano sesine benzemeyen bir ses duyulur böylece araştırmacı daha önce duyulmamış sesler listesine yeni bir ses daha eklenmiş olur. Teyp bantlarıyla yaPılan müzikte sıkça kullanılan başka bir yöntem de sürekli tekrarlanan ritm yaratmak için loop yöntemidir. Loop yaratmak için tekrarlanması istenen teyp bandının başı ve sonu birbirine yapıştırılır. Kayıtların tersten çalınması da orijinal sese göre bambaşka sesler ürettiğinden sıkça kullanılmış olan bir yöntemdir. Günümüz bilgisayar ortamında tüm bunları yapmak çok kolay işler olduğu halde o yıllarda bu işlemleri teyp bantlarıyla fiziksel olarak analog yapmak gerçekten büyük emek, sabır ve zaman isteyen bir işti.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here