Ana sayfa Donanım TAHTA ÜFLEMELİLİLER (The Woodwind Section)

TAHTA ÜFLEMELİLİLER (The Woodwind Section)

0

MIDI orkestrasyon yazı dizimi başlangıcından itibaren takip ettiyseniz yaylı grubundan oldukça fazla bahsettiğimi hemen hatırlayacaksınız. Bu ay yine yaylı grubu kadar çok önemli ve orkestrasyon ile uğraşanların çok iyi tanıması gerektiği üflemeli çalgılar grubundan tahta üflemelilere kısaca bir göz atacağız.

Tahta üflemeliler daha çok çalan kişinin nefesi yardımıyla çalınan ve her çalgının kendine has karakteri olan üflemeli çalgı grubunun içerisinde yer alır. Adından da anlayacağınız üzere bakır üflemelilerden farklı olarak her çalgı, belirli karakteristik yapı oluşturan ağaç türevlerinin işlenmesiyle oluşur. Bu üflemeli ailesi kendi içerisinde dörde ayrılır.

 

 

Flüt Ailesi: Piccolo, Soprano , Alto ve Bas flüt.
Obua Ailesi (ing.Oboe): Obua, oboe d’amor, English horn, basson, contrabasson çalgılarından oluşur.


Klarnet Ailesi:
Do, re, mi bemol, si bemol ve la klarnet çalgılarından oluşur.
Saksafon Ailesi: Soprano, alto, tenor ve bariton saksafon çalgılarından oluşur.

Dikkatinizi çekmediyse hatırlatmak isterim: flüt ailesindeki enstrümanlar gümüşten yapılmış olmalarına rağmen tahta  üflemeli grubunda yer alırlar. Bunun başlıca nedeni, barok dönem üflemeli çalgılarının ve ilk flüt örneklerinin tahtadan yapılmış olması ve ilk olarak gruplara ayrıldıkları bu dönem ve sonrasında bu şekilde sınıflandırılmalarının bir gelenek haline gelip  günümüzde de tahta üflemeliler olarak ele alınmasıdır.

 

 
üflemeli çalgılar üç tip çalgı topluluğu olarak oluşturulmuştur. Bunlardan ilki kamışsız olanlar, ikincisi tek kamışlı ve üçüncüsü ise çift kamışlı olan üflemeli çalgılardır. Kamışsız olan çalgılara flüt ailesini, ‹kinci gruba giren tek kamışlı çalgılara klarinet ve saksafon ailelerini, üçüncü ve son olarak çift kamışlı çalgılara da obua ailesini örnek olarak gösterilebiliriz. Tahta üflemelilerin orkestra içindeki konumları, orkestranın ortasında ve yaylıların hemen ardında yer alır. Bu grubun orkestra içindeki balans dengesi daha çok çalanların yetenekleriyle doğru orantılı bir biçimdedir. çalan kişiler bu konuda ne kadar çok yetenekliyse entanasyon problemleri de o kadar az olur. çoğunlukla bu tarz problemler MIDI orkestrasyonla uğraşan kişinin karşısına çıkmayacaktır. ‹yi belirlenen velocity değerleri MIDI orkestrasyon projesi içindeki bu çalgıların balans dengesini iyi bir şekilde duyuracaktır.  

 

 

Artikülasyon
üflemeli çalgıların kullandıkları iki çeşit artikülasyon vardır bunlardan biri slurred( ayırım olmaksızın bir grup notanın bir nefeste çalınması). Nota yazımında bir nefeste çalınacak notaların üzerine çizilen yay çizgisi slurred artikülasyonunu işaret eder. Diğer bir artikülasyon  non-slurred ise her bir notanın dil vuruş tekniğiyle (ing. Tongue) ayrı ayrı çalınmasıdır. Genellikle dil vuruş tekniğinin kullanıldığı yerler şunlardır: Bir sus işaretinden sonra başlanacaksa, bir grup nota slurred çalınacaksa ilk notaya başlarken, kesik kesik çalınan notalar başlangıcında ve devamında…   

 

 
Vibrato (Salınım) :
Diyaframın gevşeyip kasılmasıyla esere etkili bir yorum ve müzikalite katmak için yapılan teknik uygulamadır.

MIDI Orkestrasyonda Tahta üflemelili Kullanım Teknikleri:
Gelelim işin teknik yazım kısmına. Yani, gerek MIDI ile gerekse de gerçek orkestrasyon ile uğraşan kişilerin dikkat etmesi ya da alması gereken tiyolara… öncelikle tahta üflemelilerin kamışsız, tek kamışlı, çift kamışlı olma özellikleri nedeniyle yaylılara göre daha homojen karakterli olduğunu bilmelisiniz. Peki tahta üflemelileri orkestrasyonda nerelerde kullanmalıyız?

 

 

   Genellikle akompanya, alt yapı ve akor eşliklerini üflemelilere verebilirsiniz.
• Solo olarak bir melodiyi çalan enstrümana yine ikinci bir melodi desteği (countermelody) olarak üflemelileri kullanabilirsiniz.
• Yaylı grubunun arkasında geri planda akompanya eşliği olarak kullanabilirisiniz.
• Bunların dışında ana melodileri de bu gruba verebilirsiniz. Kullanım alanları oldukça geniştir. 

MIDI”de Dikkat edilmesi gerekenler
• En çok dikkat edilmesi gereken çalgı basson”dur. Tıpkı obua gibi diğer üflemeli çalgılara nazaran kontrolü zor bir çalgıdır. O nedenle MIDI volume ve velocity değerlerinize iyi hakim olmalısınız. Düşük seviyede volume seviyeleri orkestrasyon içinde makuldür.
• Obuanın kendisine has tınısından dolayı belirli aralıklarda (ing. range) melodiler yazınız.

 

• Keman pasajlarını flüt ve piccolo ikilisini de ekleyerek katlayabilir ve ünison çalımlar gerçekleştirebilirsiniz.
• Orkestrasyonda flüt ve obua”yı zaman zaman ünison kullanabilirsiniz.
• Uzun ve bağlı cümlelerde klarineti kullanabilirsiniz. Fakat kullandığınız klarinet sample”ı çok vibrasyona sahipse kısa nota süre değerlerinde bu sample”ı kullanmaktan kaçınınız.  
• Orkestrasyonda bu grup çalgıları belirli aralıklarda yazınız. örneğin yan flütü high register ( yüksek perde değerlerinde) kullandıysanız, tahta üflemeli çalgıların tümünü bu perdeye yakın konumlarda armonilendirmeye çalışınız.
• Bas klarinet ve basson genellikle düşük perdelerdeki notaları beraber çalmada başarılılardır. Bu ikiliyi kullanarak low register”daki akompanya ve akor eşlikleri çalabilirsiniz.

 

 

 
Bu sayı sizlere tahta üflemelileri ve MIDI içerisindeki kullanım şekillerini anlatmaya çalıştım. Bir sonraki sayı, bu tahta üflemelileri bulabileceğiniz Vsti kütüphanelerini anlatmaya çalışacağım.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here