Ana sayfa Makale Stok Fotoğrafçılığı

Stok Fotoğrafçılığı

0
Fotoğrafta son dönemin yükselen trendi Mikro Stok Fotoğrafçılığı. Bu sayımızda sizlere hem fotoğrafçılar açısından sistemin nasıl çalıştığını hem de başarıya giden yolun püf noktalarından bahsedeceğiz. Arkadaşımız Gökhan Ilgaz”ın konuğu, mikro stok fotoğrafçılığın ülkemizde ve dünyada tanınan isimlerinden özgür Donmaz.

 

Fotoğrafın ve görsel unsurların önemi her geçen gün bir kat daha artıyor. Her gün okuduğumuz günlük gazetelerin haberlerinde kullandıkları görsel imajlara, dergilere,  tanıtım broşürlerine, katologlara, web sayfalarının tasarımında ya da içeriklerinde kullanılan fotoğraflara hiç dikkat ettiniz mi? Artık tamamına yakını micro stok sitelerinden alınan hazır imajlar. Bugün gelinen noktada dünyada onlarca mikro stok ajansı oluştu. Bu ajansların bünyesinde fotoğraf dışında illüstrasyon, flash uygulamaları, video, ses ve hatta logo satışları da yine aynı sistemle yapılıyor. 

Gökhan Ilgaz: Stok fotoğrafı nedir, sistem nasıl çalışır?

özgür Donmaz: Stok fotoğrafı, görsel veya yazılı medyada, her türlü tanıtım, broşür, afiş v.b. alanlarda kullanılmak üzere düşük fiyatlarla lisanslanabilen görseli ifade eder. Burada önemli husus bu fotoğrafların “royalty free” (telifsiz) lisansı ile satılmasıdır. Satın alan kişi görseli web sitesinde, herhangi bir yayında veya dergide kullanabilir. Ancak görselin kullanım hakları yine satan kişiye aittir. Bu nedenle “royalty free” lisansı ile satılan görselin bedeli düşük olmakta, 1 dolar ile 35 dolar arasında satılmaktadır. Fotoğrafçılar ise tercih ettikleri stok sitesine göre ve bu sitedeki konumlarına göre her satıştan ortalama %20 ile %60 arasında komisyon almaktadırlar.

 

 

Biraz geçmişine göz atmak gerekirse aslında stok fotoğrafının sanıldığı kadar yeni bir şey olmadığını görüyoruz. 90″lı yılların başlarında, başta Getty Images ve Corbis olmak üzere çeşitli fotoğraf bankaları vardı. Bugün onlar da dijital olarak hizmetlerine devam etmekte. Bu eski ve büyük fotoğraf bankaları müşterilerine fotoğraflardan oluşan kataloglar gönderir ve müşteri tarafından beğenilen fotoğrafları CD kaydı yaparak müşteriye ulaştırırdı.

Bir fotoğraçıyla anlaşıp fotoğrafları çektirmek, yüksek maliyetlere neden olmakta ve zaman kaybı demekti. 2000″li yılların başında, bugün Micro Stock sitelerinin en büyüğü ve ilki olan  “iStockphoto”  bir kaç üniversite öğrencisi taranfından kurulmuştu bile. Hızla büyüyen “iStockphoto” 2006″da Getty tarafından satın alındı ve daha da büyüyerek birçok benzer stok sitesinin de sisteme girmesiyle stok fotoğrafı bugün çığ gibi büyüyen bir sektör haline geldi. Tabi sektörün bu kadar hızla büyümesini tetikleyen en önemli etkenlerden birinin de dijital fotoğraf makinelerinin büyük bir hızla gelişip yaygınlaşması olduğunu unutmamak gerekir.

Biraz da sistemin nasıl çalıştığına değinmek gerekirse, bunu fotoğrafçı açısından değerlendirelim. Fotoğrafçı çektiği fotoğrafları yüklemeye hazır hale getirir ve üye olduğu siteye yükler. Sonra bu fotoğrafa isim verir, açıklama yazar ve en önemlisi onu alıcıya ulaştıran anahtar kelimeleri ekler. Bundan sonra sitedeki müfettişler (inspector) fotoğrafı teknik ve estetik açıdan değerlendirir ve uygun bulduklarını sisteme ekler. Artık alıcıların havuzdaki binlerce fotoğraf arasından sizin görselinize ulaşmasını beklersiniz.

 

 

 

En çok başvurulan stok fotoğrafı siteleri hangileridir? Bu sitelere nasıl üye olunuyor?

www.istockphoto.com: En büyük ve en önemlisi istockphoto”dur.  Sisteme girmek için kısa bir testten geçtikten sonra sizden 3 adet örnek çalışma yüklemeniz istenir. Dikkat edilmesi gereken şu ki, bu 3 fotoğraf kesinlikle sıradan olmamalı ve en iyi işlerinizi yansıtmalı.  üyeliğiniz ortalama 2 hafta içinde onaylanır veya reddedilir.

www.shutterstock.com: Istockphoto”dan sonra en etkili sitenin Shutterstock olduğu düşünülmekte. Burada ise teste tabi tutulmazsınız, ancak 10 adet örnek çalışma istenir. Ve kabul edildiğinde üyeliğiniz başlar. Istock”tan daha farklı çalışır. Müşteriler aylık üyelik satın alırlar ve bunun karşılığında günlük 15-25 gibi sayılarda fotoğraf download edebilirler.

Bu ve benzer özelliklerle çalışan diğer başlıca stok siteleri: www.dreamstime.com, www.fotolia.com, www.bigstockphoto.com, www.123rf.com

 

Stock fotoğrafçısı nasıl çalışır? Belli bir tarz ya da konuda uzmanlaşmayı tavsiye eder misiniz? Yoksa yumurtaları ayrı sepetlere koymak mı daha mantıklı?

Sorunun son kısmından başlayalım. Yumurtaları tek bir sepete mi, bir çok sepete mi koymalı konusu aslında biraz karışık. öncelikle bu işten beklentinizi ve hedefinizi iyi belirlemeli ve o doğrultuda hareket etmelisiniz. Ayrıca stok fotoğrafı boş zamanlarında yapılacak veya ek iş olarak ilgilenilecekse, birden çok sepet seçeneği otomatikman devre dışı kalır. çünkü her fotoğrafın çekilmesinden, photoshop”ta renk ve ışık ayarlarının yapılmasına, sonra siteye yüklenmesinden ve doğru anahtar kelimelerle tanımlanmasına kadar (her sitenin de kendine has farklı özellikleri ve talepleri düşünüldüğünde) ciddi bir zaman almakta. Ama bu işi profesyonel olarak ve tam zamanlı yapan fotoğrafçıların birçoğu da birden çok stok sitesi ile çalışmakta ve çok da başarılı işler çıkarmaktalar.

Stok fotoğrafçısının nasıl çalıştığına değinmek gerekirse, stok fotoğrafı üretmenin belki de en heyecan verici yanı fotoğrafçının herhangi bir mesaiye bağlı olmaması, tamamen özgür olmasıdır. Bu özgürlük belli bir rahatlık getirse de, fotoğrafçı bir grafiker ya da bir tasarımcı gibi düşünebilmeli ve ihtiyaca yönelik görseller üretmelidir. Belli bir tarz ya da konuda uzmanlaşmak mutlaka bir avantajdır, ancak fotoğrafçı portfolyosunu birçok konuyla bağlantılı fotoğraflarla zenginleştirirse bu satışlarının da aynı paralellikte artmasına neden olacaktır. Marifet çok fotoğraf yüklemekte değil, kaliteli çalışmalar yüklemekte. Stok sitelerinin giderek kalabalıklaştığı ve rekabetin arttığı düşünülürse ileride sadece çok kaliteli çalışmalar ayakta kalabilecektir.

 

 


Stoktan fotoğraf satın alma/kiralamanın bedelleri hangi kriterlere göre belirleniyor?

Stok sitelerindeki görseller boyutuna ve kullanım şekline göre fiyatlandırılır. örneğin bir web sitesinde küçük bir köşede kullanacağınız görsel “xsmal” olarak download edilebilir ve bunun alıcıya maliyeti 1 Dolardır. Oysaki bir bilboardda yayınlamak istediğiniz fotoğrafı “XXXLarge” almanız gerekir; bunun maliyeti de stok sitelerine göre değişerek 20 ile 90 dolar arasında değişiklik gösterir. Bir de fotoğraflarınızın “extended license” (genişletilmiş lisans) satılması söz konusu. Bu da fotoğrafınızın sınırsız sayıya sahip yayınlarda, takvimlerde, kartpostal veya tekstil baskılarında kullanılması durumunda devreye girer ve fotoğrafçıya getirisi gene görselin boyutlarına göre 100 Dolar ile 300 Dolar arasında değişiklik gösterebilir.

 

Fotoğrafçılar en çok nerede yanlış yapıyor?

Kişisel olarak benim gördüğüm en büyük sorun sabır sorunu. 2000 yılından beri her gün sisteme onlarca fotoğrafçının dahil olduğu ve aralarında çok profesyonel ve ciddi bir fotoğraf arşivine sahip olan fotoğrafçıların bulunduğu bir sistemde, bugün üye olup 3 ay sonra ciddi getiriler hayal etmek hayal kırıklığına neden olacaktır.

Bir diğer sorunsa basmakalıp, yani bir özgünlüğü olmayan, bilineni tekrarlayan çalışmalar üretmektir. özellikle iStockphoto”nun özgün çalışmalar yükleyen yeni yüzleri ciddi anlamda desteklediğini gözlemliyoruz.

Şu kadar yıldır fotoğraf çekiyorum, güçlü bir arşivim var; stok için hazır mıyım?

Bu sorunun cevabı arşivinizin stok fotoğrafı için ne kadar uygun olduğuna ve görsellerin kalitesine göre değişir. Stok fotoğrafı üreten ve bugün bilinen başlıca sitelere iş yükleyen arkadaşlarımın bildiği gibi bu sitelerin fotoğrafları kabul etme yüzdeleri oldukça düşüktür ve sadece çok keskin, pozlaması doğru, renk kusurları olmayan ve noise sorunundan uzak imajlar kabul edilmektedir.

 

 

 

Kullanılan ekipmanın önemi nedir? Sizce stok fotoğrafında stüdyonun önemi nedir?

Stok sitelerinin fotoğraf kabul ederken gösterdikleri titizlik bizleri iyi ekipman kullanmaya zorunlu kılıyor. Yüksek çözünürlüklü dijital makineler kullanmak ve kaliteli lenslerle çalışmak hiç kuşkusuz ki avantajdır. Bu avantajı daha da destekleyen şey ise bu çekimlerin büyük bir kısmını stüdyo ortamında yapmaktır. Tabi bu dış mekan veya gün ışığında yapılan çekimlerin kötü olduğu anlamına gelmez, ancak stüdyo ortamında profesyonel modellerle, donanımlı ışık sistemleriyle yapılan çekimlerin ve de amaca yönelik still life çekimlerin daha başarılı olduğu da unutulmamalıdır.

 

Bu tür siteler genelde yurt dışı merkezli firmalar, üyenin ingilizce bilmesi şart mıdır?

Sisteme yüklediğiniz fotoğrafların gerek tanımı gerekse uygun anahtar kelimelerin yazılması iyi bir yabancı dil bilgisi gerektirmektedir.

Stok fotoğrafçılığına meraklı okurlarımıza tavsiyeleriniz nelerdir?

öncelikle doğru fotoğraf çekmek ve tekniğe hâkim olmak gerekir. Kişi bu anlamda kendini sürekli geliştirmelidir. Sonra stok sitelerindeki çalışmaları iyi gözlemlemeli ve özgün işler yaratmalıdır. Sabırlı olmanın yanı sıra, fotoğrafçı çalıştığı web sitesinin yasal kurallarını iyi okumalı ve telif haklarını ihlal etmemek için büyük titizlik göstermelidir.

Bir diğer önemli konu ise dönemsel konularla ilgili çaşımaları doğru zamanda yüklemelidir. Yaz mevsimi gelirken kış fotoğrafları yüklemek o fotoğrafların keşfedilemeden havuzda kaybolmasına neden olur. örneğin yılbaşı ve sevgililer günü yaklaşırken bu temalı fotoğraflar çekmek ve bu çalışmaları doğru zamanda yüklemek fotoğrafçının satışlarını olumlu etkilyecektir. Fotoğrafçı hızla değişen dünyayı ve çevresini iyi gözlemlemeli ve sürekli üretmelidir.

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here