Ana sayfa Donanım Sinyal Ölçüm Cihazları

Sinyal Ölçüm Cihazları

0

Diğer sektörlerde olduğu gibi yayıncılık sektöründe de en çok kullanılan sinyal ölçüm cihazlarının türleri ve özelliklerini inceliyoruz

PM (Peak Programme Meter) :        
PPM, audio çıkış sinyallerinin peak değerlerini görüntüleyen göstergelerdir. IEC (International Electrotechnical Commission) tarafından standartlaştırılmış üç tip PPM kullanılır: Doğu Avrupa ve Alman, BBC, EBU.

üç tip PPM’de de referans alınan efektif gerilim değeri aynıdır:  0.775V

BBC tip PPM’ler, en çok kullanılan tiptir ve üzerlerinde, 1 ile 7 arasında değerler bulunur. 4 PPM referans efektif seviyeye karşılık gelir ve 1 ile 7 arasında her değer,  +4dBu artışı belirtir. Bu nedenle 4 PPM 0dBu ise, 6 PPM 8dBu olacaktır. Sıfır seviye ile nominal sinyal gerilimi arası PPM’de 4 ile 6 arasındadır. Broadcast ekipman üzerindeki bu tip bir PPM”in çıkış sinyal seviyesi takibi:
             
4 PPM – 6 PPM arasında olmalıdır.

Doğu Avrupa ve Alman tipi PPM’lerde de ölçümleme dB değerlerine göre yapılır. Ancak gösterge üzerindeki sayı değerleri değişiktir. BBC tipte 4 PPM = 0 dB noktası, Doğu Avrupa ve Alman tipi PPM’lerde -9’a eşittir. Buna karşılık, nominal çıkış değeri için 0 kullanılır. Doğu Avrupa ve Alman tipi PPM kullanılıyorsa yayında olması gereken sinyal aralığı ise, (-9 PPM )- (0 PPM) olmalıdır.

EBU tip PPM’ler ise, üzerlerinde -12 ile +12 arasında sayı değerleri taşırlar ve ekipmanlar üzerinde en çok kullanılan göstergedir. Programın referans efektif değeri, 0 PPM olarak belirtilir. Nominal değer ise 8′ dir. EBU tip PPM’lerde de yayın sırasında olağan sinyal aralığı, 0 PPM – 8 PPM olmalıdır.

 
VU Metre (Volume Unit Meter):
özetle LSS, MSS’den sonra sinyal parametrelerinin büyük değişikliklere uğradığı ve gerilimin V düzeyine yükseldiği seviyedir. Pre. amp.  sonrası ve power amp.  öncesi ile sınırlıdır. Referans değerler 0.775V- 600? için 0dBu, 1mW için 0dBm, 1W için 0dBW kullanılır.  “Profesyonel” ve “profesyonel olmayan” olmak üzere iki türlü LSS vardır. Profesyonel kategoriye giden ekipmanların LSS’leri ise kendi içerisinde üçe ayrılır. Bunlardan profesyonel 3, yayıncılık sektörüne aittir ve bu sektörde kabul edilen LSS standart seviyesi 1.946V’tur.
VU Metre ise, LSS’nin iletken üzerine yapmış olduğu enerjiyi; bir başka ifadeyle, ekipman çıkış sinyalinin güç cinsinden değerini ölçer. Elektriksel ortamdaki bir ses sinyalinin dynamic range kapsamını belli eden genlik düzeyine volume denir. Bir başka ifade ile volume, devreden geçen audio sinyallerin gücünü belirtir. VU metreler de, LSS’nin volume düzeyini gösterirler.  


Bir VU metre üzerinde iki değer vardır: dB ve modülasyon

LSS’nin cihaz üzerinden geçişi % olarak belirtir. Bu geçişe modülasyon denir. ‹bre VU metrede %100 üzerinde ise, sistem LSS’nin tamamını (örneğin yayıncılıkta 1,946V) kullanıyor demektir.
dB ise LSS’nin gerilim oranını belirtir. 0 (0VU olarak da yazılır), LSS referans değeri olan 0.775V’a karşılık gelir.

LSS’nin volume düzeyini gösteren bazı ölçüm cihazlarının üzerinde peak ışığı da bulunabilir. Işık, ekipmanın maximum çıkış geriliminin üzerine çıkıldığı zaman yanar.

Bargraph:          
LSS göstergelerinin çoğunda, parametrelerin değerlerini belirtmek için LED’lerden yararlanılır (loudness meter ‘da olduğu gibi). Parametrenin değerini göstermek için LED’lerin kullanıldığı bu göstergeler, genel olarak bargraph olarak adlandırılır. Sinyal seviye takibinde görsel açıdan büyük kolaylık sağlayan bargraph’lar, VU ya da PPM seviyesini de gösterebilirler. özellikle ses masalarında bu biçimdeki bargraph ‘lar kullanılır. Bargraph ‘lar, renk kodlarına göre çalışır ve genelde üç temel renkten oluşur. Her rengin karşılığında, sinyalin dB değeri bulunur. Buna göre, bir bargraph üzerinde renk kodları ve anlamları şu şekilde sıralanır:

– Yeşil: Sinyalin, başlangıcıyla sıfır seviyeye kadar olan bölge.
– Sarı: Sıfır seviye ile peak noktası arası (headroom ).
– Kırmızı: Kullanılabilecek maximum bölge (peak ).
Bargraph’ların kullanımları hem rahat hem de kolaydır. Bilinmesi gereken en önemli nokta, ekipmanın LSS’dir. Ancak, bu seviyeye dikkat edilmese bile, sağlıklı bir sinyal akışı için bargraph üzerinde görülmesi gereken renk, daima sarı renk olmalıdır.
  
Diğerleri:
             
VU metre ve PPM ve Bargraph dışında, LSS’yi ölçebilmek için kullanılan diğer göstergeler de vardır. örneğin Amerika’nın en tanınmış audio ekipman üreticilerinden olan Nagra firması, modulometre adında LSS ölçüm göstergesi kullanır. Bu göstergenin, PPM’den tek farkı, üzerindeki sayı değerleri ve peak noktasına yüksek erişim hızıdır (ortalama 10ms).
Diğer bir gösterge, yine Amerikan endüstrisi tarafından geliştirilen average meter’dır. Bunun da VU metreden pek farkı yoktur; sinyalin volume düzeyini gösterir. Genellikle ev tipi audio ekipmanların üzerinde kullanılır.

Başka bir ölçüm cihazı ise loudness monitor’dür. California’da Dorrough Elektronik tarafından geliştirilmiştir. LSS’nin gerilimini, loudness (gürlük) düzeyi olarak gösterir. Bu nedenle, sinyalin averaj-rms değerini belirtir. Aynı zamanda peak de gösterir ve peak ‘lere karşı duyarlılığı PPM’den çok daha hızlıdır.

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here