Ana sayfa Yazılım Rhinoceros(Bölüm 6) Eğriler arasında kullanılan manipulasyon araçları

Rhinoceros(Bölüm 6) Eğriler arasında kullanılan manipulasyon araçları

0

“Bu bölümde, Rhinoceros ile oluşturduğumuz eğriler üzerinde ve eğriler arasında uygulanabilen manipülasyon araçlarını mercek altına alıyoruz.”

Herkese selamlar! Rhinoceros yazı dizimin şu an okumakta olduğunuz 6. Bölümünde giderek temel fonksiyonlardan uzaklaşıyoruz ve bize daha teknik çözümlerde yardımcı olacak araçları kullanmaya başlıyoruz.

Bu makalede inceleyeceğimiz araçlar PointsOn, PointsOff, Rebuild, Join, Split, Trim, Close, Extend, Bend, Fillet ve Chamfer’dan oluşuyor. Sırasıyla bu komutları tanıyalım.

 

 

PointsOn ve PointsOff (Noktasal görünümü açmak ve kapatmak)

PoinsOn ve PointsOff komutları çizilen bir eğri veya yüzeyi oluşturan noktaların görünürlüğünü açmak ve kapatmak için kullanılan bir komuttur. PointsOn komutu bu noktaları görünür hale getirirken, PointsOff komutu ile bu noktalar gizlenmektedir (Resim 01)

 

 

  PointsOn komutu ile ortaya çıkarılmış noktalar üzerinde daha önceki bölümlerde açıklanan taşıma, çevirme ve ölçekleme komutları uygulanarak mevcut eğri veya yüzeyin şekli değiştirilebilmektedir (Resim 02)

 

 

Rebuild (Yeniden yapılandırma)

Rebuild komutu daha önceden oluşturulmuş bir eğrinin tekrar tanımlanmasını sağlamaktadır. Tekrar tanımlamak, eğrinin kaç noktadan oluştuğunu ve bu noktaların eğri üzerindeki yumuşatma derecesini değiştirerek geçekleştirilmektedir. Komut çalıştırıldığında Rebuild uygulanacak yani tekrar yapılandırılacak eğrinin seçilmesi gerekmektedir. Eğri seçildikten sonra küçük bir pencerede yeni oluşturulacak eğrinin kaç noktadan oluşacağı ve bu noktaların yumuşatma derecesi şeklinde iki adet tanımlama istenmektedir (Resim 03)

 

Resim 03″teki pencerede Point count değeri şekli oluşturan toplam nokta sayısını, Degree ise bu noktalar arasında takip eden eğrinin yumuşaklık miktarını belirleyen parametredir. İki değerin de karşısındaki kutucuklara yeni değerler girilerek, komutun uygulandığı şeklin yapısı değiştirilmektedir. Parantez içindeki sayılar ise eğrinin mevcut halinde sahip olduğu değerleri göstermektedir. Pencerenin alt kısmında Delete input seçeneği işaretlenirse eski eğri silinip yapılandıran eğri yerine yeni tanımlanan eğri yerleştirilecektir. İkinci seçenek olarak Create new curve on current layer seçeneği işaretlenirse mevcut eğrinin yapılandırılmış hali, yeni bir eğri olarak diğer eğri ile aynı koordinata yerleştirilecektir. Böylelikle Delete input seçeneği işaretlenmediğinde yapılandırılmış ve yapılandırılmamış 2 eğri de Rhino çalışma yüzeyinde yer alacaktır.

Eğrinin parametreleri değiştirilip Preview butonuna tıklandığında Rhino çalışma alanında eğrinin son hali görüntülenecek ve Rebuild penceresinde Maximum Deviation (maksimum sapma) değeri ortaya çıkacaktır. Bu değer, yeni eğrinin eski eğriden kaç birimlik bir sapma gösterdiğini belirten bir göstergedir. Benzerliğin çok olduğu durumlarda maksimum sapma küçük, benzerliğin az olduğu durumlarda ise maksimum sapma değeri büyük çıkmaktadır.

 

 

  Resim 04a”daki eğri 4 noktadan oluşmaktadır. Bu noktalar PointsOn komutu ile ortaya çıkarılabilmektedir (Resim 04a). Rebuild komutu çalıştırıldığında şeklin 4 noktadan oluştuğunu ve çizilen eğrideki kıvrım miktarına göre otomatik olarak belirlenen Degree değeri Rebuild penceresinde parantezler içerisinde belirecektir.
Bu eğriyi tekrar yapılandırırken nokta sayısını artırmak Degree değerini değiştirmedikçe belirgin bir etkiye sebep olmayacaktır. Resim 04b”de eğrinin Degree değeri değiştirilmeyip Point count değeri 50″ye çıkarılmıştır. Eğrinin önceki ve sonraki hali arasında bir fark olmadığı kolaylıkla görünmektedir. Aynı şekilde eğriye Rebuild komutu uygulanırken Preview butonuna tıklanarak hesaplanan Maksimum sapma değeri 7.28379e-05 yani 0.000072837 birim gibi çok küçük bir değer olarak çıkmıştır.
Degree değeri köşe görevi yapması gereken noktaların sebep olacağı yumuşatma derecesini belirlemektedir. Değer yükseldikçe daha yumuşak kıvrımlar oluşacaktır. Resim 05a’daki çizim doğrusal çizgiler ile çizilmiştir. PointsOn komutu ile bakıldığında 4 adet noktadan oluşmaktadır.  
Rebuild komutu ile nokta sayısını değiştirmeden degree değeri artırıldığında doğrusal çizgilerin köşe kısımları yumuşayacaktır (Resim 05). Preview butonu ile eğri üzerindeki maksimum sapma miktarının büyük bir değer olduğunu fark etmek mümkündür. Preview butonuna tıklandığında şeklin önceki hali ve yeni hali arasındaki en büyük mesafe farkı kırmızı ile görüntülenecektir. Bu mesafe daha önce de bahsedildiği gibi Maximum deviation değeridir (Resim 05)

 

 

Rebuild komutu basit veya kaba çizimleri yumuşatmak için kullanıldığı gibi, oval hatlara sahip çizimleri de keskinleştirmek için kullanılabilmektedir.

Join (Kaynatma / Birleştirme)

Join komutu 1’den fazla eğrinin 1’er noktada kesiştiği durumlarda bu eğrileri birleştirip tek eğri oluşturmak üzere kullanılmaktadır. Join komutu üç boyutlu şekillendirmede kullanılacak eğriler için büyük önem taşımaktadır. Birleştirilmemiş eğriler kesişmiyormuş gibi işlem gördüklerinden ötürü, program içerisinde, tek parça çalışırken mutlaka çizilmiş eğrilerin birleştirildiğinden emin olmak gerekmektedir.

  Join komutu çalıştırıldığında 1’den fazla birleştirilecek eğrilerin seçilmesi gerekmektedir. Seçme işleminden sonra klavyeden Enter’a basılarak veya sağ fare tuşuna tıklanarak birleştirme işlemi gerçekleşmektedir. Unutulmamalıdır ki, Join komutu birbiri ile kesişen eğrilerde veya uç uca gelmemiş eğrilerde işe yaramamaktadır. Eğrilerin birinin başlangıç noktası diğerinin bitiş noktasının tam üzerinde olmak zorundadır (Resim 06). Join işlemi 3B yüzeyler için de kullanılmaktadır. İlerleyen bölümlerde tekrar bu komuta döneceğiz.

 

 

  Split (Ayırma / Bölme)

Split komutu kesişen 2 eğriden birinin diğer eğri tarafından 2 veya daha fazla parçaya bölünmesini sağlamaktadır. Split komutu çalıştırıldığında ilk önce bölünmesi istenen eğri daha sonra da o eğriyi kesen eğrinin seçilmesi gerekmektedir. Seçim işleminden sonra ilk eğri, ikinci eğri ile kesişim noktalarından parçalara ayrılmaktadır (Resim 07a) Birbirini kesmeyen eğriler arasında Split işlemi gerçekleştirilmemektedir (Resim 07b). Split işlemi 3B objelerde de kullanılmaktadır. İlerleyen bölümlerde bu komuta tekrar döneceğiz.

Trim (Kırpma)

Trim komutu birbirini kesen eğriler arasında fazlalık parçaların silinmesini sağlayan faydalı bir komuttur. Trim işlemi kullanılırken birbirini kesen eğriler bir arada seçilmektedir. Yani komutun çalışması için hangi eğrinin önce seçildiğinin bir önemi yoktur. Komutun sistematiği ise iki kesişim noktası arasında kalan (Resim 08a ve Resim08b) veya tek kesişim noktasından sonra ucu açık kalan (Resim 08c) doğru parçalarının kırpılmasını yani silinmesini sağlamaktan ibarettir.

 

 

 

“Kırpacağımız şekli neden çizelim ki?” şeklinde düşünebilirsiniz fakat bir çok karmaşık desen veya geometrik şeklin çizilmesinde temel geometrik şekiller kısmen veya tamamen kullanılmaktadır. Kısmen faydalanmak istediğiniz bir geometrik şekle ait fazlalıklar Trim komutu ile kolaylıkla temizlenebilmektedir. örneğin, bir çiçek deseni oluşturmak istediğinizde çemberleri (circle) kullanarak bir önceki sayıda incelediğimiz ArrayPolar komutu sayesinde hızlı bir çözüm elde edebilirsiniz. Tabii çemberlerin artık kısımlarını temizlemek gerekecektir.
  Bu noktada ArrayPolar aracını kullandıktan sonra tüm eğrileri seçip Trim komutunu çalıştırmalısınız. Ardından yapmanız gereken tek şey size fazlalık olarak gelen noktalara farenin sol tuşu ile seçerek silinmesini sağlamak olacaktır (seçeceğiniz eğriler ile birden fazla alternatif oluşturulabilmektedir). Kırpacak eğri kalmadıktan sonra komutu Enter veya farenin sağ tuşu ile sonlandırabilirsiniz. Resim 09’da açık renkle gösterilen eğriler Trim ile kırpılmış (aslında silinmiş) olan eğrilerdir. Koyu renkli geometri ise Trim işleminden sonra kalan eğrilerdir.
 

 

 

Close (Kapatma)

Close komutu açık eğrileri kapalı eğriye dönüştürmek amacıyla kullanılmaktadır. Close komutu ile eğriyi kapalı bir eğriye dönüştürmek için eğrinin doğrusal olmaması gerekmektedir. Close komutu çalıştırıldığında kapatılacak eğri seçildikten sonra komut sonlandırılarak eğrinin açık kısmındaki iki bitim noktası arasındaki en kısa mesafeyi sağlayan ek bir parça ile kapatılmaktadır. Resim 10’da açık eğriler siyah renkte, komut uygulandıktan sonra eklenen parçalar ise beyaz renkte gösterilmiştir.

 
  Extend (Uzatma)

Extend komutu bir eğrinin bitim noktasını programın tahmin edeceği devamlılıkta uzatmayı sağlamaktadır. Komutun iki türlü kullanımı vardır. Komut çalıştırıldıktan sonra program uzatacağını eğrinin bitim noktası doğrultusunda bir sınır eğrisi istemektedir. Bu ikinci eğri, ilk eğrinin bitim noktasının nerede son bulacağını saptamak üzere tanımlanmaktadır. Resim 11’de 3 farklı eğri ortadaki kırmızı doğruyu kesecek şekilde uzatılmıştır. Uzatılan parçalar beyaz renkle gösterilmiştir.

İkinci yöntemin kullanımı daha farklıdır. Komut çalıştırıldıktan sonra ikinci eğri (sınır eğrisi) istendiğinde hiçbir eğri seçilmeden Enter’a veya sağ fare tuşuna basılarak bu aşama atlanmaktadır. Ardından farenin imlecini hareket ettirerek mevcut eğrinin bitim noktasının nereye kadar uzanacağı koordinat düzleminden bir nokta seçerek belirlenmektedir

 

 

Bend (Bükme)

Bend komutu seçili şeklin veya 3B objenin tanımlanan doğrultudan saptırılarak 2 boyutlu düzlemde bükülmesini sağlamaktadır. Komut çalıştırıldığında bir başlangıç ve bir bitiş noktası işaretlenerek bir doğrultu tanımlanmakta, sonrasında ise ikinci bir koordinat ile mevcut doğrultu bükülerek Bend komutu uygulanan şeklin tanımlanan doğrultu ile aynı şekilde bükülmesi sağlanmaktadır (Resim 12). Bend komutu sadece 2 boyutlu eğrilerde değil aynı zamanda 3d obje ve yüzeylerde de uygulanabilmektedir. Bu yüzden ilerleyen bölümlerde bu komuta tekrar döneceğiz.

 
 
Fillet (Köşe yumuşatma)

Fillet komutu herhangi bir şeklin köşesinde yumuşatmak uygulamak üzere kullanılmaktadır. Başka bir deyişle köşedeki keskin dönüşü yumuşak bir dönüşle ovalleştirmeyi sağlamaktadır.

Fillet komutu çalıştırıldığında klavyeden yumuşatma yapıldıktan sonra oluşacak ovalliğin yarıçapı girilmektedir. çap büyüdükçe ovalleştirme işlemi daha yayvan gerçekleşecektir (Resim 13).

Fillet işlemi gereğinden fazla yarı çap belirtildiği zaman gerçekleştirilememektedir. Köşenin toplam genişliğinden daha fazla uzunluğa sahip bir yarıçap tanımlandığı zaman program komutu çalıştıramayacaktır.

Fillet komutunun Trim parametresi açık olduğunda köşe yuvarlatıldıktan sonra keskin köşe silinmektedir. Trim kapalı olduğunda yumuşaklığı sağlayan eğri ek bir eğri olarak sahneye yerleştirilmektedir. Join parametresi ise yumuşatılan kenarın şeklin geri kalanına birleştirilmesini sağlamaktadır. Join parametresi kapalı olduğunda yumuşatılan kenar ayrı bir eğri olarak sahneye yerleştirilecektir.

 

 

Chamfer (Köşe kırma / Pah)

Chamfer işlemi temelde Fillet’a benzetilmektedir. Farklılık olarak Chamfer işleminde oval değil köşeli bir köşe kırma işlemi gerçekleşmektedir. Ve Fillet’ta olduğu gibi tek bir çap değil, 2 farklı mesafe tanımlanmaktadır. Komut çalıştırıldıktan sonra Distances parametresi bu 2 değeri içermektedir. Klavyeden D yazıp Enter’a basarak veya komut satırından Distances parametresi farenin sol tuşu ile tıklanarak Chamfer mesafeleri değiştirilebilmektedir.
 

Chamfer mesafeleri, Chamfer uygulandıktan sonra oluşan ve köşeyi kesen köşegenin ait olduğu dik üçgenin diğer iki kenarı olarak tanımlanmaktadır. Resim 14’de 5 ve 10 birim olarak girilen Chamfer değerleri ile oluşan köşegen görülmektedir. Kesilen köşeyi hesaba katarak yeni oluşan köşegenden bir dik üçgen oluşturulduğunda dik üçgenin diğer iki kenarının 5 ve 10 birim olduğu görülecektir. Diğer uygulamalar da benzer şekilde 4-6 ve 2-2 birimleri şeklinde uygulanmıştır Chamfer ile, Fillet’tan farklı olarak köşeli fütürist desenler elde edilebilmektedir.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here