İnternette gezinirken sağdan soldan fırlayan reklamlardan, YouTube videolarının ortasında çıkan videolardan kaçmak için neredeyse herkes bir dönem reklam engelleyici eklentilere güvendi. İlk bakışta çok faydalı gibi duruyorlar, reklam engelleyici kullanmak güvenli mi sorusuna yanıt aramadığınız sürece kuşkunuz bile olmadan onları tarayıcıda tutmaya devam edebiliyorsunuz.
Ama terazinin diğer tarafında aslında önemli sorunlar da var. Bu yazıda söz konusu soruyu detaylı olarak yanıtlayacağız. Böylelikle reklam engelleyici kullanmanın olası bütün risklerini öğrenmiş olacaksınız. Bundan sonra reklam engelleyici kullanılmalı mı yoksa kullanılmamalı mı sorusuna da daha doğru bir cevabınız olacak.
Reklam Engelleyici Kullanmak Güvenli mi?
Birçoğumuz bu eklentileri tarayıcımıza kurarken karşımıza çıkan “Bu eklenti sayfadaki tüm verilerinizi okuyabilir ve değiştirebilir” uyarısını okumadan “Uzantıyı Ekle” butonuna basıp geçiyoruz. İşte tüm tehlike tam olarak bu umursamadığımız onay kutusuyla başlıyor. Ücretsiz olarak sunulan bu hizmetlerin arkasında dönen veri trafiği ve potansiyel güvenlik açıkları, internette reklamsız gezinmenin bedelinin aslında çok daha ağır olduğunu kanıtlar nitelikte.
Bir reklam engelleyicinin çalışabilmesi için girdiğiniz web sitesindeki kodları analiz etmesi ve reklam barındıran satırları tespit edip gizlemesi gerekir. Bu da teknik olarak eklentinin, ziyaret ettiğiniz her web sayfasındaki tüm içerikleri okuma, izleme ve daha da korkuncu değiştirme yetkisine sahip olması demektir. Yani bankacılık işlemlerinizi yaparken, kredi kartı bilgilerinizi girerken veya kişisel e-postalarınızı okurken bu eklentiler ekranda olup biten her şeyi görebiliyor. Güvenilir sandığınız bir eklentinin arka planda bu verileri kaydedip kaydetmediğini ya da kötü niyetli bir sunucuya aktarıp aktarmadığını bilmeniz neredeyse imkânsız.
Tehlike sadece mevcut izinlerle de sınırlı kalmıyor. Açık kaynaklı veya bağımsız geliştiriciler tarafından hazırlanan bu eklentiler sıklıkla el değiştiriyor. Eklenti el değiştirdikten sonra gelen ilk güncelleme ile birlikte tarayıcınıza sessiz sedasız bir kötü amaçlı yazılım eklenmesi ihtimaller dahilinde. Siz eklentiyi hâlâ eski ve güvenilir hâliyle kullandığınızı sanarken arka planda tüm şifreleriniz ve tarama geçmişiniz çoktan siber korsanların eline geçmiş olabiliyor.
Reklam Engelleyici, Sayfaların Daha Hızlı Açılmasını Sağlamaz
Ayrıca bu eklentilerin sayfaların daha hızlı açılmasını sağladığı tezi de her zaman doğruluk payına sahip değil. Özellikle düşük donanımlı bilgisayarlarda veya telefonlarda binlerce filtreleme kuralını aynı anda çalıştırmaya çalışan eklentiler işlemciye aşırı yük bindirebiliyor. Cihazınızın RAM kapasitesinden ciddi şekilde çalan bu yazılımlar, sayfaları reklamlardan temizlese bile tarayıcının genel performansının dibi boylamasına sebep oluyor. Üstelik birçok web sitesi artık bu engelleyicileri tespit eden duvarlar kullanıyor. Sayfaya erişebilmek için sürekli eklentiyi açıp kapatmak, beyaz listeye eklemeye çalışmak bir süre sonra kullanıcı deneyimini tamamen işkenceye dönüştürüyor.
Yani internette tamamen ücretsiz ve babasının hayrına çalışan bir yazılım bulmak imkânsıza yakın. Reklam eklentileri size reklamsız bir web vadederken karşılığında dijital mahremiyetinizi ve en kritik kişisel verilerinizi masaya sürmenizi bekliyor. Elbete burada “her reklam engelleyici tehlikeli, verilerinizi çalmak için sizi tuzağa çekiyorlar” demiyoruz. Ama riskin farkında olunması gerektiğini, yanlış bir eklenti seçiminin büyük bir kayba sebep olabileceğini, performans artışı beklerken tam aksi bir performans düşüşü sorunuyla karşılaşabileceğinizi söylüyoruz.
Nihai karar yine siz kullanıcılara ait. İsterseniz riski alıp önünüze gelen eklentiyi kullanabilir isterseniz de bunlardan kurtulup yayıncıların gelirini korumasını ve size kaliteli içerik sunmasını mümkün kılabilirsiniz.