Ana sayfa Yazılım Pro Tools”ta Elastic Audio

Pro Tools”ta Elastic Audio

0

Audio ses dosyalarıyla rahatça oynayabilmemizi sağlayan Elastic Audio’dan bahsedeceğim
 

Pro Tools ile Editing

1984 yılında Sound Designer adıyla piyasaya sürülen ilk ses editör yazılımı, daha sonrasında Pro Tools adını aldı. Evet, günümüzün en ileri DAW yazılımlarından biri olan Pro Tools aslında Wavelab, Sound Forge gibi bir audio editor olarak başlamıştı. Bu sebepledir ki ses editleme özellikleri diğer DAW’ların çok ilerisinde.

Kopyala, kes, yapıştır gibi temel editleme özelliklerini kullanırken sağladığı pratiklik, imlecin bulunduğu pozisyona göre fonksiyonunu değiştirebilen akıllı gereç Smart Tool, ses dosyalarıyla adeta şaka gibi oynayabilmenize izin veren Elastic Audio, çok kanallı audio quantize imkanı sağlayan Beat Detective, davul kayıtlarınızı bir kaç saniye içerisinde örneklenmiş seslerle (sample) değiştirebilmenizi mümkün kılan SoundReplacer, komposit kayıt (track comping) oluşturmayı zahmetsiz, hatta eğlenceli hale getiren Playlist, Pro Tools’un endüstride bu günkü konumuna gelmesinde çok önemli rolü olan özellikler. Bu ayki yazımda audio ses dosyalarıyla -çok affedersiniz- kedi köpek gibi oynayabilmemizi sağlayan Elastic Audio’dan bahsedeceğim.
 


 
Pek çok kişi, MIDI’de oldukça eski ve temel bir özellik olan Quantize fonksiyonunu bilir ve gündelik iş akışında sıkça kullanır. Ancak iş audio quantize’a gelince herkes şöyle bir duraklar. Hiç duraklamaya falan gerek yok! 2001 yılında yayınlanan Pro Tools 5.1 versiyonda yer alan Beat Detective ile bu işi yapıyor, 2007’deki Pro Tools 7.4’ten beri ise Elastic Audio ile audio’ya MIDI gibi davranabiliyor. Evet yanlış duymadınız, Pro Tools MIDI ile yapılabilen pek çok işlemi audio için de yapabiliyor. Hatta bunun için ayrı bir menü kullanmıyor. Aynı Event menüsünün altında yer alan Quantize penceresinden ister audio ister MIDI’yi quantize edebiliyorsunuz. örneğin Cubase kullananlar bilir, MIDI için ayrı bir menü mevcuttur, audio ile ilgili edit işlemleri ayrı pencerelerden farklı komutlarla, pek çok karmaşık işlem yaparak gerçekleştirilir.

 

Tick Based ya da Sample Based, işte bütün mesele bu!

Elastic Audio’ya girmeden önce mutlaka Tick Based ve Sample Based kavramlarından bahsetmek zorundayım. Pro Tools’ta yeni bir kanal oluştururken Tick Based veya Sample Based seçeneği sunulmaktadır. Audio, Aux, Master Fader ve VCA kanalları için varsayılan ayar Sample Based iken MIDI ve Instrument kanalları için Tick Based. Doğal olarak Video kanalları için böyle bir seçenek mevcut değil. Bknz Şekil 1

Tick Based olan kanallarda yer alan veriler ya da Region’lar (veya kayıtlar diyelim) zaman çizgisinde, ölçülere ve vuruşlara (Bars|Beats) sabitlenmiştir. Şarkıda tempo ya da ölçü değiştirilirse (4/4’lükten 6/8’liğe geçmek gibi) öncesinde kaydedilmiş MIDI kayıtlar bu değişikliğe otomatik olarak uyum sağlar. örneğin tempo iki katına çıkarılırsa MIDI kanalında yer alan bir kaydın süresi yarıya iner. Veya şarkının tam ortasında giren bir MIDI partisyonu değişiklikten önce 01.00 dakikada giriyorsa tempo iki katına çıktığında 00.30 saniyede girecektir.
 


Şekil 1
 
Tam tersine Sample Based kanallar ise zaman çizgisinde dakikalara ve saniyelere sabitlenmiştir, yerleri mutlaktır. Biz aksini istemediğimiz sürece tempo veya ölçü değişikliklerinden etkilenmez.

Tempoyu iki katına çıkarsanız da Sample Based olan bir audio kanalındaki kayıdın süresi, başladığı ve bittiği an değişmez. Audio kanallarınızın tempo değişikliklerine dinamik bir şekilde uyum sağlamasını istiyorsanız Edit ekranında ilgili kanalın Timebase selector butonuna basarak açacağınız drop-down menüde Ticks seçeneğini işaretlemeniz gerekiyor.

Ayrıca isterseniz MIDI ve Instrument kanallarını da Sample Based’e çevirerek zaman çizgisindeki pozisyonlarını mutlak hale getirip sabitleyebilirsiniz.

 

Elastic Audio’yu devreye sokalım

Elastic Audio işlemleri sadece Edit ekranında gerçekleştirilebilir. İlgili kanalın Elastic Audio Plug-in penceresinden bir seçim yapmanız gerekiyor. Beş adet seçenek mevcut:

Polyphonic: Adındanda anlaşılacağı gibi polifonik ses dosyaları için tercih edilir. Gitar, piyano gibi enstrumanların yanı sıra genel amaçlı olarak kullanabilir. Karmaşık loop’lar veya çoklu enstruman miksleri için de bu algoritmayı tercih edebilirsiniz.
Rhytmic: Davul, perküsyon gibi temiz transient’ları mevcut olan ritmik enstrumanlar için kullanılır.
Monophonic: Vokal, bas ve benzeri mono kanallar için tercih edilir.
Varispeed: Makara bant benzeri tepkiler veren algoritmadır. Yavaşlayınca pitch’in düşmesi, hızlanınca yükselmesi gibi…
X-Form: Off-line çalışan en kaliteli ve en başarılı algoritma budur. Sadece rendered işlem yapabiliyor. Eş zamanlı işlem yaparken diğer dört algoritmadan ihtiyacınızı karşılayan herhangi birini kullanın. İşleminizi sonlandırmak için finalde X-Form plug-in’i tercih edin. Hem bilgisayarınızdaki yükü boşaltmış olacaksınız hem de yaptığınız manipülasyon neticesinde ortaya çıkması olası yan etkilerin (seste bozulmanın) yok olduğunu göreceksiniz.
 


Şekil 2
 
 
Şekil 3
 
Elastic Audio’yu devreye soktuktan sonra herhangi bir Region’ın şarkının temposuna uyum sağlamasını istiyorsanız, ilgili region’u seçin ve Region menüsünden Conform To Tempo komutunu çalıştırın. Aynı komutu region’ın üzerine sağ tıkladığınızda açılacak menüden de çalıştırabilirsiniz.

Elastic Audio plug-in’lerinden herhangi birini çalıştırdığınız anda Pro Tools ses dosyası üzerinde kısa süreli bir analiz işlemi gerçekleştirecektir. Bu süre ilgili dosyanın uzunluğuna ve bilgisayarınızın işlemci gücüne göre değişiklik gösterebilir.

Elastic Audio iş başında

Elastic Audio ile çalışırken, Edit ekranında Track View olarak Analysis veya Warp seçmeniz gerekecektir. Audio region’ın üzerinde Event Marker’lar ve Warp Marker’lar görüntülenecektir. Event marker’lar Elastic Audio analizi sırasında tespit edilen transient’lara yerleştirilen işaretlerdir. Event markerları fare ile tıklayıp istediğiniz gibi sağa veya sola sürüklemek suretiyle ses dosyasını -tabiri caizse- sündürebilirsiniz. Warp marker’lar ise sadece bir düz çizgi olarak görüntülenen Event markerlar’dan farklı olarak alt kısmında bir üçgen sembolü barındıran sembollerle ifade edilmektedirler.

Warp marker’ları kullanarak ses dosyasını zaman çizgisinde belli bir noktaya adeta demir atarak sabitleyebilirsiniz. Bu sayede Warp marker konulan nokta sabit kalmak kaydıyla ses dosyasını bir ucundan istediğiniz gibi esnetebilir, editleyebilirsiniz. Bknz Şekil 2-3

 

Elastic Audio ile Audio Quantize Edilmesi
Bunu yapmak için Elastic Audio özelliği devrede olan bir kanal üzerinde yer alan ses dosyasını edit ekranında seçin. Sırasıyla aşağıdaki menü komutlarını izleyin:

Events > Event Operations > Quantize. Açılan pencereden hangi nota değerine quantize etmek istediğinizi belirleyin.
 


Şekil 4
 
Eğer ihtiyaç duyarsanız diğer opsiyonları kullanarak notaları swing ettirebilir, include within ve exclude within parametreleriyle hangi notaların quantize işlemine tabi tutulacağını belirleyebilir, strength ayarı ile quantize işlemini hangi şiddette uygulayacağınızı tesbit edebilirsiniz. Bknz Şekil 4

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here