Ana sayfa Yazılım PRO TOOLS 10: I/O Setup

PRO TOOLS 10: I/O Setup

0

Pro Tools-10 yazılımının donanım ve yazılım düzeyi giriş çıkış bağlantılarını düzenlemekle görevli I/O Setup araçlarını inceleyeceğiz.

Pro Tools-10 yazılımının standart ve HD versiyonlarında ses kartı desteği farklılıkları dışında aynı I/O setup prensibi ile sinyal giriş ve çıkış yönlendirmeleri yapıldığını biliyoruz. Ses kartı ile dışarıdan alınan sinyallerin DAW içerisinde kaydı, işlenmesi ve tekrar dışarı gönderilerek playback yapılması ile ilgili olarak kapsamlı bir sinyal trafiği oluşmakta ve karmaşık sinyal rotalarının sistematik bir şekilde düzenlenerek kontrol edilmesi gerekmektedir. öncelikle ses kartı desteği ile ilgili farklılıkları hatırlayalım. Pro Tools-10 toplam 32 adede kadar giriş ve çıkış kanal sayısını desteklese de, bu konuda ses kartımızın giriş ve çıkış sayısının sınırlayıcı faktör olduğunu belirtmek gerekir. Standart yazılım 003 ve Digi 002 ailesi, Eleven Rack ve Mbox ailesi hazır donanımları ile çalışabilmenin yanında, M-Audio ses kartları ve Core Audio ya da ASIO uyumlu üçüncü parti ses kartları ile birlikte de çalışabilir. Avid ürünü ses kartlarını destekleyen Pro Tools|HD donanımlı HD yazılımı ve HD Native donanımlı HD yazılımı versiyonunda ise HD I/O, HD OMNI, HD MADI, 192 I/O, 192 Digital I/O, 96 I/O ve 96i I/O ses kartları seçenekleri mevcuttur. |HD donanımlar ile 10″a kadar ses kartı kullanılabilirken Native donanımlar ile azami 4 adet ses kartı kullanılabilmektedir.
 
pro tools 10
Ses kartı ile alınarak sayısallaştırılan ve Pro Tools-10 içerisinde işlenmesi beklenen ses sinyallerinin söz konusu işlemlere tabi tutulabilmesi için öncelikle muhtelif katmanlar içerisinden kademeli olarak geçirilerek kullanıcı erişimine sunulması gerekmektedir. İlgili katmanlar arasında sinyal geçişinin hangi araçlar ile yapıldığına değinmeden önce, sinyal akışına genel olarak daha yakından bakalım (Bkz. Şekil-1). Şekilde görüleceği üzere, dışarıdan alınan analog sinyalin öncelikle ses kartı üzerinde bulunan ADC dönüştürücüleri ile birlikte sayısallaştırılması gerekmektedir. Alınan dış sinyal, desteklenen formatlara uygun olmak kaydıyla, önceden sayısallaştırılmış ise herhangi bir dönüşüm işlemine gerek olmayacaktır. Analog sinyalin hangi örnekleme frekansı ve bit derinliği ile sayısallaştırılması gerektiği konusunu daha sonra inceleyeceğiz.

 

Pro Tools-10 yazılımı içerisinde önceden tanıtılmış olan ve uygun sürücü yazılımları yüklenen her ses kartı DAW ile birlikte çalışabilir hale geleceği için, Şekil-1″de görülen “Ses Kartı (Audio Interface)” üst katmanı içerisinde sayısallaştırılan sinyal, bir altta bulunan “Pro Tools-10” katmanına erişerek muhtelif noktalara veya birimlere dağıtıma hazır hale gelmiş olacaktır. Bu noktada, ses kartı ile dışarıdan alınan her sinyalin fiziki bir giriş portu numarası ile kimliklendirileceği ve Pro Tools içerisine kendine özgü kimlik numaraları bulunan sanal giriş portları ile aktarılacağını belirtelim. Bir başka ifadeyle, fiziki ses kartı girişleri ile sanal DAW girişlerinin ihtiyaca göre eşleştirilmesi ile iki katman arasında veri iletimi sağlayabiliriz. Ses kartı ve Pro Tools girişlerinin eşleştirilmesi ile birlikte her iki katman “donanım ve yazılımı tümleşik olan tek bir birim” gibi kabul edilebilir. Ancak, farklı eşleştirme kombinasyonlarının farklı birimler oluşturacağı da açıktır.
 

Yukarıda da belirttiğim üzere, fiziki giriş sayısı ile sanal DAW giriş sayısının aynı olması gerekmemektedir. Keza, Pro Tools-10 ile 32 adede kadar DAW girişi tanımlayabilmemize rağmen, kullanılan ses kartında 8 adet fiziksel giriş bulunduğu takdirde, DAW içerisinde stereo ve mono sinyal ihtiyacına bağlı olarak 32″den daha az sayıda giriş tanımlama imkanımız olacaktır. Ses kartı ve DAW giriş eşleşmesi Şekil-2″de bir bölümü görülen I/O Setup kontrol kutusu ile yapılmaktadır. İlk şekilde yapılan giriş eşleşmelerinden sonra, sinyallerin mikser içerisinde açılacak channel strip”ler üzerinden kullanıma hazır hale gelmesi için “Audio Track (Mikser)” katmanına iletilmesi gerekmektedir.

Mikser içinde bulunan her bir channel strip ayrı bir audio track için tanımlanacağından Şekil-1″de yer alan Pro Tools-10 katmanında her bir sinyal için ayrı bir audio track eşleşmesi yapılması gerekecektir.

 

Bu sayede, ses kartının herhangi bir fiziki girişi ile alınan harici sinyal DAW içerisinde tanımlı bir girişe atanacak ve mikser içinde bir audio track olarak kullanıma veya işlenmeye hazır hale gelecektir. örneğin, 4 adet stereo ses kartı girişi yine 4 adet stereo Pro Tools girişi ile irtibatlandırıldıktan sonra, mikser üzerinde 4 adet channel strip”e ve üzerinde tanımlı audio track”a dönüşecektir. Aynı yaklaşım, audio track düzeyinden ses kartı fiziki çıkışı düzeyine doğru olan sinyal akışında da kullanılmaktadır. Bu şekilde, ister her bir audio track sinyalinin ister mikslenerek birleştirilmiş kompozit sinyallerin bir bus üzerinde toplanarak Pro Tools-10 çıkışlarına yönlendirilmesi ve takiben ses kartının fiziki çıkışlarına eşlenmesi ile birlikte üretilen ses sinyallerinin DAC dönüşümü sonrası dış dünyaya verilebilmesi mümkün hale gelmektedir. çıkış sinyali akışının giriş sinyali akışından temel farkı, Audio Track (Mikser) seviyesinden Pro Tools-10 seviyesine çıkarken ara bir aşama olarak “bus” adını verdiğimiz sinyal toplanma noktalarının tanımlanmasıdır.
 

Sinyal giriş ve çıkışları ile ilgili tüm eşleştirme veya atama işlemleri I/O Setup adı verilen matris yapı içerisinde yapılmaktadır.

I/O Setup matrisi esasen 6 farklı görev icra edebilen çok fonksiyonlu bir matris şeklinde düzenlenmiştir. Her bir göreve yönelik matris içeriği ile ilgili detaylı incelememizi önümüzdeki bölüm yapacağız. Görüşmek dileğiyle.
 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here