Ana sayfa Sektörden Mobaseri Sound ile mastering sohbetleri

Mobaseri Sound ile mastering sohbetleri

0
Technotoday: Mastering dünyasındaki yeni trendleri sizlerden öğrenebilir miyiz?

Mobaseri: Son yıllarda mastering, müziğin tarzı ile doğru orantılı olarak ilerliyor. Hangi müzik tarzı trend ise mastering de ona göre şekilleniyor. Ancak şunu söyleyebilirim ki yüksek RMS, daha parlak karakterli, daha geniş sahneye sahip bir trend oluşuyor. Bu da doğallıktan uzaklaşıp sentetik bir yapının içerisinde en doğruyu seçmenizi sağlıyor. Tabii ki bir çok mühendis yapmış olduğu masteringleri mümkün olduğunca yüksek kalitede tutmaya çalışıyor. Bunun da sebebi insanların artık yoğunlukla mp3 formatında müzik dinlemeleri. Bunun yanısıra insanların artık kaliteli müzik sistemlerine ulaşmaları ekonomik açıdan eskiye kıyasla çok daha kolay hale geldi. Bu da otomobillerde, home-teather sistemlerde, A+ Hi-End ekipmanlarda daha iyi bir duyuma ulaşmaya yardımcı oluyor.
 

Technotoday: “Loudness” konusundaki gelişmeler hakkındaki fikirlerinizi öğrenebilir miyiz? Daha yüksek, daha “gümbür gümbür” müzik her zaman tercih sebebi midir? Günümüzde işler bu şekilde yürür hale geldi mi?

Mobaseri: Loudness, aslında az önce de bahsettiğim gibi sentetik duyumun geldiği son nokta. Bunun da sebebi elektronik altyapılı müziğin dünyaya hakim olması ve tabii ki bu müzikten ciddi bir rant elde edilmesi. Bu müzik tarzlarını çalan DJ’lerin yüksek duyulan, yüksek bas ve kickleri olan parçaları tercih etmeleridir. Şunu açıklamakta fayda var; bir parçanın yüksek RMS’li olması, sadece hangi frekansları öne çıkardığınızla doğru orantılıdır. Aslen “Loudness” dediğimiz şey sanıldığının aksine yüksek duyum demek değildir. Parçanın mid frekanslarının dışında olan bas ve tizlerin diğer bölgelere göre daha yüksek olmasıdır. Tabii ki maksimize edildiği zaman ortaya doğal duyumdan uzak, laboratuvar üretimi bir sound çıkıyor. Bunun sonucunda soğuk ve hızlı tüketilen bir müzik türünün piyasaya hakim olması kaçınılmaz hale gelmiştir.
 

 

Technotoday: Mobaseri Sound olarak şu ana kadar kullandığınız favori ekipmanları kısaca listeleyebilir misiniz? Sahip olduklarınız dışında dinleyip beğendiklerinizi de merak ediyoruz.

Mobaseri: Şu ana kadar mastering”de kullanmış olduğum favori ekipmanlarım aslında hepsi. Fakat Crane Song ürünlerini çok beğenerek ve severek kullanıyorum, clean bir sound”a sahip. Diğer taraftan kullanmış olduğum Milennia TCL2 kompresör ve NES EQ 4 da inanılmaz bir şekilde yüksek çözünürlüğe sahip ve müzikal tınlayan ekipmanlar. Elysia, MusEQ, çok ilginç bir EQ, özellikle dans ve pop ve Rnb tarzlarında inanılmaz Bass hakimiyeti olan ve Air Hi’ larda müthiş lezzete sahip bir EQ. Dinleme istasyonunda kullanmış olduğum Focal SM9’a bir sevgili kadar bağlıyım. Yakın alanda kullanmış olduğum Keff R-100 ise; birçok zaman önemli noktalarda nokta atışı yapmamı sağlıyor. Mix departmanına gelecek olursak; Focal CMS 65, Drawmer 1961 EQ , Joemeek SC3, DBX Quantum II, SPL Charisma 2 mix mühendisimizin kullandığı favori ekipmanları arasındadır. Sahip olduklarımızın dışında dinleyip de beğendiğimiz ekipmanlar arasında; Elysia M pressor, Focal Solo 6, Emprical Labs Fatso, UA 6176 Mic Pre, Crane Song Flamingo Mic Pre, Millennia STT1 kanal şeridi, Great River NV2 1073 mic pre, BAE 1073 Mic Pre, Rupertneve Desing Portico II gibi modelleri sayabilirim.
 


Mixing Odası


Technotoday: Stüdyonun açılışından bu yana hem donanım hem yazılım olarak neler değişti ve neden?

Mobaseri: çok massive bir soru oldu bu. Stüdyonun açılışından bu yana ilk radikal değişiklikler ana hoparlörlerimizde oldu. Bunun da sebebi, duyum kalitemizin A klasmandan “A+”ya çıkması gerektiğini düşünmemiz artı en ufak hataya tahammülümüzün olmaması olarak özetlenebilir. Diğer radikal değişiklikler ise, mastering odasında EQ, kompresör sayılarının çoğalması. Buna sebep olarak müzik tarzlarına göre ekipman seçimimiz değişmesi ve buna bağlı olarak routingimiz de farklılaşmasını gösterebilirim. Mastering odasındaki son radikal eklemeler, Thermionic Culture Vulture ve Avocet Dacking modelleri. Mix departmanında ise, ana monitörler olan PMC TB2S’den Focal CMS 65″e geçildi. Tüm sistem bağlantıları Mogami sinyal kablosu ile değiştirildi. Biz stüdyolarımızda MAC platformu üzerinde çalışıyoruz. Dolayısı ile yazılım olarak Logic Pro 9 kullanıyorduk. Ancak Logic DAW’unun MAC teknolojisinin gerisinde kalmasından ötürü iyi yazılım, daha iyi yazılım arayışına girdik. Her iki stüdyoda da Presonus Studio One V2 yazılımına geçtik. Program 64 bit olarak yazıldığı için tüm hesaplamalar ve işlemler daha yüksek çözünürlük ve daha doğru yapıldığı kanaatine vardık.
 

 

Technotoday: Bir mastering stüdyosu olarak piyasada ne gibi güçlüklerle karşılaşıyorsunuz? Bunlarla mücadele etmenin yöntemlerini anlatabilir misiniz?

Mobaseri: Türkiye’deki müzik piyasasında karşılaştığımız birçok trajikomik vaka bulunuyor. Şunun ile başlayayım; başka bir stüdyodan mastering için bize gelen mix”de mono enstrümana stereo imaj plug-in ‘i kullanılmıştı, bir başka olay ise bir yapımcı tarafından söylenen ve kanımızı donduran bir hadisedir: Yapımcının söylediği söz aynen şöyle: ” Eskiden mastering yoktu, son yıllarda moda olmaya başladı”. Bu gibi örneklerin yanı sıra tabii ki birçok kayıt ve mix stüdyosunun duyum ve kayıt odalarının yanlış düzenlenmesinden kaynaklanan kötü datalar ile karşılaşmamız ayrıca bir albümde birbirinden farklı standartlarda duyuma sahip olan mix mühendislerinin yaptığı işlerini aynı duyurmak gibi zor denklemle karşı karşıya kalabiliyoruz. Bir diğer açıdan, nerde ise mono sayılabilecek stereo işlerin alışkanlık haline gelmesi ve doğru zannedilmesi bizim için büyük bir handikap. Aslında audio camiasındaki fanatizm ve takıntılar bizim birçok şeyi tekrar baştan anlatmamıza sebep oluyor, ticari kaygılardan dolayı da birçok kez dünyada yapılan iş standartlarını müşterilerimize anlatmak zorunda kalıyoruz. Bir de ilginç olan bir durum daha var ki; pop starların içinde albümünün sound”unu sonuna kadar takip eden çok az kişinin bulunması. Ama sıra klibe geldiği zaman akan sular duruyor. Bu da akla şu soruyu getiriyor “Müzik için klip mi, yoksa klip için müzik mi yapılıyor?”  Bu handikaplar ile mücadele etmenin yöntemi bize göre şudur: Sabırlı olmak, durumu doğru bir dille izah etmek ve tabii ki kendi adımıza geliştirdiğimiz yöntemlerimiz de mevcut.
 


Mastering Stüdyosu

Technotoday: Mastering stüdyosunun yanı sıra Mobaseri”de aranje ve miks departmanınız da bulunuyor. Bir müzik eserinde -kayıt hariç kategorilerin- aynı ortamdan çıkmasının avantajları neler?

Mobaseri: Biz sadece mix ve mastering hizmetleri veriyoruz. Aranje stüdyomuz, mix’e gelmiş olan eserlerin aranjesindeki sıkıntıların giderilmesi için oluşturduğumuz temel donanımlı bir stüdyodur. Mix ve mastering stüdyosunun aynı ortamda olmasının en büyük avantajı, mix’i tamamlanmış bir parçanın mastering aşamasına geçmesinde çok daha yüksek ve detaylı bir duyum olduğundan dolayı, mix aşamasında oluşan küçük hatalara hızlı bir biçimde müdahale etme imkanının doğması. Buna ek olarak kusursuz mastering için kusursuz mix gerekli.
 

 

Technotoday: Gelişen yazılım sektörü sayesinde, eskiye kıyasla bir çok işin hızlı olması amacıyla dijital ortamlarda mastering”den geçirildiğine şahit oluyoruz. özellikle reklam ve dizi müzikleri alanında… Bu konudaki fikirlerinizi öğrenebilir miyiz?

Mobaseri: Şöyle başlamak istiyoruz; müzik sayısal hareketleri değil elektriksel hareketleri sever. Bu neden ile bir projeyi demo olarak dinletmek için yazılımdan mastering yapabilirsiniz. Fakat doğal duyuma daha fazla yaklaşmak, gerçek hacmi yakalamak için mastering amaçlı tasarlanmış ekipmanların kullanıldığı, tecrübesine inandığınız bir mastering mühendisine projenizi teslim etmeniz gerekli. Aksi takdirde dijital kayıt platformundan dolayı ortaya çıkan soğuk ve hızlı tüketilen müziğin cenaze namazını kılabilirsiniz. Bu sorunun aslında cevabı müzisyenin kendisinde saklı. Siz projenize ne kadar değer biçiyorsunuz ve ne kadar kalıcı olmasını istiyorsunuz? Dizi ve reklam alanında ise, kullanmış olduğumuz doğal efektlerin ve doğa seslerinin ne kadar çok gerçekçi olmasını istediğiniz ile doğru orantılı. İzleyicileri etkilemek sadece yüksek neşeli sahneler veya dramatik sahneler ile mümkün değil. Ses ve görüntünün birbiri ile örtüşmesi gerekli. Bugün bir dekor için veya dizi oyuncularının masrafları için büyük bütçeler ayrılmakta ama soundtrack ve sahne duyumları için maalesef aynı şeyi söyleyemeyiz. Reklam sektöründe ise; yüksek duyum isteniyor fakat bu dijital ortamda yapıldığı zaman bütün televizyon kanallarındaki kompresör ve limitörlerine uğradığında istenmeyen soğuk ve sivri bir sonuç elde ediliyor. Bu da izleyicilerin bilinç altında reklamı yapılan ürüne karşı antipati oluşmasına sebep oluyor.
 


Mix ve mastering için bazı markalar aynı ekipmanları bazı markalar ise farklı modelleri üretiyor.


Technotoday: Mobaseri olarak takip ettiğiniz ve işlerini beğendiğiniz yabancı-yerli mastering mühendisleri kimler? Hangi isimlerin mastering karakterlerini size en yakın? Bu isimleri seçmenizdeki sebepler neler?

Mobaseri: öncelikle şunu söylememizde fayda var, ülkemizde değerli mastering mühendisleri mevcut hepsine karşı saygımız sonsuz fakat Türkiye standartlarının dışında bir sound elde etmek hedefimiz olduğu için pek kimseyi takip etmiyoruz.
Yabancı birçok mühendisin ekipmanlarını ve çalışma tekniklerini takip ediyoruz fakat örnek almıyoruz. Bunun da sebebi birileri gibi olmak değil kendimiz gibi olmaktır. Seminerlerini ve teknik çalışmalarını takip ettiğimiz yabancı mühendisler şöyle;
Bob Katz, Bob Ludwig, Ted Jansen . Ama sound”unu en beğendiklerimizin arasında Chris Gehringer ismini kullanmalıyım.
 

 

Technotoday: Mix ve mastering ekipmanları arasındaki farkları kısaca açıklayabilir misiniz? Her iki alanda da iş görebilecek cihazları saymanız mümkün mü?

Mobaseri: Mix ve mastering ekipmanlarının ayrıldığı birkaç nokta mevcuttur. Duyum açısından dinleme monitörleri mastering klasmanında gerçek balanslı çalışan analog ve yüksek kalitede amfilere sahiptirler. Hoparlörler ise dünyadaki birçok hoparlörün gerçek ve ortak referansıdırlar. Outboard ekipmanlarda ise birçok noktada mastering ekipmanları yüksek kaliteli komponentlerle ve yüksek voltajda çalışmaktadırlar. Tube ekipmanlarda ise kullanılan tube”lerin birçoğu “A+” Tube”lerdir. Potansiyometrelerde tetikli sistemler kullanılmakta, bu da sonucun kesinkes aynı olmasını sağlamakta. Birçok “A+” ekipmanın mastering versiyonu ile normal versiyonu arasında kullanılan potansiyometreler farklılık gösterir. Ama cihazın ana işleme mekanizması aynıdır. Bu neden ile dünyada bazı ekipmanların mastering versiyonları değil de mix versiyonlarının yeterli olduğuna kanaat getirilir. Bazı ekipmanlarda ise çıkış gürültüsünün daha az olması için çıkış trafoları izole edilir. Kimi mastering ekipmanlarında ise voltaj, frekans, gain değerleri mix versiyonlarına göre farklıdır. Hem mix de hem de mastering de ortak kullanabileceğiniz ekipmanların bazıları saymak gerekirse: Manley Massive Passive EQ. Bu cihazda mix versiyonunun yeteneği mastering versiyonuna göre daha fazla. Yine aynı şirketin Variable MU kompresöründe birçok mastering mühendisi normal versiyonunu tercih eder. Millennia ve Crane Song markalarının dual olan tüm ürünleri, hem mix aşamasında hem de mastering de kullanılabilir. öte yandan Thermionic markasının mastering ve mix için tasarlamış olduğu ekipmanları ayrı ayrı almak gerekir. Bir diğer marka GML’in 8200 EQ modeli hem mix de hem de mastering de kullanılabilir. API markasının 2500 kompresör ve 5500 EQ cihazları her iki aşamada kullanılmaya uyundur. Bazı renklendirici ekipmanlardan da bahsedelim. örneğin SPL Vitalizer”ın mastering versiyonunun seçilmesi gerekir. Elysia şirketinin dual olan ürünlerini de hem mix de hem mastering de kullanabilirsiniz. Bazı markaların; örneğin Tube Tech, Drawmer, Prism Sound firmalarının, üretmiş olduğu multi-band kompresörlerin mix ve mastering versiyonlarını her iki alan için tercih edebilirsiniz. Analog- dijital, dijital- analog konvertörlere gelince bu noktada yüksek kalitede duyum ve yüksek kalitede kayıt için mastering aşamasında bu iş için tasarlanmış markaları ve ürünleri tercih etmelisiniz. Bu noktada iki alan birbirinden ciddi bir şekilde ayrılıyor bunu hatırlatmakta fayda var.
 

Technotoday: Keyifli sohbet ve değerli bilgileriniz için teşekkür ediyoruz.


Mobaseri:
Rica ederiz, her zaman bekleriz

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here