Ana sayfa Donanım Mikserde Master Katları ve Sinyal İşlemciler

Mikserde Master Katları ve Sinyal İşlemciler

0

Mikserlerin master katlarını, 32 Mono, 2 Stereo kanallı, 8 Aux ve 4 Sub Gruplu, 4 Matrix li ve 8 VCA gruba sahip Allen&Health”ın ML3000 modelini örnekleyerek inceliyoruz.
 

Kanal içerisinde işlenen sinyalin, mikserin içindeki sinyal yollarıyla AUX Master Section, Group Section, Matrix Section ve Master Section gibi mikserin birbirinden farklı ve bağımsız yollarına gönderildiğini biliyoruz. İlk olarak bu bölümlerden Aux Section”ı görelim;

AUX MASTER SECTION

Aux kısaltmasının yardımcı, destek anlamına gelen Auxiliary kelimesinden geldiğini geçen yazıda söylemiştik. Kanal üzerinde bulunan Aux send potları o kanalı istenilen Aux yoluna yönlendirir. Kanal üzerindeki her bir Aux potu, kendi pre-ampli katıyla kanal sinyalini bölmeden çoğaltır. Eğer her aux potu kendi pre amplisine sahip olmasaydı, gelen kanaldan geçen sinyal bölündüğü gibi aux katına giren sinyal de bölünmüş olurdu ve sinyal kaybı yaşardık.
ML3000, 8 Aux yoluna sahip olduğu için her kanalı üzerinde 8 adet birbirine paralel yol alan Aux send pot”u mevcuttur. İstediğimiz sayıda kanalı istediğimiz Aux yoluna yönlendirebiliriz. Aux yoluna yönlenmiş sinyaller birbirine paralel yollardan Aux Master bölümüne ulaşır.
 

mikser
 
ML3000″in Aux Master bölümünde ilk 4 Aux fader isteğe göre grup fader”ı olarak atanabilir. Bu atama ilk 4 Aux Master kontrolünü, yine ilk 4 Aux faderının üzerinde bulunan potlara yönlendirir. Bir çok firma maliyeti azaltmak için ürettikleri ürünün seviyesine göre bu tür çoklu kullanımları uygular. Böylece daha az yer ve daha az fader kullanımı sağlanmış olur.

AFL : Açılımı After Fader Listening olan AFL, Aux Master faderından sonra ön dinleme sağlar. Sahne monitörüne gönderdiğimiz sinyali AFL ile dinleyip kontrol edebiliriz.

TB: TB”nin açılımı Talkback”dir. Bir çok mikserde TB özelliği bulunur. Bu butonun Aux Master bölümündeki işlevi TB mikrofonu veya oscillator ve noise generator gibi test sinyallerini monitör yollarına gönderip test imkanı sağlayabilmektir.

 

AUX INSERT: Monitör sistemleri, monitörden önce Grafik EQ kullanımı gerektirir. Aux”dan çıkıp EQ”ya in-out yapılmış bir bağlantı mikser üzerindeki AFL fonksiyonunu işlevsiz hale getirecektir. çünkü AFL mikserden çıkmamış sinyali, ön dinleme yapmamızı sağlar. Olması gereken, bir insert kablosu yardımıyla Grafik EQ”yu insert girmektir. İnsert AFL yönlendirmesinden önce sinyal akışına dahil olduğu için EQ üzerinde yapacağımız her müdahale, ön dinlememize de yansıyacaktır.

GROUP SECTION

Canlı performanslarda miksi kolaylaştırmak ve ya daha detaylı sound”lar oluşturmak için gruplar kullanılır. Her grubun kendine ait bir çıkışı olduğu için grupların kullanım alanları artar. örneğin enstrüman kanallarının sadece bir bölümünü veya tamamını bir çıkışa yönlendirip kayıt, Broadcast gibi alanlara sinyal sağlayabiliriz. Grup ataması yapıldığında istenirse atanan kanallar genel miskten çıkarılıp sadece grup içerisine dahil edilebilinir. Masaya yayılmış 11 kanal davul, 2 kanal bas, 2 kanal gitar, 6 kanal klavye ve 1 vokal olduğunu düşünelim. Bu da dengelememiz gereken 22 kanal var anlamına gelir.
 

mikserde master katları
 
Kullandığımız mikserde grup adeti yetereli ise davul kanallarını 1.gruba, bas ve gitarı 2.gruba, klavyeleri 3.gruba ve vokali de 4. gruba atarsak elimizin altında kendi içerisinde miksi yapılmış 4 adet kanal olmuş ve işimiz daha da kolaylaşmış olur.Bu işlevden yararlanıp sound”umuzu daha da ileriye taşımak istersek, kendi içerisinde mikslenmiş bu grupları multiband kompresör, EQ gibi sinyale olumlu müdahale edebileceğimiz ekipmanlardan geçirebiliriz.

Ama unutmamamız gereken bir şey var ki bilinçsiz bir şekilde kullandığımız EQ, kompresör gibi ekipmanların sounda yıkıcı bir etki kazandıracakları kesindir. Ufak bir hile; Bütün kanalları ana seslik hariç gruplayın ve gruba kompresör insertleyin. Vokal kanalının direct out”undan genel gruba girdiğiniz kompresörün sidechain”ine sinyal yollayın. Kompresörü de makul bir seviyede basın. Böylece vokalin müziğe her dâhil oluşunda kompresörden geçen enstrüman grubu, kompresör yardımıyla basılıp vokalin ön planda kalmasını sağlayacaktır.

MAIN MIX : Bu buton basılı olduğunda grubun içerisindeki sinyal genel mikse dahil olur. Eğer bu buton basılı değil ise grup sinyali genel mikse dâhil olmaz. Aşağıdaki resimde kırmızıyla işaretlenmiş alan kanalın üzerindeki assign düğmeleridir. Sarı çerçeveli bölüm ise Grup Section”dır.

 

MATRIX SECTION

Matrix hemen hemen belli bir seviyenin üzerindeki her mikserde bulunur. Amacı mikserin masterlarından ekstra çıkış sağlamaktır.
Aux”un çalışma mantığına benzer. Fakat aux kanal sinyallerini ekstra çıkışlara yönlendirirken Matrix, sadece grup, Aux Master ve Master sinyallerini kendi çıkışlarına yönlendirirler. Broadcast, delay hoparlörleri vb. ekstra sinyal ihtiyacı duyan birimlere sinyal yollamak amacı ile kullanılır.

VCA GROUP

Açılımı Voltage controlled amplifier”dır. VCA gruplar kanal fader”ının voltajını değiştirerek kanala müdahale eder. VCA in gruptan farkı da budur. Gruplar kanalın normal kazancının üzerine ekleme yapıp ve ya kanaldan gelen sinyale direnç gösterirken, VCA, kanalın voltaj limitini yükseltip alçaltarak çalışır. Insert girişleri olmadığı için sadece kanalları gruplayıp denge yapmaya yarar.
 

live ve pa
 
MASTER SECTION

Master L-R(Left-Right) mikserin işlenmiş ve mikslenmiş sinyalini, iki kanal L-R şeklinde mikserden çıkarmamızı sağlar. Sahnenin ve sistemin büyüklüğüne göre Center hoparlör kullanımının söz konusu oldu durumlar olacaktır. Belli bir standardın üzerindeki mikserlerde Center çıkışı bulunur. örnek mikserimiz ML3000″de bulunan bu çıkış, geçen hafta örnek mikser olarak kullandığımız Midas Venice”de bulunmamaktadır. Master çıkışların kendilerine ait insert girişleri bulunur.

INPUT – OUTPUT

Mikser üzerindeki sinyal akışının başlangıç ve bitiş noktaları olan giriş bağlantıları ve çıkış bağlantılarına hakim olmak önemlidir. Sinyal miksere XLR veya TS konektör ile girilir. Profesyonel piyasada kullanılan mikserlerin inputlarında TS bağlantı ucu, empedans farkından doğacak sıkıntıları engellemek için direkt kullanılmaz. Enstrümanların bağlantılarında kullanılan TS kabloların D.I. Box yardımı ile empedansı dengelenip, XLR”a çevrilip miksere girişi yapılır.

 

Kanal üzerinde buluna diğer bağlantılar da insert ve Direct Out”dur. Insert girişi, sinyal işlemcilerini, kanal üzerindeki sinyal akışına dahil etmemizi sağlarlar. İnsert girişinde insert kablosu olarak adlandırılan kablolar kullanılır.

Direct out çıkışı ise kanala giren sinyali farklı bir yere yönlendirmek için kullanılır. örneğin miksere girilmiş kanalların hepsini teker teker direct out”larından çıkarak kayıtçıya girip kanal kayıt yapabiliriz.

Bazı mikserlerde direct out”un sinyal akışı üzerindeki yeri belirlenebilir.İstenirse EQ”dan önce ve ya sonra olarak seçilebilir.

Miksere giren sinyaller çıkarken, yine XLR bağlantı noktaları kullanılır.

Mikser üzerinde kullanılan XLR girişler standart olarak dişi, çıkışlar ise erkektir. AUX out, Grup out, Matrix out ve Master out”ların da çıkış noktalarında insert girişi olduğundan, sinyal işlemci uygulaması bu çıkışlara da yapılabilir.

Miksere girip işlenen sinyalin hangi aşamalardan geçtiğini basit bir şekilde gördük.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here