Ana sayfa Donanım Memorymoog Tarihçesi

Memorymoog Tarihçesi

0

Moog firmasının efsane polifonik synthesizer”ı Memorymoog dan bahsedeceğiz
 

Yıllarını synthesizer ve elektronik donanımlı müziğe vermiş synth uzmanlarına dünyada üretilmiş en iyi 10 synth nedir diye soracak olsanız, çok büyük ihtimalle yüzde 95’inin sayacağı synth’lerin içinde olacak model Memorymoog olacaktır. Gerçekten de bu efsane cihaz, müzik tarihini en çok değiştirmiş, 80’lerde dinlediğimiz parçaların içinde en çok kullanılmış muhteşem synthesizer’lardan biri ve en önemlisidir. 808 State, The Orb, The Crystal Method, Air, Jean-Michel Jarre, Freddy Fresh, Jan Hammer, Bon Jovi, INXS, Jellyfish, Imperial Drag, Moog Cookbook, Rick Wakeman, Labradford, Nick Rhodes (Duran Duran), George Duke and James “Jimmy Jam” Harris III.Saga band, Depeche Mode gibi yüzlerce synth pop, synth rock,ve New York disco, funk, fusion gruplarının efsane sound’larının kaynağı olmuştur.
 

 
İlk efsanevi polifonik analog canavarlar 1975 yılında üretilmeye başlandı. Oberheim FVS Four Voice SEM 1975 yılında, Yamaha CS-80/60/50 1976 yılında, Prophet-5 1977 yılında, Oberheim OB-X 1979 yılında üretildiler. 1975-1984 arası bu efsane devasa dinazorların gövde gösterisi ve analog efsanelerin zirve yıllarıdır. Memorymoog dolayısı ile bu pazara çok geç girdi. Ama üretildiği çok kısa süre içinde efsaneler arasında yer bulması ve yaygınlaşması hiç gecikmedi. üretim sayısı 4000’i gecmeyen bu cihaz, şimdilerde dünya pazarında nadir ve son derece değerli (ebay fiyatı 10.000 usd’ye ulaştı!) olmasındaki faktördür. Değerlenmesinin en büyük sebeplerinden biriyse Moog firmasının bu cihaz içinde çok dayanıksız ve ucuz elementler kullanması faktorüdür. New York’ta karşılaştığım dünyaca ünlü synth tamircilerinden biri olan Arman Bey (Rogue Music servis elemanı) bana “Dünyadaki Memorymoog’ların yüzde 90’ına yakını tamamen bozuktur, kalan kısmıysa çok nazlı çalışır” demişti. Gerçekten ben de tam üç ayrı Memorymoog almış hepsiyle de büyük stabilite ve fonksiyon bozuklukları yaşamıştım. Arp 2600 ve Memorymoog’a neden “Problem child”dediklerini de anlamıştım. Gerçekten hayatınızda işi muhteşem bilen bir servis elemanı ve bir depo dolusu analog synth yedeği yoksa bu iki synthesizer ın sorunlarıyla ugraşmak yürek ister.

 

Bir çok insan Memorymoog’un gerçek bir Moog olmadığını bile söylemiştir. Bob Moog’un İtalyan mühendis arkadaşlarının Moog adı altında bir Polysynth ürettikleri ve bunun bir Bob Moog Design’ı olmadığını soylerler. Zaten Memorymoog’a baktığımızda Moog’un klasik chip’lerinin değil, Japon ve Amerikan synth’lerinin neredeyse yüzde 80’inde bütün diğer synth firmalarınca kullanılmış CEM (Curtis Electronic Manufacturing) chiplerini kullandıklarını görürüz. Cihaz aynı İtalyan synth’lerinde olduğu gibi kırılgan ve çabuk sorun çıkaran bir yapıya sahipti. Jean Michel Jarre, bir canlı konser sırasında Memorymoog ile solo çalarken cihaz detone olup kaymış ve sanatçıya zor dakikalar yaşatmıştır. Memorymoog’un sahnede bozulma senaryosu birçok grup tarafından anlatılmış ve deneyimlenmiş bir geniş şikayettir. Ancak “gülü seven dikenine katlanır” duygusyla bu müthiş, inanılmaz güçlü ve eşsiz efsane synth’i kullanmaktan kimse vazgeçmemiştir.
 
memorymoog
 
Memorymoog anlatılırken (hep yanlış bir değerlendirilme) Memorymoog’un gücünün 6 tane Minimoog’u bir klavyede birleştirip çalmak gibi bir özetleme yöntemi vardır. Oysa ki Memor’nin Minimoog ile hiçbir akrabalığı ve sonik özelliği yoktur. Moog fabrikasında çalışmış bir arkadaşım William, bana Memorymoog’un aslında Moog Source’un akrabası ve onun geliştirilip polyphonic yapılmış halidir demişti. Gerçekten hem fiziksel yapısı hem ses mimarisi açısından Source’la adı anılabilecek bir synth’dir. Hatta çoğu müzisyen stabilite problemleri yüzünden Memorymoog’unu satmış ve Source almışlardır.

 

Ben yurtdışındaki synth çılgını meraklı insanlar arasında Memorymoog unu satıp başka daha güvenilir ve stabil bir synth almaya yönelmiş insanlar kadar büyük ikinci bir grup görmedim. Memorymoog hayranları kadar, Memorymoog zedelerin de az bir sayıda olmayışı dikkat çekiciydi. Bu süreç, 1987 yılında tarih değiştiren dijital synth, Yamaha DX7’nin piyasaya çıkarak bu devleri silip süpürmesiyle sona ermişti ve dijital çağa ilk uyanış bu yılda gerçekleşmişti. Dünyada en çok satan ve en popüler olmuş synth’i (Korg M1 dışında) olan DX7 gerçekten de analog synth tarihini değiştirmiştir. Moog”un yaptığı ilk polysynth, 70’lerin ortasında Polymoog olmuş olsa da bu hem sonik hem de sinyal işleme açısından çok kısıtlı, basit ve çoğu insana göre çok yetersizdi. Memorymoog”un yetenekleri yanında esamesi okunmazdı.
 
cem melik
 
Cihaza adını veren sebep, synthesizer’cıların aynı zamanda o yıllardaki en büyük sıkıntı kaynağıydı: Binbir güçlükle yarattığınız seslerin cihazı kapattığınızda buharlaşıp uçması. Bu nedenle gruplar aynı synth’den 3-4 tane getirirdi, bir kişi de o esnada diger synth’in patch’lerini yazardı ki bu inanılmaz pratiklikdışı bir şeydi. Ve “MEMORY” kelimesi o yıllarda bir synth için büyülü bir kelimeydi. Hiçbir şey o yıllarda bir sanatcıyı hem MOOG hem de MEMORY kelimesinin yan yana gelebilmesi kadar heyecanlandıramazdı.

Memorymoog, kısa üretim periyoduna rağmen gerçekten efsaneler arasında tarihe ismini yazdırmıştır. Fabrikada üretilmiş son üç Memorymoog, kutusu açılmamış şekilde faturalarıyla birlikte New York Manhattan’da bir stüdyo dairenin dolabında durmakta! Bunu da gözleriyle görmüş biri olarak heyecanımı sizlerle paylaşmak istedim. Bol Memory’li, bol MOOG’lu günlerde görüşmek üzere. .

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here