Ana sayfa Yazılım Mac OS X Server Leopard

Mac OS X Server Leopard

283
0

 Mac OS X Server versiyonları; kullanım kolaylığı ve özgün özellikleriyle zamanla “her eve lazım” hale gelecek gibi görünüyor.

IMac OS X”in kullanım oranı gün geçtikçe artmakta. Bununla beraber bu işletim sisteminin server versiyonlarına olan ihtiyaç da daha fazla hissedilir hale geldi. Tabii mevcut server”ların Windows ve Linux ağırlıklı olduğunu söylemek gerek. Türkiye”de de; başlı başına bir server olarak pek olmasa da çalışma grupları için, (örneğin büyük bir yayın kuruluşunun grafik departmanında) Mac OS X Server tercih edilebiliyor. Sadece Mac kullanan firmalar için de iyi bir çözüm. Fakat işin ilginç yanı Apple”ın server sürümleri gün geçtikçe; özelliklerini çeşitlendirirken, ev kullanıcılarını da içine alacak şekilde kullanımını ve kurulumunu basitleştiriyor. Her şeyden önce bilgisayarınızda normal sistem yazılımından çok daha fazla yer kaplamıyor. Kurulumunu yaparken de; server tekniklerini hiç bilmeyenler için kısıtlı özelliklere sahip olsa da her ayarın otomatik kurulduğu “Standart”, daha çok küçük çalışma grupları için ve yine birçok ayarın otomatik geldiği “Workgroup” ve tabii işe aşina olanlar ve her ayarı kendi yapmak isteyenler için mevcut tüm özellikleri baştan kullanılabilir kılan “Advanced” olmak üzere üç ayrı seçenek sunuyor. Ancak güzel nokta şu ki “ben bu işten hiç anlamam” diyerek Standart yüklediğiniz sistemi kurcalayıp çözdüğünüzde Advanced versiyonuna dönüştürebiliyorsunuz. Sadece tek tuşa basarak.

Tabii server teknolojisi daha çok çalışma gruplarını veya geniş bir ağ içindeki onlarca, yüzlerce, binlerce bilgasayarı kontrol etmek için kullanılıyor. Diğer yandan web sitesinin hosting”ini kendi bilgisayarından yani server”ından yapmak isteyecekler için de ideal bir çözüm. Kendine web sitesi yapmaya vakti olmayanlar için Web 2.0 temelli, çeşitli wiki ve blog şablonlarıyla geliyor sistem. Hosting, Static IP, DNS kayıt tipleri: A Record, MX Record, CNAME Record, NS Record gibi kavramlara aşina olanlar için kendi kendine hosting yapma fırsatı sunuyor. ‹İsterseniz Mac OS X Server Leopard”ın farklılık yaratan özelliklerine birkaç alt başlık altında şöyle bir bakalım.  

Setup ve Admin
Mac sistemlerinin alışagelmiş özelliklerinden biri olan kolay kurulum ve kolay kullanım server versiyonunun da dayandığı temel felsefe olarak karşımıza çıkıyor. Başta bahsettiğimiz gibi üç ayrı şekilde sistemi yükleyip yönetmek mümkün. İlki olan Standart, yükleme aşamasında sizi server sisteminin bazı özelliklerinde mahrum ediyormuş gibi gözüküyor. Ancak bu sizi yanıltmasın Server Preferences gibi oldukça basit ve çok kolay bir yönetim aracı kullanılan versiyonda, aynı zamanda bunun Advanced modeline özgü olanları, Server Admin ve Workgroup Manager adlı uygulamalarla da yönetim yapabiliyorsunuz. Dikkat edilecek nokta Server Admin”i açarken karşınıza çıkan uyarıyı dikkatlice okuyup onun yönergelerini izlemek. Basitçe burada yapılması gereken, uygulama açıldığında Use Server Admin demek. Hemen başta Advanced”a convert etmemekte fayda var.

Hem Server Preferences hem de Server Admin ve Workgroup Manager”ı bir müddet beraber kullanıp iyice irdelemeli. DNS, Open Directory ve Kerberos kavramlarına alışırsanız sonrası kendiliğinden gelecektir. O zaman Advanced versiyona gönül rahatlığıyla geçersiniz. Bilgisayarınızı hosting yapmak üzere kurguluyorsanız; kurulumda örnekleri de olan server adınızı, satın alıp Static IP”nize yönlendireceğiniz asıl domain”iniz ile aynı tutun. Söz gelimi www.macline.com.tr için server isminiz “macline.com.tr” olsun veya “www.newtech.tc” için “newtech.tc”.  

iCal Server, iChat Server
iCal Server”la, iCal”in de desteklediği CalDAV standardı kullanılarak büyük bir firmadaki yüzlerce kullanıcının server takvimine yazdığı notları paylaşması ve bunun üzerinden haberleşmesi mümkün. Toplantılar için davet yollamak, düzenlenen etkinlikleri haber vermek için ideal. Bildiğiniz üzere CalDAV standardını destekleyen bir çok uygulama var. Bu deneyimi Mac OS X”de de Google Calendar ve iCal ile yaşamak mümkün. Bunun için http://code.google.com/p/calaboration/ adresinden ücretsiz Calaboration programını indirmek gerekiyor. Bunu mutlaka deneyin. Mac OS X”de CalDAV deneyimini bir yaşayın, böylece server verisyonunda neler olabileceğini daha rahat anlayacaksınız. iCal”de yaptığınız değişikliler CalDAV ile anında Google Calendar”e iletilecek ve tabii tam tersi de geçerli. iChat Server”a geçelim.

Tahmin edileceği üzere server içindeki, örneğin gene bir firmadaki yerel ağa dahil tüm Mac kullanıcılarının chat üzerinden haberleşmesini sağlıyor. Bu bize biraz uzak kalan bir uygulama. Türkiye”deki birçok şirkette chat yasak malumunuz. Ancak yurt dışında çoğu şirket başta Skype olmak üzere konuşma ve video desteği olan chat programlarını şirket içi haberleşme ve tele-video konferans için kullanıyor. Böylece telefon ve elektrik gibi masraflarından kısmış oluyor, en değerli şey olan zamandan büyük tasarruf sağlıyor. Mevcut kriz ortamında Türkiye”deki çoğu şirket için Skype gerçekten çok ideal. Firmalarımızın bu konuyu küçümsemeden irdelemesinde fayda var. Keza bunun yurt dışındaki örnekleri öyle yenilir yutulur firmalar değil. İş böyle olunca bu alana iChat Server”la, pratik ve kullanışlı bir çözümle, Apple da girmek istiyor.
 
 
File Sharing ve Spotligth Server
Dosya paylaşımı ve aradığınız dosyayı bulmak konusunda diğer işletim sistemlerine fark atan Mac OS X , server versiyonunda da bu kolaylığı genişletiyor. Gelişmiş File Sharing ile internet üzerinden bilgileri elinizde olan tüm Mac ve PC”lere ulaşmanız daha kolay. Spotlight Server”sa çoğu sistemde işkence olan fakat Mac ortamında yüz güldüren dosya bulma sisteminin server versiyonu.
 

Wiki Server, Web Services, Mail Services, Podcast Producer
Wiki Server, server modelin en önemli özelliklerinden bir diğeri. Temel olarak yerel ağ içinde kullanılabilmekte fakat kurulumunuzu hosting”i kendiniz yapmak üzere ayarladıysanız, sadece yerel ağ içinde değil internet olan her yerde Wiki Server web sayfalarınıza ulaşabilirsiniz. Wiki servisi; wiki, blog, calendar, mail”den oluşan çalışma grubu web sayfalarıdır. Bu sayfaları şöyle planlayabilirsiniz: Mac OS X Server Leopard yüklü bilgisayarınızda oluşturacağınız mesela Grafik Departmanı Workgroup”u Web Services”de tanımladığınız domain”niniz (server adınız) için hem Server Admin hem de Workgroup Manager aracılığyla aktif hale getirilir. Daha sonra browser üzerinden örneğin newtech.tc/groups/grafikdepartmani (veya www.newtech.tc/groups/grafikdepartmani) yazdığınızda karşınıza çıkar (burada grafikdepartmani = short name”dir, isterseniz daha kısa başka bir short name de tanımlarsınız). Dilerseniz newtech.tc/groups (serverismi/groups) bölümünde de oluşturulmuş tüm Wiki çalışma gruplarının sayfalarının listesine ulaşırsınız. Bu sitelerde; yapılan aktiviteleri, şirketinizin ilgili departmanına ait çalışma dosyalarını, blog yazılarını, video, ses ve resimleri, takvimleri ve mail listelerini muhafaza edebilirsiniz. Workgroup Manager (çalışma Grubu Yöneticisi) aracılığıyla ister dış dünyayla bağlantısını keser sadece yerel ağda çalıştırırsınız ister yerel ağ üzerinde söz gelimi Grafik Departmanı dışında kalan çalışanlara siteye girişi engeller veya kısıtlarsınız (yazı yazmayı, yorum yapmayı, dosya yollamayı engellersiniz). Asıl amacın çalışma grupları (departmanlar) arasında dosya ve fikir alışverişini kolaylaştırmak olduğu düşünülürse şirket içi kısıtlamalar gereksiz tabii. Söylemek istediğimiz şu ki, sistemde gizliliğiniz için her türlü seçenek mevcut. çünkü bu sayfalar çalışma gruplarına yani doğrudan şirkete ait. Bu Wiki servisi aslen Web Services”ın sadece bir parçası. Diğer parçalara geçelim. örneğin Blog servisi. Bu servis çalışma grubu wiki sayfalarında mevcut blog özelliğinden bağımsız, ağ içindeki herkesin kendi ismini taşıyan blog”unu oluşturmasına imkan sağlayan bir servis. Tanımlanan kullanıcı adı ve şifreyle söz gelimi newtech.tc/users (serverismi/users) bölümüne girilerek oluşturulabiliyor. Bu siteler için gizlilik ayarı tanımlanmamış zira bunlar şirket bilgilerinin paylaşıldığı diğer wiki siteleri gibi değil. Tamamen çalışanların kişisel dosyalarının olacağı siteler. Günümüzde herkesin ve her şirketin, hatta her departmanın ve onun üyelerinin; ister kendilerine özel ister çalışma gruplarına özel web sayfalarının olması bir lüksten çok bir gereklilik halini aldı.

 

Mac OS X Server Leopard da ister yerel ağda ister tüm internette kullanmanız için bu özellikleri 20 farklı tasarımla ayağınıza getiriyor. Kısaca, browser”a server isminizi girince karşınıza çıkan Apache Server”ın sağ üst köşesinden tüm web servislerine ulaşabilirsiniz (Groups, Users, Webmail). İster o bögeye kendi yapacağınız siteyi koyar, wiki ve blog sitelerini ek olarak kullanırsınız isterseniz de çalışma grubu wiki sayfalarından birini açılış sayfası yaparsınız. Mail Services ise tanımladığınız server ismine, yine tanımladığınız kullanıcı isimlerini atayarak mail adresleri yaratıyor. örneğin “newtech.tc” adlı server”ımız için Workgroup Manager aracılığıyla “John Peel” adında bir kullanıcı tanımlanmış olsun. Bu kullanıcının short name”ini de “john” olarak belirleyelim. Yine Workgroup Manager, Server Preferences veya Server Admin”den bu kullanıcı için Mail servisi özelliğini aktif hale getirelim ve gerekli ayarları yapalım. Bu durumda John Peel, newtech.tc/webmail adresinde şifresiyle beraber kullanıcı adını girdiğinde “john@newtech.tc” (shortname@servername) olan mail adresinin inbox”ına erişmiş olur. ‹İsterseniz Webmail yerine Apple Mail programında gerekli konfigürasyonları girerek de bunu uygulayabilirsiniz. Bu ayarlar doğru yapıldığında yerel ağda aktif hale geliyorlar. Wiki sayfalarını, Blog sayfalarını ve Webmail”i dünyaya açmak isterseniz, domain ve Static IP gerekmekte.

 

IP yönledirme ve DNS kayıtları da yapılacak diğer işlemler. Ancak bunları domain”i satın aldığınız site üzerinden yapıyorsunuz (sitenin DNS kaydı yapmanıza izin vermesi gerekiyor ki çoğu veriyor, www.networksolution.com bunun için hiç de fena değil). Modeminizde gerekli portları açtıktan sonra (Port Forwarding) ve Webmail”de çıkabilecek olası aksilikler (Static IP”nizin spamhaus”a takılmasından ötürü mail atamamak veya atılan maillerin spam olarak gitmesi gibi) öncesi İnternet Servis Sağlayıcınız”la yapacağınız ufak bir görüşme veya internette yapacağınız kısa bir araştırma sizi finale taşıyacaktır. Gerisini yani Web Hosting”i Mac OS X Server Leopard”a bırakın. Mac OS X Server virtual hosting özelliğiyle (ki bu özellik normal sistemde de var) birden fazla domain”i bilgisayarınıza yönledirme ve onlara farklı Document Root”lar (site dosyalaranızın bulunduğu klasörler) tanımlamanızı sağlıyor. Yine virtual hosting özelliğiyle farklı domainlere ait mail adresleri de yaratabilirsiniz. Podcust Producer özelliğine gelince. Podcast Capture ve Xgrid adlı biribirine bağlı iki uygulama sayesinde Wiki sayfalarınıza her türlü video”yu, ses kaydını, ekran görüntüsü kaydını veya kabul gören başka bir dosyayı doğrudan iletebilirsiniz. Podcust Producer; bu dosyaları her platformun (Mac, Windows, Linux, multimedya destekli tüm cep telefonları, iPod, iTunes, Apple TV) sorunsuz açabileceği birkaç farklı formatta, yönlendirdiğiniz Wiki web sayfasına gönderir.

Web Hosting

Normal sistemde de Web Sharing özelliğiyle aktif hale gelen ve Port 80 üzerinden çalışan Apache 2.2 Server, Mac OS X Server Leopard”ın içinde kendiliğinden konfigürasyonları yapılmış olarak ve yine Open SSL ve PHP 5.2  ile beraber geliyor. Dilerseniz Server Admin aracılığıyla Apache 1.3 de seçebilirsiniz. Burada altını çizeceğimiz bir diğer nokta server versiyonunun daha az konfigürasyon gerektirdiği. MySQL 5 de kendinden yüklü geliyor ve MySQL şifresi atamak için normal sistemdeki gibi Terminal kullanmıyorsunuz. Server Admin”de şifreyi girip servisi aktif hale getirmek yeterli. Doğrusu Web Hosting özelliğiyle ilgili birçok şeyi önceki başlıkta da anlatmaya çalıştık. Buraya fazla söz kalmadı.

 

ön plana çıkan ve farklılık yaratan bu özelliklerin yanında her server”da olması gereken gelişmiş Firewall, VPN, Networking ayarları da takdire şayan. Yazı boyunca hep andığımız Workgroup Manager ve ona ek olarak Directory programları ise kulanıcılarla ilgili her türlü detayın girilebildiği yazılımlar. NetBoot servisi, System Image Utility ile yaratacağınız sistem imaj dosyasını kullanarak server”a dahil edeceğiniz bilgisayar ve Hard Disk”lere uygun gördüğünüz Mac OS sistemini yükler. Yüklemenin sonunda server”ı seçer ve Workgroup Manager”da tanımladığınız kullanıcı adı ve şifreyi kullanıcıya vererek giriş yapmasını sağlarsınız. Harici aygıtlara (örneğin minik bir USB depolama aygıtına) kullanıcı tanımlamak bile olası. Bu da gömlek cebinizde ilk yardım çantası taşımak gibi bir şey. Bunca olumlu özelliğin yanında en önemli sorun bu konudaki döküman eksikliği. ‹nernette birçok bilgiye ve video”ya ulaşılabiliyor ancak yine de yetersiz. Tavsiye edebileceğim en adam akıllı çalışma dosyası yine Lynda.com”a ait “Mac OS X Server 10.5 Leopard Essential Training” (http://www.lynda.com/home/DisplayCourse.aspx?lpk2=373). Bir de Apple”ın açık oturum sitesi http://discussions.apple.com”a göz gezdirin derim. Bir diğer sıkıntıysa yeni bir update çıktığında bazı şeyleri ona uyarlamak gerekebildiği, aynı normal Leopard”da başımıza geldiği gibi. Son olarak ekleyelim: http://www.apple.com/server/macosx/ adresinden server özelliklerinin neye benzediklerini videolarla izlemek mümkün. Deneme sürümünü mutlaka indirip test edin. Size göreyse hayatınız çok kolaylaşacak.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here