Ana sayfa Donanım Mac OS X 10.7 Lion

Mac OS X 10.7 Lion

0

Yeni kedi Mac OS X 10.7 Lion
 

Son çeyrek yüzyılda kişisel bilgisayarların kullanıcısıyla kurdukları sibernetik ilişkinin en mühim ara yüzü tabi ki işletim sistemleri. Bu süre zarfında değişen, gelişen birçok şey olmasına rağmen, belirli bir açıdan bakıldığında aslında kullanıcılar hala kişisel bilgisayarlarında benzer rutinleri gerçekleştiriyorlar: Tıklamak, sürüklemek, bırakmak, yüklemek, kaldırmak ve kayıt etmek.

Apple”ın Temmuz 2011 itibarı ile kullanıma sunduğu yeni işletim sistemi Mac OS X Lion”a bakarken bu alışılagelmiş rutinleri bir kez daha düşünmekte yarar var zira, yeni OS X, bu alışkanlıkların yapılış biçimlerini kökten değiştirmeye talip.
 

mac os x lion
 
Mac OS X 10.7 kullanıcısı ile kurduğu ilişki bazında oldukça değişime uğramış bir işletim sistemi. Dokunmak, tıklamak, sürüklemek, bırakmak artık sadece fare imleci ile değil, çoklu dokunmatik touch pad ile de yapılabilecek ve farklı görevler atanabilecek vaziyete gelmiş. Birçok kullanıcının iPod touch, iPhone ve iPad”lerden aşina olduğu bu yeni iletişim biçimi artık Mac kullanıcıları için de avantajlarını sunacak.

Mac OS X Lion”ın ilk bakıştaki en mühim yeniliklerinden biri de kaydırma çubuğunun artık sadece penceredeki bir görüntüyü aşağı veya yukarı kaydırdığınızda görünür olması. Ekran sabit halde iken boşuna kaydırma çubuğunun boşuna yer kapladığı nihayet anlaşıldı.

 

Son yıllarda piyasaya sürülen tüm Mac notebooklar (MacBook, MacBook Pro ve MacBook Air) bünyelerinde çoklu dokunmatik trackpad ihtiva ettiklerinden artık işletim sisteminin de bu donanıma uygun olarak revize edilmesi gerekiyordu. Yeni işletim sistem Mac OS X”in birçok özelliği bu çoklu dokunma özelliğine entegre edilmiş durumda. Hatta kullanım alışkanlıklarınıza istinaden bu yeni kullanım özelliklerini ister çoklu dokunmatik trackpad”e göre ister yine çoklu dokunmatik özelliği olan Apple Magic Mouse”a göre revize edebilirsiniz. Bunun yanında Mac Mini ve Mac Pro olarak da söz konusu özellikler revize edilebiliyor. Böylece hangi Mac”i ne şekilde kullanırsanız kullanın, Mac OS X Lion”ın yeni çoklu dokunmatik özelliklerinden faydalanabileceksiniz.
 
mac os x lion 10.7
 
İşletim sistemi tarihinde ilk kez, tam ekran uygulama desteği Lion ile beraber standart olarak sunuluyor. Böylelikle Mac”iniz üzerinde herhangi bir uygulamayı tek bir tıklama ile tam ekran boyutuna getirebilir; ve tam ekran uygulamalar arasında dokunmatik jestlerle ilerleyebilirsiniz. Bu tam ekran avantajı günlük kullanımda oldukça fazla avantaj da sağlayan bir özellik olarak karşımıza çıkıyor zira, herhangi bir görsel veya kullanım özelliğine dayalı bir objenin çalışmanızla sizin aranıza girmesini engellemiş oluyorsunuz. Hangi Mac”i kullanırsanız kullanın, çalıştığınız uygulama üzerinde ve/veya oynadığınız oyun üzerinde iken ekran görüntünüzün her bir pikselini o uygulama veya oyun için kullanabilirsiniz.

Apple geliştiricileri ofis uygulamalarının dahi tam ekran çalıştıklarında verimliliği artırıcı bir özellik kazandığından hemfikir olmuş olacak ki, Mail, iPhoto ve Safari gibi standart uygulamalar bile artık tam ekran çalışabiliyor. Bu durum, MacBook Air veya MacBook gibi nispeten küçük ekranlı bilgisayarlarda bile ekranın tamamının efektif bir biçimde kullanılabilmesini sağlıyor.

 

örneğin Pages uygulaması içerisinde tam ekran çalıştığınızı varsayalım. Ama aynı zamanda iCall uygulamasını da ufak bir pencerede tutmanız gerekiyor. Her ikisini de gerçekleştirmeniz mümkün. Tam ekran çalışabilen tüm uygulamaların sağ üst köşesinde bir buton yer alıyor. Bu tuşa dokunduğunuzda uygulama anında tam ekran boyutuna geçecek, tekrar dokunduğunuzda ise uygulama eski pencere haline geri dönecektir.
 
mac os x 10.7 lion
 
Bu aşamada akla birden fazla uygulama tam ekran boyutunda açık vaziyete iken bu uygulamalar arasındaki geçişin nasıl sağlanacağı sorusu geliyor. Lion bu konuda da üstün. Tam ekran uygulamalar arasındaki geçişi sağlamak trackpad”inize üç parmağınızla birden sağa sola kaydırma jesti ile kolaylıkla gerçekleştirilebiliyor. Belirli bir esnada çalışır halde bulunan tüm ekran uygulamaların tümünü görmek mi istiyorsunuz? Dock”unuz üzerindeki “Mission Control” butonuna tıklamanız bunun için yeterli.

Dock demişken Dashboard”a da değinmemek mümkün değil. Mac OS X Lion Dashboard”ı neredeyse tam ekran çalışabilen yekpare bir uygulama gibi konumluyor. Mail, iCal, Safari, Photo Booth, FaceTime, Preview gibi standart uygulamaların hepsi tam ekran çalışabilme yetisi ile karşımızdalar. Bunun da ötesinde, iPhoto, iMovie, GarageBand, Keynote, Pages ve Numbers gibi programlar bunların da ötesinde bir kabiliyet taşıyorlar. Dolayısıyla şu ana kadar aşina olduğunuz tüm uygulamaların tam ekran deneyimlemesini Mac OS X Lion ile gerçekleştirebilirsiniz.

 

Mission Control

Mac OS X 10.7 Lion”ın getirdiği yeni özelliklerden biri de Mission Control. Daha evvel Mac OS X işletim sistemini kullanan kullanıcıların aşina olduğu ve günlük kullanımı oldukça pratikleştiren Expose, Spaces ve Dashboard özelliklerini tek çatı altında toplayan bir sistem olarak özetlenebilecek Mission Control, Lion”ın en ağır toplarından biri.

Mission Control sayesinde Mac”iniz üzerinde belirli bir anda çalışan tüm program ve uygulamalara kuşbakışı göz atmak mümkün. Bir başka deyişle Mission Control”a Mac”iniz üzerindeki hemen her şeyi yönetebileceğiniz bir “pilot kabini” de diyebiliriz.
 

mac
 
Mission Control bünyesinde ekranın alt kısmında yer alan bölümde Expose görünümü içerisinde gruplara ayrılmış vaziyette tam ekran görüntülenen uygulamaları görebilirsiniz. Bu görüntü içerisinde istediğiniz bir bölüme gitmek için sağ veya sola kaydırma yapabilirsiniz. Uygulamalardan herhangi birini açmak için ise o uygulamaya ait ikonu tıklamanız yeterli.

Lakin, Mission Control içerisinde açık olan uygulamalara daha fazla yer açmak isterseniz, sistem buna da müsaade ediyor. Kolaylıkla yeni ve boş bir alan yaratmak ve açılan uygulamaları bu boşluklara atmak, onları gruplamak ve kullanım amacına göre kalifiye etmek mümkün. Bunun için herhangi bir uygulamanın ikonunu üstteki satıra sürükleyip bırakmanız yeterli olacaktır.

 

Mac App Store

Geçtiğimiz yıl içerisinde bir önceki versiyon Mac OS X 10.6 Snow Leopard”da da kullanıma sokulan Mac App Store artık iyice işletim sisteminin içerisine entegre edilmiş vaziyette. Bu sistemi kullanarak ihtiyacınız olan herhangi bir uygulamayı herhangi bir disk, paket veya bunlar gibi somut bir aracı olmadan kolaylıkla yükleyebilir ve çabucak kullanmaya başlayabilirsiniz. MacLine”ın daha önceki sayılarında Mac App Store ile ilgili geniş bilgi ve kullanım şekli ile ilgili makaleleri bulmanız mümkün.
 

mac os
 
Kısaca Mac App Store, Mac”iniz üzerinde kullanabileceğiniz tüm uygulamaları tıpkı iPhone, iPod touch veya iPad”de olduğu gibi internet üzerinden yüklemenizi mümkün kılıyor. Sistem sayesinden işinize yarayacak uygulamaları milyonlarca uygulama arasından kolaylıkla aratıp, bir mobil cihaza yükler gibi çabucak Mac”inize yükleyebiliyorsunuz. üstelik yükleme sonrasında herhangi bir bekleme veya yeniden başlatma da talep edilmiyor. Her gün yenileri eklenen ve üçüncü parti uygulama geliştiricilerine de açık olan Mac AP Store”da aradığınız uygulamayı kategoriler içerisinde arayıp, ona benzer diğer uygulamalara da erişebildiğiniz gibi, sağ üst köşede bulunan ve artık her Mac kullanıcısının aşina olduğu Spotlight benzeri bir arama çubuğu ile de özel olarak aratabilirsiniz.

 

Aradığınız uygulamayı bulduktan sonra saniyeler içinde yüklediğiniz uygulama Dock”unuzdaki yerini alacak ve kullanıma hazır hale gelecektir. Böylelikle yeni uygulamanıza ayıracağınız vakti, onu Mac”inize kurmak için harcamayacaksınız.
 
mac os
 
Ayrıca bilindiği üzere yazılım teknolojisi, donanıma oranla yenileme, geliştirme ve değişikliklere çok daha müsait olduğundan, Mac AP Store vasıtasıyla Mac”inize indirdiğiniz uygulamaların olası güncellemeleri de neredeyse kullanıcıya hissettirilmeden gerçekleşebiliyor. Mac”inizde kurulu halde bulunan bir uygulama için, geliştiricisi tarafından yayınlanmış bir güncelleme çıktığında Mac App Store anında bu güncellemeden kullanıcıyı haberdar ederek, kurulum için sizden izin istiyor. Tabi bunun için Mac”inizde kurulu olan tüm uygulamaların olası güncellemelerini tek bir adımda gerçekleştirebilmenize yarayan bir özellik de mevcut.

 

Launchpad

Mac OS X 10.7 Lion ile beraber “Applications” penceresi içerisinden kullanacağınız herhangi bir uygulamayı dakikalarca aramaya son veriliyor. Launcpad ile artık yüzlerce uygulama arasından o an aranılan uygulamanın ikonunun bulunması saniyelerle ölçülebilecek duruma geldi.
 

mac os x
 
Dock üzerinde yer alan Launchpad ikonuna tıklayarak o anda tam ekran çalışan uygulamalara geçebilmek mümkün. Her uygulama bir ikon olarak temsil ediliyor ve Launchpad ihtiyacınız kadar ikonun ekranda gösterilmesini sağlıyor. Trackpad veya fareniz ile kontrol edebileceğiniz bu ekran sayesinde açık olan ve tam ekran çalışan uygulamalar arasında geçiş yapmak oldukça basit.

 

Launchpad”i kendi kullanım amaç ve alışkanlıklarınıza göre kişiselleştirmek de mümkün. örneğin sık kullandığınız uygulamaların ikonlarını ekranın istediğiniz yerinde konuşlandırılmasını sadece sürükle bırak yöntemi ile gerçekleştirebilirsiniz. Bununla beraber Launchpad içerisinde belirli uygulama ikonunu benzerleri ile farklı dosyalar altında gruplayabilir; böylece çalışma düzeni içerisinde beraber iş yürüttüğünüz birden fazla uygulamayı Launchpad içinde aynı klasör veya bölüm içinde görüntüleyebilirsiniz. Bu dosyalara da istediğiniz ismi vermek mümkün.
 
macintosh
 
Daha evvel bahsettiğimiz uygulama indirme sistematiği Mac App Store kullanılarak bilgisayara indirilen uygulamalar, otomatik olarak Launchpad”de de görüntülenecektir. Launchpad içerisinde bahsedilen tüm kişiselleştirme opsiyonlarının bu yeni uygulamalar için de geçerli olduğunu belirtmekte fayda var. Peki bu üçüncü parti Mac App Store uygulamalarını kaldırmak istediğinizde nasıl bir yol izleyeceksiniz? Gayet basit; fare imlecinizi belirli bir süre silmek istediğiniz uygulama ikonunun üzerine tutun, ikonun titreme efekti alacağını göreceksiniz. Bu efektle beraber üst köşede ufak bir X işareti belirecek. Bu işarete tıkladığınızda uygulama, tüm bileşenleri ile birlikte bilgisayarınızdan kaldırılmış olacak. Bu kadar basit!

Mac App Store”dan indirilen bir uygulama yanlışlıkla silinse dahi, yine Mac App Store üzerinden ücretsiz olarak bu uygulamayı bilgisayarınıza kurabilirsiniz.

 

Otomatik Kaydetme

Yazımızın başında Mac OS X 10.7 Lion”ın bilgisayar kullanma alışkanlıklarında radikal bazı devrimlere yol açtığından dem vurmuştuk. örneğin yıllardan beri bir dosya üzerinde çalışırken beklenmedik bir durumla karşılaşıp da dosyayı kaydedemediğiniz urumlar mutlaka olmuştur. Bu acı durum neticesinde belki de saatlerin hatta günlerin emeği bir anda yok oluverir.
 

apple
 
Kişisel bilgisayar kullanıcılarının neredeyse hepsinin başına en az bir kez geldiğini düşündüğümüz bu acı durumu Mac OS X 10.7 Lion tamamıyla tarihin tozlu sayfalarına gömüyor. Bünyesinde barındırdığı otomatik kaydetme özelliği ile artık üzerinde çalıştığınız hiçbir dosyada veri kaybına uğramayacaksınız.

Bu devrim yaratacak yenilikle beraber herhangi bir dosya üzerinde çalışırken sürekli onu manuel olarak kaydetme refleksine son verebilirsiniz. Mac OS X 10.7 Lion üzerinde çalıştığınız dosya her ne olursa ve hangi uygulama üzerinde olursa olsun her beş dakikada bir onu kaydeder. Bu işlemi de, başka işletim sistemleri gibi başka bir kopya üzerinde değil, doğrudan doğruya çalışılan dosya üzerinde yaptığından, bilgisayarınızın işlemcisine az da olsa herhangi bir ekstra yük yüklenmiyor.

 

Lakin üzerinde çalıştığınız dokümanda yaptığınız değişikliklerden memnun değilseniz söz konusu otomatik kaydetme özelliğini pasifize eden ve dokümanı açtığınız haliyle tekrar kapanmasını sağlayan “Revert” özelliğinden faydalanabilirsiniz. Ya da, otomatik kaydetme özelliğini tamamen devre dışı da bırakabilirsiniz.
 

 
çalıştığınız doküman üzerinde belirli bir andan sonra yapılan değişikliklerin otomatik olarak kaydedilmesini engellemek de mümkün. Dosya kilidi sayesinde çalışmaya başladıktan belirli bir süre sonraya ait (veya belirli, spesifik bir noktadan sonraya ait) değişiklikler otomatik olarak kaydedilmeyecektir. Bu noktadan sonra yapılan manuel kayıt işlemleri Lion tarafından algılanacak ve kaydedilmek istenen dosyanın kaydedilmelere karşı kilitli olduğunu ve bu kilidi ancak sizin izninizle açabileceğini belirten bir uyarı gösterecektir.

 

Sürpriz: Yeni Mail!

Elektronik postalarınızla çok daha değişik ve efektif bir biçimde çalışmak ister misiniz? Evet, Mac OS X 10.7 Lion bünyesinde yeni Mail”i de barındırıyor.

Bilindiği üzere Mail uzun süredir Mac OS X içerisinde standart olarak yer alan bir elektronik posta yöneticisi yazılımı idi. Ancak, bilhassa iPad devriminin yarattığı rüzgardan sonra Mail”in kullanımı iPad için optimize edilen versiyona kayma eğiliminde oldu. Bunu fark eden Apple, Mail”in iPad”deki hafif ama güçlü halini Mac ortamına da taşıdılar ve gerek tasarım bakımından gerekse işlevsellik bakımından oldukça ileride olan iPad versiyonunu Mac OS X”e göre yeniden elden geçirdiler.
 


 
Mail tıpkı iPad”deki versiyonunda olduğu gibi posta kutunuza gelen elektronik postaları tam ekran boyutunda, tamamıyla yenilenmiş iki sütunlu bir tasarım içerisinde görüntülüyor. Toolbar”ın hemen altında yer alan “Favorites Bar” tıpkı bir internet tarayıcısındaki işlevi üstlenmiş durumda ve Mail içerisinde oluşturduğunuz tüm klasörlere tek tıklama ile ulaşabilmenizi sağlıyor. üstelik bunu yaparken genel Mail görünümüne veya minimal ama efektif posta kutusu tasarımına hiçbir müdahalede bulunmuyor. Bu menüye bir klasör eklemek istediğinizde klasör ikonunu bu barın üzerine sürükleyip bırakmanız yeterli.

 

öngörünün önemi

Tamamıyla yenilenen Mail bünyesinde yer alan yeni “Preview” özelliği, uygulama üzerinde geçirilen mesainin çok daha yalın ve verimli olmasını sağlayacak. Bu yeni özellik sayesinde posta kutunuzdaki her mesajın sadece ilk iki satırı görüntülenmekte ve bu yöntemle postalarınız arasında spesifik birini aramak adeta bir fihrist yardımı ile bir sözcük aramak kadar kolay olmakta. Tabi bu ön görüntüleri de kişiselleştirmek mümkün. örneğin ikiden fazla satırın görüntülenmesini sağlayabilmekten tutun, size gelen elektronik postaları gönderenlerinin resimlerinin gösterilmesine kadar birçok ekstra kişiselleştirme opsiyonu Mail içerisinde yer alıyor.
 


 
Aramaktan Ziyade Bulmak

Mail bünyesindeki belki de en gelişen özellik yeni arama sistemi. Arama anındaki öneriler, bulmak istediğiniz spesifik elektronik postayı bulmanızı kolaylaştırıyor. Tıpkı Spotlight”ta olduğu gibi aradığınız elektronik posta hakkında hatırladığınız herhangi bir cümleyi girmeniz, o cümle ile alakalı olabilecek tüm elektronik postaları anında görüntülemesine yetecek. Bu cümle, elektronik postayı gönderenin ismi, postanın başlığı veya içerisinde yer alan herhangi bir cümle bile olabilir.

Bununla beraber Mail, “Conversations” isimli bir yeni özelliği daha bünyesinde barındırmakta. Daha evvel Mail”in rakipleri tarafından da yapılmış olan bu sistem sayesinde aynı göndericiden gelen elektronik postalara verilen cevapları tıpı gerçek zamanlı bir sanal iletişim gibi (örneğin Skype veya Microsoft Messenger) gruplandırmak mümkün. Böylece tek bir muhatap ile yapılan elektronik posta alışverişinin kronolojisini tutmak ve iletişimi ona göre gözden geçirmek mümkün hale geliyor.

 

Hava Durumu: Airdrop

Mac OS X 10.7 Lion”ın getirdiği en verimli yeniliklerden biri ise kuşkusuz, “Airdrop”. Bilhassa Mac”lerden oluşan bir ağ üzerinde çalışıyor veya birden fazla Mac”a sahip bir kullanıcı iseniz “Airdrop” bu sistemler arasındaki iletişimin çok daha kolay ve hızlı kurulmasını sağlayacak bir sistem olarak düşünülebilir.

“Airdrop” ile herhangi bir Wi-Fi bağlantısına gerek kalmadan kablosuz olarak bir dosyayı başka bir bilgisayara kolaylıkla aktarabilirsiniz. üstelik bunun için hiçbir kuruluma gerek kalmadan. Mac”lerin ezelden beri plug”n”play kabiliyetlerinin üstünlüğünü bilen kullanıcılar tarafından “Airdrop”un nasıl bir heyecan yaratacağını tahmin edebilirsiniz. Bu paylaşımı gerçekleştirmek için “Airdrop” kurulu olan bilgisayarların kullanıcılarının resmedildiği “Airdrop” menüsünde görünen resimlerden herhangi birinin üzerine paylaşmak istediğiniz dosyayı sürükleyip bırakmanız yeterli olacak. Güvenliği yüksek bu sistem sayesinde gönderilen dosya, alıcının Mac”inin “Downloads” klasöründeki yerini saniyeler içerisinde alacak.
 


 
Lion Server

Mac OS X Lion, bünyesindeki geliştirilmiş sunucu sistemi Lion Server ile kullanıcılarına çok daha hakimiyet odaklı bir sunucu deneyimi vaat ediyor. Server App adı verilen uygulama ile ağ kurulumu başka hiçbir işletim sisteminde olmayacağı kadar rahat gerçekleştirilebiliyor. üstelik sunucu içerisinde yer alan Profile Manager adlı uygulama ile sadece aynı ağ içerisinde yer alan ve Mac OS X Lion çalıştıran Mac bilgisayarlar değil, iPhone, iPad veya iPod touch gibi iOS cihazları ile de iletişime ve dosya alışverişine geçilebilir.

 

Screen Sharing

Mac OS X 10.7 Lion ile beraber ekran paylaşımı da oldukça basite indirgeniyor. Aynı işletim sistemini kullanan başka bir arkadaşınızın Mac”ine onun çalışmasını bir an bile bölmeyerek ulaşabilirsiniz. Ayrıca yeni “Screen Sharing Toolbar”ı sayesinde tek bir tıklama ile birçok yararlı ayara tek bir pencere içerisinden ulaşmak da mümkün. Bu ayarlar arasında ekran çözünürlüğü, ekran görüntüsü ve Clipboard girişi gibi faydalı ayarlar yer alıyor.
 


 
Yukarıda bahsettiğimiz gibi tam ekran kullanım Mac OS X 10.7 Lion”ın en yetenekli olduğu konulardan biri. Screen Sharing özelliğini de tam ekran çalıştırmak mümkün. Böylece bağlandığınız ikinci Mac”i tıpkı kendi Mac”iniz gibi görebilirsiniz.

 

Spotlight

Mac OS X”in yıllardan beri bizce en yetenekli olduğu konulardan biri kuşkusuz Spotlight özelliği. “Diğerleri arar, Spotlight bulur” düsturunu her kullanışımızda hatırladığımız Spotlight, yeni işletim sistem Mac OS X 10.7 Lion”da daha da güçlenmiş vaziyette karşımıza çıkıyor. Artık Spotlight menüsünde görünen her ikonu istediğimiz bir yere taşıyabileceğiz. Hatta Airdrop yardımı ile Spotlight yardımı ile bulunan herhangi bir dosyayı anında başka bir Mac”e de aktarabileceğiz. Bunun haricinde görünüm olarak Spotlight alıştığımız tasarımını korumakta. Tüm görsel ögeler ve bu ögelerin işlevsel karşılıkları, bir evvelki Mac OS X sürümü ile tamamıyla aynı. Bir büyük ve temel fark ile.
 


 
Mac OS X 10.7 Lion ile artık Spotlight üzerinden İnternet”te de arama yapmak mümkün. Böylece Mac”inizdeki internet tarayıcısının da yükü gözle görülür bir biçimde hafifliyor. Aynı zamanda tüm İnternet”te değil sadece Wikipedia”da da bu tip bir aramayı yapmak, tıpkı bir internet tarayıcısında yapmak kadar kolay. Bu ufak ve önemsiz gibi görünen yenilik Mac”inizin işletim sisteminin İnternet”e daha fazla entegre olması adına oldukça faydalı.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here