Ana sayfa Yazılım Jailbreak ile ilgili her şey!

Jailbreak ile ilgili her şey!

0

Jailbreak neden yapmalı? neden yapmamalı? avantajları ve dezavantajları neler?

2000’lerden önce jailbreak kelimesi, hapishaneden firar etme anlamı taşıyordu. Artık bu kelimenin bir anlamı daha var. özellikle Apple’ın iPhone/iPad/iPod Touch ürünlerinin barındırdığı yazılımı modifiye etme anlamına gelen jailbreak, bu ürün sahiplerinin her daim merak ettiği, fakat gerek ismi dolayısıyla gerek diğer faktörlerden dolayı çekindiği bir kavram haline geldi. Jailbreak, Apple tarafından desteklenmeyen bir kavram olduğundan olsa gerek, iPhone/iPad sahipleri jailbreak işlemine her zaman mesafeli durmuştur.
 

jailbreak

Jailbreak denilen işlem, adını, iPhone veya iPad’in yazılımsal anlamda özgürlüğüne kavuşmasından dolayı almıştır. Yani burada yapılan işlem sonucunda cihaz, yazılım açısından dışarıya açık hale geliyor. Bu işlemin bir sürü avantajı olduğu kadar dezavantajı da var.

 

 

Apple neden kullanıcıyı kısıtlıyor?
Jailbreak işlemlerinden bahsederken, Apple’ın bu işlemlere olan tutumuna ve neden kullanıcıyı bu tür işlemlere ittiğine de değinmek gerekiyor. öncelikle Apple’ın iPhone/iPad/iPod Touch’a olan bakış açısını hatırlayalım. Apple, bu cihazları bir cep telefonu/tablet/MP3 çalardan çok, her birini bir teknoloji platformu olarak görüyor. örneğin iPhone sadece bir cep telefonu değil, bir cep bilgisayarı. Aynı şekilde iPad, bir tablet PC’den öte, yeni nesil dizüstü bilgisayar platformu. Dolayısıyla Apple, ürünlerin satışlarından kazanacağı para ile birlikte, bu cihazlarda kullanmak üzere iTunes’tan temin edeceğimiz içeriklerin satışından da para kazanmak istiyor.
 

Jailbreak sayesinde Apple haricindeki içerik sağlayıcılardan da yararlanabildiğimiz için, firma bu işleme sıcak bakmıyor.
 

Jailbreak ihtiyacı
iPhone piyasaya ilk çıktığında, akıllı telefon dünyasında bir devrim yapmıştı. Cep telefonundan çok, cep bilgisayarı kavramının son kullanıcı tarafında yaygınlaşmasını sağlayan iPhone, işletim sistemi olarak Mac OS X’in kısıtlı bir versiyonu olan iOS’u kullanıyor. Bu mobil işletim sistemi, iPhone üzerinde oldukça tatmin edici bir performans sunarken, kullanıcıyı kısıtlaması dolayısıyla da büyük eleştiriler aldı. Bu olaylar karşısında bazı iPhone kullanıcıları da kısıtlamalara bağlı kalmak istemeyip, iPhone’larını daha etkili kullanma amacıyla telefonun yazılımsal kısıtlamalarını kaldırmak istedi. Jailbreak işlemi de böylece ortaya çıkmış oldu.
 

Jailbreak işlemini gerçekleştirebilmek için belli başlı noktalara dikkat etmek gerekiyor. Bunların başında, cihazın kullandığı yazılıma uyumlu bir jailbreak işlemi gerçekleştirmek geliyor. Zira jailbreak için gerekli olan yazılımlar, iPhone ve iPad’lerin yazılım versiyonlarından versiyonlarına farklılık gösteriyor.
 

O halde, bir kullanıcı neden jailbreak işlemi yapma ihtiyacı duysun? Bu soruya çeşitli açılardan cevap verebilmek mümkün. Fakat en önemli sebep; yazılımsal açıdan özgürlüğe kavuşmak. Apple’ın kimi kullanıcılara kısıtlı gelen SMS ve telefon uygulamaları yerine daha rahat ve daha etkin uygulamaları kullanabilmek. Kullanıcıların bir diğer jailbreak yapma sebebi ise, ücretli olan uygulamaların, “cracked” yani kırılmış versiyonlarını ücretsiz olarak telefona yükleyebilmek. Bu, kullanıcı açısından belli başlı sorunları da beraberinde getiriyor. Apple’ın kullanıcı sözleşmesinde “Cihazlar üzerinde Apple onaylı bir yazılım bulunması halinde, ürün garanti kapsamından çıkar” gibi bir cümle yer alıyor. Bu da, jailbreak işlemi sonrasında cihazınızın Apple tarafından onaylı olmayan yazılımlar yüzünden garanti kapsamı dışında kalmasına sebep olacaktır.

 

 

Jailbreak yapmak
Bir iPhone’a jailbreak yapmak için öncelikle iki adet bilgi kesin olarak bilinmelidir. Daha önce de dediğimiz gibi, jailbreak işlemi her iOS güncellemesinde geçersiz oluyor. Dolayısıyla jailbreak yapmadan önce, hangi iOS versiyonunun kullanıldığını tespit etmek şart. Aynı şekilde Modem firmware’in de hangi sürüm olduğu bir yere not edilmeli.
 

Jailbreak işlemine başlamadan önce, ihtiyacınız olan bilgileri not ettikten sonra, jailbreak için gerekli olan dosyayı internet üzerinden temin etmek gerekiyor. Burada unutulmaması gereken nokta, indirilmesi gereken jailbreak dosyasının, cihaz üzerinde halihazırda yüklü olan yazılımın versiyonuyla uyumlu olması.

Farklı geliştirici gruplarının farklı jailbreak paketleri mevcut. Jailbreak işlemini yapan kullanıcılar genelde, edindikleri jailbreak grubunu internette araştırarak, hakkında yapılan yorumları araştırarak işleme başlıyor. öte yandan, eğer cihazın aktivasyon sorunu varsa jailbreak’ten uzak durulmasında fayda var. Aksi halde yaşanabilecek olan sorunlar, kullanıcıyı ayrıca uğraştıracaktır.

Hangi iOS için jailbreak yapıyorsanız yapın, iTunes’un o jailbreak yazılımı tarafından belirtilen versiyonu yüklü ve açık olmalı. Eğer Windows 7 üzerinde çalışılıyorsa, yönetici hesabı ile oturum açtıktan sonra Uyumluluk Modu Windows XP’de olmalı. Jailbreak esnasında bir sıkıntı yaşamamak için, antivirüs yazılımının devre dışı bırakılması da, jailbreak uzmanları tarafından tavsiye ediliyor. Eğer jailbreak işlemini gerçekleştirecekseniz, bu konuda uzmanlaşmış bir kadroya sahip olan iPhone Dev Team üyelerinin kurduğu Redsn0w’un jailbreak yazılımına göz atabilirsiniz. Uygun iOS sürümünü ve Redsn0w yazılımını indirdikten sonra, kurulum aşamasında otomatik olarak Cydia adlı bir yazılım daha kuruluyor. Bu yazılım, herhangi bir kuruma ait olmayan, kişisel gayretlerle yazılmış bir nevi SDK (Yazılım Geliştirme Kiti). Apple’ın SDK’sından farkı ise, hiçbir kontrol mekanizması ve kısıtlamasının olmaması. Jailbreak işleminden sonra yükleyeceğiniz uygulamaların güvenliğinden şüphe edilmesinin sebebi de bu sınırsızlığın ta kendisi.
 

 

 

Redsn0w ile 10 adımda jailbreak

1) Cihazınıza uygun iOS ve RedSn0w Jailbreak dosyasını bilgisayarınıza indirdikten sonra, karışıklık çıkmasın diye bu dosyaları bir klasöre yükleyin. Burada bir kere daha hatırlatalım, hangi iOS sürümünde jailbreak yapacaksanız, jailbreak yazılımı da o iOS ile uyumlu olmalı.
 

2) RedSn0w uygulamasını çalıştırdığınızda, Browse butonu aracılığıyla, bilgisayarınıza indirmiş olduğunuz ilgili iOS sürümünü seçip Next’e tıklayın. Jailbreak yazılımı ile iOS sürümü uyumlu ise, “IPSW successfully identified” yazısı belirecektir. Bu yazı belirmezse, iOS ile jailbreak yazılımı arasında uyumsuzluk var demektir.
 

3) Bir sonraki aşamada kurulum penceresi, 4 tane seçenek sunuyor. Bu seçeneklerden sadece “Install Cydia” seçeneğini seçmelisiniz. Cydia, Apple’ın SDK’sının denetimsiz olan alternatifi. Hatırlatalım; Cydia’da herhangi bir denetim olmadığı için, yasal olmayan uygulamaları yüklememeye özen gösterin.
 

4) Sonraki aşamaları Next tuşu ile geçtikten sonra bilgisayar üzerinde yapacağımız işlemler bitmiş olacak. Bundan sonrasını cihaz üzerinden yapmalısınız. Bilgisayara bağlı olduğundan emin olduktan sonra, cihazı DFU moduna getireceğiz.

 

5) Cihazın power tuşuna 2 saniye kadar basılı tutuyoruz. Elimizi power tuşundan kaldırmadan Home, yani en aşağıdaki yuvarlak tuşa 9 saniye boyunca basıyoruz. 10. saniyede bu sefer elimizi Home tuşundan kaldırmadan, power tuşuna basmayı bırakıyoruz. 14. saniyeye geldiğimizde Home tuşuna basmayı da bırakıyoruz. Eğer başarırsanız, bilgisayar ekranında jailbreak yazılımı yüklenmeye başlıyor. Başaramadığınız takdirde, başarana kadar, yani jailbreak yazılımı yüklemesi başlayana kadar bu işlemi yeniden deneyebilirsiniz.
 

6) Jailbreak yazılımı yüklendikten sonra cihazınızın ekranında yazılar belirecek. Yükleme işlemi bittiğinde Cydia yazılımı cihazınıza yüklenmiş olacak. Fakat henüz işlemler bitmediği için aktif durumda değil.
 

7) Bilgisayara geri dönerek, RedSn0w uygulamasını yeniden çalıştırın ve 2. adımı yeniden uygulayın. ” IPSW successfully identified” yazısı ekranda yeniden belirecek. Akabinde 3. adımda anlattığımız ekran yeniden gelecek. Bu sefer, sadece 3. seçenek olan “Just boot tethered right now” seçeneğini seçerek Next’e basın. Sabrınızı yitirmeden, 5. adımı tekrarlayın. Bu sefer cihazınız kapanıp açıldığında, ekranındaki Cydia seçeneği aktif hale gelecek.
 

8) Jailbreak’ten sonra Cydia, arkaplanda belli başlı bir takım işlemler yapacaktır. Bu aşamada cihazınızı, daha doğrusu Cydia’yı kapatmamanız gerekiyor. Akabinde Cydia size, jailbreak’i ne amaçla kullanacağınıza dair bir seçim sunacak. Buradan User’ı, yani kullanıcıyı seçebilirsiniz. Eğer Cydia üzerinden telefonu modifiye etmek istiyorsanız, Settings (Ayarlar) kısmından bu seçiminizi değiştirebilirsiniz.

9) Eğer Cydia sizden güncelleme yapmanızı talep ederse, “Complete Upgrade” seçeneğini seçerek güncellemeyi yapabilirsiniz. Akabinde cihaz baştan başlatılacaktır.
Uyarı: Eğer baştan başlatma işleminden sonra Cydia açılmazsa, 7. maddeyi tekrar yapmalısınız.
 

10) Eğer tüm işlemleri eksiksiz yaptıysanız, Cydia yazılımı sorunsuz bir şekilde kullanıma hazır hale gelecektir.
 

 

 

Kimler jailbreak yapabilir?
Cihazınıza jailbreak yapmakla yapmamak arasında kararsız mısınız? O halde size birkaç önemli noktayı hatırlatalım. Jailbreak, Apple’ın geliştiricilere sağladığı uygulama geliştirme seti (SDK) olmadan da uygulama geliştirmeye olanak sağladığı için, Apple onaylı olmayan uygulamalarla dolu. Apple’ın resmi uygulama mağazasındaki uygulamalar, cihazınıza erişim konusunda kısıtlı imkanlarla geliştirilmiş uygulamalardır. Dolayısıyla sizin kişi listenize, şifrelerinize, diğer uygulamalarınıza erişemezler. Fakat jailbreak sonrasında Cydia adlı yazılım ile yükleyeceğiniz uygulamalar, Apple kontrolünden geçmiyor. Bu da, yüklediğiniz uygulamanın ne kadar güvenilir olduğu konusunda sizi şüphede bırakabilir. Aynı şekilde, Apple kullanıcı sözleşmesinde, “Cihaz üzerinde Apple onaylı olmayan yazılımlar varsa, ürün garanti dışında kalır” gibi bir madde var.

Sonuç olarak; eğer iPhone’unuzu sadece telefon ve internette gezinme amaçlı kullanıyorsanız, jailbreak yapmanız için bir sebep yok. öte yandan, eğer iPhone’unuz sizin için sadece bir cep telefonu değil, aynı zamanda bir cep bilgisayarı ise, sürekli olarak farklı yazılımlar yükleyip telefonu modifiye etmek istiyorsanız o halde jailbreak işleminin riskleriyle de başa çıkabilirsiniz.

Jailbreak, Amerika’da büyük tartışmalara yol açan bir işlem. özellikle iPhone sahiplerinin yoğun ilgi gösterdiği jailbreak, yasal olup olmadığı konusunda teknoloji dünyasını ikiye bölmüştü. Electronic Frontier Foundation, 2010 Haziran’da jailbreak’in yasal bir işlem olduğunu açıkladı. Jailbreak aracılığıyla ücretli uygulamaların kırılmış versiyonlarını yükleyebilmenin mümkün olması, jailbreak’in yasal olmadığı konusundaki en önemli argümandı. Bu kırılmış yazılımların yüklenmesinin, jailbreak işlemi ile bağdaştırılamayacağına karar veren EFF, mevcut risklerine karşın, jailbreak’in yazılımsal özgürlük olarak yorumlanması gerektiğini söylüyor.
 

Sonuç itibariyle, jailbreak Apple tarafından desteklenmeyen, fakat kullanıcıya çeşitli avantajlar sağlayan bir işlem. Avantajları olduğu kadar riskleri de var. Her yeni iTunes/iOS güncellemesinde jailbreak işleminin geçersiz kalması, jailbreak yapılmış telefonların Apple kullanıcı sözleşmesindeki bir madde gereğince kapsama dışında kalması, jailbreak’in kullanıcılar tarafından şüpheyle yaklaşılmasına sebep oluyor. öte yandan, cihazınızın yazılımsal anlamda özgürlüğe kavuşması, cihazı modifiye etme imkanı sağlaması gibi özellikler de jailbreak’i cazip kılan avantajlar. Jailbreak’e ihtiyacınız olup olmadığına, kapsamlıca tarttıktan sonra karar vermenizde fayda var.
 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here