Ana sayfa Yazılım FL Studio’da Kompres…

FL Studio’da Kompres…

0

Herhangi bir sesi veya miksin tamamını karakterize etmek için sıkça kullanılan işlemlerden biri olan kompresi, FL Studio kapsamında inceleyeceğiz.
 

“Kompres” kelimesi, birçok farklı alanda, farklı anlamlar ifade eden bir terim olarak kullanılmaktadır. Müzik ve ses teknolojileri alanında kullanılan anlamıyla, herhangi bir ses sinyalini istenen aralıklarla, istenen düzeyde kısan işleme verilen isimdir.

Bilgisayarlarımızda veya harici ekipman olarak bu işlemi yapan cihaz veya eklentilere “Kompresör” (Compressor) denir.
 

fl studio
 

Şarkınızın içindeki seslerin daha dengeli olabilmesi, ani çıkışların önlenip genel olarak bir ses dengesi yaratılmasının en önemli parçası kompresörlerdir. Kompresör, ekolayzırla birlikte müzik prodüksiyonlarında en çok kullanılan işlemcidir.

Ses kısma ve kısılıp kaybedilen sesin telafisi için öngörülen aralıkta bir ses şiddeti artırımı, kompresörler sayesinde milisaniyelik bir işlemdir. Yani, ani çıkışlarda kompresörün müdahale edeceği noktayı iyi belirlediğiniz zaman; söz konusu müdahaleyi duymanız pek mümkün değildir.

Kompresör, ses şiddetinin, belirlenen seviye üzerine çıkmasıyla, ses düzeyine müdahale eder; ses, istenen düzeyde kalınca, müdahalesini geri çeker.

 

Kompresörlerde, kabaca, “Algıla, müdahale et, bırak” gibi basit bir işlem zinciri vardır. Genel olarak, seslerin kısılmasına dayanan bir işlem gerçekleştirdiklerinden, oluşan ses seviyesi kaybını telafi etmek için de sesin işlenmiş halini yükseltebilirler.

Kompresörlerin çeşitleri vardır. Her biri farklı frekanslar veya sinyaller üzerinde işlem yapan veya aynı frekanslar üzerinde, farklı sinyal işlemleri yapan kompresörlerdir. Bunlar; Compressor, Limiter, De-Esser, Multiband Compressor, Gate, Expander” gibi çeşitlerdir.
 

studio
 
Bunların içinden, “noise gate” (bir Gate çeşidi) ve Expander çeşitleri, sinyal aralıklarını genişletirken, diğerleri daraltır. FL Studio içerisinde standart kompresör, (Fruity Compressor, Soundgoodizer) Multiband kompressör (Fruity Multiband Compressor, Maximus) ve Limiter çeşitleri bulunur.

(Soundgoodizer ve Maximus isimli eklentiler, bilindik kompresör tasarımından biraz farklıdırlar. örneğin, Soundgoodizer, üzerinde, büyük bir kontrol tuşu ve kompres çeşitleri dışında, herhangi bir tuş veya ayar barındırmaz. Sadece, genel olarak kabul görmüş birkaç “master compress” özelliği barındırır. Maximus ise hem Compressor hem Multiband Compressor hem Gate hem Limiter hem de De-esser özelliği taşır. Bu bakımdan bu iki eklentiyi, ana başlıklar altına alırken biraz tereddüt ettiğimi söylemeliyim.)

 

Eklentiler içinde kaybolmamak ve önemli olarak kabul ettiğim bazı özellikleri atlamamak için bu ayki makalede sadece Fruity Compressor eklentisine değineceğim. Zira bu eklenti üzerindeki tuş ve görevlerini biraz da olsun anladıktan sonra, geriye kalan eklentilerin de büyük kısmını anlamış olacağız. Ayrıca, Fruity Compressor haricindeki eklentiler, çok amaçlı veya bir kompresörün “tek tuşa” indirgenmiş şekilleri oldukları için kavram ve tasarımları biraz karışık gelebilir.

Kompresör üzerindeki tuşları ve görevlerini anlamak için projemize, FL Studio mikserinden “Fruity Compressor” isimli eklentiyi ekleyelim.üzerinde altı tane kontrol ve seviye tuşu barındıran bu eklenti sayesinde, bahsettiğimiz kompres işlemini en basit ve bilindik şekilde gerçekleştirebiliriz.
 

metin keskin
 

Tuşlar ve görevleri:

1 – Threshold:
Bu tuş ile kompresörün devreye gireceği ses seviyesini belirlemiş olursunuz. örneğin, Threshold seviyesi “0.0 dB”yi gösteriyorsa, kompresör, “0.0 dB” üstüne çıkan sinyallere müdahale edecektir. Keza, “0.0 dB” altında kalan sinyallere müdahalede bulunmaz. Kompresörün diğer tüm özellik ve tuşları, Threshold seviyesinden sonra devreye girer.

Threshold”un kelime anlamı “eşik”tir. Söz konusu eşiğe dayanmış olan her ses için kompres uygulanacaktır.

2 – Ratio: Kompresörün, sesin çıkış anındaki oranlamasını yapan tuştur. Standart değer, “1.0 : 1” şeklindedir. Ve bu değer, giriş ile çıkış sinyallerinin eşit olduğunu belirtir.

Bu ifadedeki ilk, “1” değeri, giriş; ikinci “1” değeri çıkış değerini belirtir. Siz eğer bu değeri, “2.0 : 1” şeklinde değiştirirseniz, Threshold seviyesini aşan, 2 dB”lik bir sinyal, kompresörden çıkınca, 1 dB şiddetinde olacaktır. Yani sesin şiddeti yarı yarıya düşecektir.

 

3 – Gain: Kompres işleminden sonra oluşan seviye kaybını telafi etmek için kullanılan ses seviyesi ayarlama butonudur. Kompresör üzerinde, ufak bir amplifikatör görevi görür.

4 – Attack:
Kompresörün, ses Threshold seviyesini aşınca hangi sürede devreye gireceğini belirleyen tuştur. Milisaniye hesabıyla çalışır. Fruity Compressor, projeye eklediğinde, bu değer 15 MS”dir (1 saniye = 1000 milisaniye)

5 – Release: Yine milisaniye hesabıyla çalışan bir ayardır. Ses, Threshold seviyesinin altına düştükten ne kadar süre sonra, kompresörün, eski haline döneceğini belirler.
 

kompres
 
6 – Type: Gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra, kompresörün hangi karakterde devreye gireceğini belirler. Type özelliğini “Soft”a ayarlarsanız, kompresör, devreye girmesi gerektiği andan ve seviyeden biraz daha önce, yumuşak bir geçiş yapacaktır. “Hard” olarak ayarladığınız zaman, kompresör, devreye zamanında ve sert bir giriş yapacaktır..

Fruity Compressor, bilgisayarı yormayan, eklediğiniz her kanalda istenen verimi alabileceğiniz, ufak ama gerekli bir eklentidir. Bu açıdan kayıt yaptığınız veya miksere atadığınız her kanala gönül rahatlığıyla ekleyip ses dengesini oluşturabilirsiniz.

Kompresör kullanımı, sayılarla veya değerlerle ifade edilse de her sese veya şarkıya göre görecelik taşıyan bir şekle sahiptir.

“Threshold değerini şu kadar indir, Ratio şu değerde olsun” gibi tavsiye ve genellemeler pek işe yaramaz. Sadece bazı sınırları aştığınız zaman kompres işleminin bazı yan etkileri bulunur.

örneğin Attack süresini 1 milisaniyenin altında tutarsanız kompresör çok hızlı devreye girecektir. Bu da seste çınlamaya ya da bozulmaya neden olabilir. Release süresi de çok kısa tutulursa ses seviyesi, istenmeyen iniş, çıkışlar yaşayıp şarkı içinde gereksiz bir “frenleme” ya da “şişirme” hissi yaratabilir. Gain seviyesi gereğinden fazla yükseltilirse, seste ezilmişlik duyumu güçlenir bu da istenmeyen bir sonuçtur.

Tüm bu noktalara dikkat ederek seslere kompres uygularsanız, şarkınızın içindeki ani yükselmeler dengelenecek, eseriniz bir ses standardına ve daha duyulur ayrıntılara sahip olacaktır.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here