Ana sayfa Makale Filtreler

Filtreler

0

Ağaç ve bitki çekimlerinde mükemmel renk sonuçlarına ulaşmak ister misiniz? Peki, ciltteki bozuklukları doğal biçimde kaybettirmek ya da su yüzeyini çok daha etkileyici tonlarla fotoğrafınıza yansıtmaya ne dersiniz? Sisli havalarda bile uzak manzara fotoğrafları çekebilme fikri sizi heyecanlandırıyor mu? Bunların hepsi ve daha fazlası objektif kısmına takacağınız düşük maliyetli bir filtreyle mümkün.
 

Siyah-beyaz filmlerin, görüntü spektrumunun bütün renklerini, her rengin yoğunluğuyla orantılı olarak beyazdan siyaha kadar gri rengin tonlarıyla vermeleri gerekir. Kuramsal olarak doğru olan bu husus, uygulamada film emülsiyonların renk duyarlığına göre değişmekte ve renk tonları arasında büyük farklar meydana gelmektedir. Buna karşın renk ısı derecelerine göre hazırlanan renkli filmlerde, kullanıldıkları renk ısı derecelerine göre renk tonları değişmekte bu nedenle de bazen hiç hoşa gitmeyen sonuçlarla karşılaşılmaktadır. Siyah-beyaz filmlerde renk tonu farklarını ortadan kaldırmak, ayrıntıları koruyarak kontrastı değiştirmek, renkli filmlerde ise değişik renk ısı derecelerinde kullanılmak üzere ve tüm filmlerde kimi özel etkileri elde etmek için kullanılan çeşitli renkteki jelatin ya da camdan yapılmış ve bu amaçlar için kullanılan malzemeye filtre denir.
 
filtreler
 
Filtreler yoğunluklarıyla orantılı olarak kendi rengindeki ışıkların geçmesini sağlamakta, diğer tamamlayıcı renkteki ışıkların geçmesine engel olmaktadır. Diğer bir deyimle rengine göre filtre fotoğraf makinesine giren ışığın kimi renklerini emer diğerlerini geçirir. Yani spektrumun, renk çarkının ayıklayıcısı görevini görür. Filtrenin rengi ne kadar koyu ise istenmeyen rengi emme gücü o kadar fazladır. Filtrelerle çok farklı renk, doku hatta netlik sonuçları elde edilebilir.

 

Renkli fotoğraflarda kullanılan filtre

A1-Skylight (Gökışığı) Filtre

Renkli fotoğrafçılıkta en çok kullanılan filtrelerdir. Parlak gün ışığında çekilen fotoğraflarda mavi renk fazlalığını gidermek ve fotoğrafa daha kontrast bir görüntü vermek için kullanılırlar.

Renkli fotoğrafın spektrumun mavi renk bandına karşı duyarlı olan en üst tabakasının, mavi ışınlara ek olarak insan gözünün görmediği mor ötesi (Ultra-Viyole) ışınları da saptaması nedeniyle normal renkleri altında görünen birçok açık hava manzarası, renkli fotoğrafta, olduğundan daha mavi şekilde görülür. Bunu önlemenin çok basit ve ucuz yoluysa objektif önünde sürekli bir A1- Skylight filtresi bulundurmaktır.

A1- Skylight filtreyle gölgede kalan kısımların ya da bulutlu günlerde konunun tamamının renk tonu sıcaklaşır. Bu şekilde elde edilen sonuç bazı fotoğrafçıların kullandıkları sarımsı renkte olan UV filtreleriyle elde ettiklerinden daha iyi olabilir. A1- Skylight filtrelerinin poz değerleri üzerinde değişikliği gerektirecek bir etkileri yoktur. Konuların renk tonu üzerindeki etkileri ise fark edilemeyecek kadar azdır. A1- Skylight filtrelerinin objektifin önünde sürekli durmasının, objektifin kirlenmesini, çamurlanmasını, üzerinde parmak izi meydana gelmesini ve deniz manzaralarının fotoğraf çekiminde, objektifin ıslanmasını önleme gibi faydaları da vardır.
 

renkli fotoğrafta kullanılan filtreler
 
Siyah-beyaz ve renkli fotoğraflarda ortak kullanılabilen filtreler

Polarize Filtre

Doğrudan gelen ışık kaynaklarının nesneler üzerinden yansıyan kısmına polarize ışık denir. Polarize filtreler, polarize ışığın yarattığı yansımaları azaltmak ve fotoğraftaki kontrastı artırmak için kullanılırlar. Polarize filtrelerin oluşturduğu düzlemde; Yansıyan ışınlar kırılarak yaratığı etki azalttırılır veya yok edilir. Polarize filtre kullanarak çekilmiş mavi gökyüzü üzerindeki bulutlar gözle gördüğümüzden daha belirgin bir halde fotoğraf karesine yansırlar.
Polarize filtreler doğrusal (linear) polarize ve dairesel polarize olmak üzere ikiye ayrılır; doğrusal (linear) polarize filtrelerde ışık tek düzlemden geçer. Dairesel (Circular) polarize filtrelerdeyse ışık iki düzlemden geçerek işlevini tamamlar. Işık ölçümünü objektif içinden yapan fotoğraf makinelerinde Dairesel(circular) polarize filtreler kullanılır.

 

UV-Ultraviyole (Morötesi) Filtre

Mor ötesi (ultra-viyole) ışınların fazla olduğu yerlerde özellikle yüksek dağlarda, deniz veya plajlarda, kar çekimlerinde; Gözle görülmeyen morötesi ışınların fotoğrafın keskinliği ve berraklığı üzerine yaptığı etkiyi azaltmak ve objektifin ön camını çarpmalara ve tozlanmalara karşı korumak üzere kullanılan renksiz ve saydam filtrelerdir. Bu filtre türü, fotoğraflara çok hafif pembelik dokusu katmaktadır.

ND-Nötr Yoğunluk Filtresi
Bu filtreler film düzlemine düşen ışığın renk dengesini bozmadan sadece ışık şiddetini azaltmak için kullanılır. Nötr yoğunluk filtrelerin, renklerin dalga boylarına hiçbir etkisi yoktur.
 

siyah beyaz fotoğrafta kullanılan filtreler
 
Close-Up filtreler

Close-up filtreler, normal objektiflere takılarak yakın plan konuların çekilmesini sağlar. Makro objektifi olmayanların kullanabileceği filtrelerdir. Bir makro objektifinden çok daha ucuz olmasıyla ekonomik bir yakın çekim olanağı sağlayan bir filtre türüdür. Ancak kullanımı zamanla öğrenilebilen faktörler içerir ve zordur. 2x, 4x, 8x gibi büyütme oranları vardır.

Filtre faktörlerine göre diyafram değerlerinin ayarlanması

Filtrelerin film düzlemine düşürülecek ışığın niteliğin kontrol etmek için kullanıldığını söylemiştik. Bu kontrolü yaparken normal poz değerleriyle düşürülecek ışık şiddetinin ne kadar etkilediğini filtre faktörü belirler. Aşağıdaki tablo objektife takılacak filtrelerin faktörlerine göre f değerinin ne kadar daha artırılması gerektiğini gösterir.

 

Siyah/Beyaz Fotoğraflarda Kulanılan Filtreler

Açık Sarı Filtre

Bulutlu gökyüzü manzaraları, sabah erken ve akşam geç saatlerde plaj ve kar manzaraları fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. Düzeltme filtresidir. Ortokromatik emülsiyonlarda maviler üzerindeki etkisi azdır. Pankromatik emülsiyonlarda hiç bir etki sağlamazlar. Baskılarda görüntü üzerinde mavi renk karşıtı olan kısımları daha koyu nüanslarla belirtirler. Poz değerleri üzerine etkileri x 1.5, x 2 dir.

Orta Sarı Filtre

Düzeltme filtreleridir. Manzara fotoğraflarının çekiminde ortokromatik emülsiyonlarla en çok kullanılan filtrelerdir. Ortakromatlk emülsiyonlarda renk tonlarının doğru bir şekilde çıkmasına yardım ederler. Pankromatik emülsiyonlarda ise kusursuz bir renk tonu değerlendirmesi yaparlar. Yeşilleri aydınlatır, ayrıntıları daha belirli hale getirirler. Mavi rengin yoğunluğunu arttırırlar. Bulutlu gökyüzü manzaraları, plaj ve kar manzaraları, çok renkli konuların ve çiçek fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. Poz değerleri üzerine etkileri x 2; x 3″dür.
 

mor ve ötesi filtre
 
Koyu Sarı Filtre

Kontrast filtresidir. Mavi rengin çok daha kuvvetli bir şekilde belirmesini sağlar. Kullanılma alanı daha etkili olarak orta sarı ve açık sarı filtreler gibidir. Bütün sarı filtreler kontrastı artırırlar. Poz değerleri üzerindeki etkileri x 3 ve x 4″dür.

Açık ve orta Sarı-Yeşil Filtreler

Düzeltme filtreleridir. Pankromatik emülsiyonlarda manzara fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. Orta sarı filtre etkisi gösterirler. Yeşiller üzerindeki etkisi biraz daha fazladır. Sonuç görüntü üzerindeki etkisi, mavilerin daha belirli hale gelmesi, yeşillerin daha fazla açılmasıdır. Kırmızıları, özellikle sarı kapsayan kırmızıları daha güzelleştirir. Gökyüzü manzaraları, plaj ve kar manzaraları, bahar manzaraları fotoğraflarının çekiminde kullanılırlar. çok duyarlı emülsiyonların portre çekimlerinde meydana gelen çok beyaz ten rengi ve mat dudaklar verme hatasını düzeltirler. Poz değerleri üzerindeki etkileri. x 3, x 4″dür.

Yeşil Filtreler

Düzeltme filtresidir. Bu filtreler çoğu zaman maviye yakın bir renktedirler. Hızlı pankromatlk emülsiyonlarla yeşilliklerin ve yaprakların çekiminde başarılı sonuç verirler, oldukça güzel bir açık gri yansıtma sağlarlar ve kontrastı azaltırlar. Kırmızıları daha koyu bir şekilde belirtirler. Ağaç ve bitki fotoğraflarının çekimi için en iyi filtrelerdir. Poz değerleri üzerine etkileri x 3. x 4″dür.

 

Turuncu Filtre

Kontrast filtresidir. Mavi rengi ve daha az olarak da yeşil rengi emerler. Buna karşılık kırmızı ve turuncu renkleri ve bir oran dahilinde de sarı rengi geçirirler. Ortokromatik emülsiyonlarda bir etkileri olmaz, sadece pankromatik emülsiyonlarla kullanılırlar. Pankromatik emülsiyonlarla çok net ve çok parlak bir görüntü verirler. Turuncu filtreler, havanın sisli halini ortadan kaldırır ve görüşü arttırırlar. Ayrıca bu filtreler; mavileri ve yeşile bakan mavileri çok koyu, sarıya yakın yeşil ve kırmızıları çok açık renk olarak gösterme özelliğine sahiptir.
Turuncu filtreler sarı ve maviler arasındaki bütün kontrastları belirtmek için, mavi gökyüzü manzaraları ve portre fotoğrafçılığında cilt bozukluklarını kaybettirmek için kullanılırlar, fakat solgun dudak görüntüsü verirler. Sarı saçların rengini canlandırır, elbise renklerini bozar. En büyük sakıncaları poz süresinin 4-8 kez daha arttırmalarıdır. Bu arttırma yapılmayacak olursa kontrast fazlalaşır ve turuncu filtreler sayesinde, güneşli havada fotoğraf çekildiği halde gece çekilmiş gibi görüntü sonuçları ortaya çıkar.

Mavi Filtre
Genelde su yüzeyinin fotoğraflarını çekmek için kullanılırlar. Kontrast filtresidir. Bu filtreler, mavi renk ışınlara öncelik tanıyıp, kırmızı ve turuncu renk ışınlara engel olmaktadırlar. Ayrıca sarı filtrelerin tam tersi bir etki yaparlar. Kırmızılar daha çok koyulaşır ve maviler soluk mavi tonlara dönüşürler. Gün ışığında çok az kullanılırlar.
 

renk düzenleme filtreleri
 
Mavi filtreler yapay ışıkta ve kırmızı renge duyarlı pankromatik emülsiyonlarda fotoflud tipi lambaların kırmızı ışınlarını önlemek amacıyla kullanılır. Yapay ışık altında cilt görünüşünü güzelleştirir, dudakların kırmızılığını belirgin hale getirir, fakat mavi renkteki gözler, bu filtreyle beyaz gibi çıkmaktadır. Poz değerleri üzerindeki etkileri x 2, x3″dür.

Kırmızı Filtre

Kontrast filtreleridir. Kırmızı ışınları ve biraz da turuncu ışınları durdururlar. Kontrast yapmak için kullanılan bu filtrelerle poz süresini 8-10 kez arttırmak gerekmektedir. Bu filtreler çok özel etkiler elde edilmek istenildiğinde kullanılmalıdır. Pankromatik emülsiyonlarla kullanılırlar ve açık kırmızı ile orta kırmızı renkte üretilirler. Görüntü üzerindeki etkileriyse şöyledir; mavi ve yeşil renkler siyah, kırmızı ve sarı renkler açık tonda belirir. çekilen fotoğraflarda gece manzarası, fırtına, koyu gökyüzü ve puslu bulutlu hava görüntüleri elde edilmek istendiğinde ve sisli havalarda bile çok net bir şekilde uzak manzara fotoğrafları elde etmek istendiğinde kullanılırlar

 

Renk Düzeltme Filtreleri

Bu tip filtreler, kullanılan film ile çekim mekânındaki ışığın renk ısısının uyuşmadığı durumlarda kullanılır. Bu filtreler renk ısısını Gün ışığı ısı değerlerine getirmek için kullanılan filtrelerdir. En çok kullanılan renk düzeltici filtreler şunlardır:

80 B
Tungsten ışık (3200 Kelvin)”de gün ışığı filmleri ile çekilen fotograf kırmızıya yakın bir hal alır. Bu kırmızılığın yoğunluğunu azaltmak için 80 B filtreleri kullanılır. 80 B filtreler renk ısısını, yaklaşık olarak 2100 Kelvin artırarak gün ışığı ısısı seviyesine getirip renk ısısının film düzlemi üzerine düşmesini sağlarlar. Filtre rengi mavi olup filtre faktörü 2.4x”dir.

85 A
85 A, 80 B filtresinin tam tersi prensiple çalışır. Gün ışığı(5500 Kelvin)”de Tungsten tipi filmlerle çekilen fotograflar maviye yakındır. Bu maviliğin yoğunluğunu azaltmak için 85 A kullanılır. 85 A filtreler, renk ısısını 2100 Kelvin azaltarak film düzlemi üzerine düşmesine izin verirler. Filtre rengi Turuncu olup filtre faktörü 2x”dir
 

efekt filteler
 
85 B
85 A”nın biraz daha kuvvetlisi olup aynı amaç için kullanılırlar. Renk ısısını 2300 Kelvin azaltırlar. Filtre rengi Turuncu olup filtre faktörü 2.4x”dir.

81 B
Yüksek renk ısısında çekilen fotoğrafların aşırı mavi renklere dönüşmesini önlemek için kullanılır. 81 B, renk ısısını 300 Kelvin azaltır. Filtre rengi kehribar rengi olup filtre faktörü 1.4x”dir

FL-D
Florasan lambaları ile aydınlanmış mekânlarda gün ışığı filmler kullanılarak yapılan çekimlerde fotoğrafta oluşacak aşırı mavi-yeşil tonun etkisini azaltır.

FL-B
Tungsten filmlerle florasan ışığında yapılan çekimlerde fotoğrafta aşırıya kaçan mavi-yeşil tonların etkisini azaltır.

FL-W
Florasan ışığında gün ışığı filmleri ile yapılan çekimlerde fotoğrafta aşırı yeşil-kahverengi ton oluşumunun etkisini azaltır.

 

Efekt Filtreler

Tek renk filtreler

Siyah beyaz fotografçılıkta kullanılan renkli filtrelerin hepsi renkli fotografçılıkta da kullanılırlar. Bu filtreler fotografı dominant bir renge boyarlar ve gerçeküstü görünmelerini sağlarlar.
 

degrade filtreler
 
Degrade filtreler

Yarısı renklendirilmiş, diğer yarısı saydam olan filtrelerdir. Renkli bölüm saydam bölümle yumuşak bir geçişle kaynaşır. Bu özellik, alt bölgelerde bir renk değişimine neden olmadan üst bölgeyi yumuşak bir geçişle renklendirmeye yarar. Daha çok gökyüzünü renklendirmek veya çok parlak olan gökyüzünün poz değerini düşürmek amacı ile kullanılır.

Difüzer filtreler

Difüzer filtreler, genellikle portre fotoğrafçılığında kullanılırlar. Parlak ışıklı bölgeleri yumuşatarak fotoğrafı bir hayal dünyasındaymış gibi gösterirler. Natürmort ya da manzara fotoğrafçılığında da kullanılırlar.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here