Ana sayfa Makale Dijitalde “kızılötesi”devrimi

Dijitalde “kızılötesi”devrimi

0

Bembeyaz ağaçlar, siyah gökyüzü ve bebek gibi pürüzsüz yüzlü kahramanlar ile masalsı bir görünüme bürünen kompozisyonlar yaratmak elinizde

Klasik fotoğraf tekniklerinden farklı, rüya gibi çekimler yapmak, portfolyonuza farklı bir tad katmak ister misiniz? Kasım ayı sayımızda dijital manipülasyonla gerçeküstü fotoğraflar çekmenizi sağlayacak bir yöntem olan HDR tekniğini anlatarak bu yolda bir adım atmıştık. Bu dosyamızın konusu olan kızılötesi fotoğraflar da size benzer bir tad verecek. Bembeyaz ağaçlar, siyah gökyüzü ve bebek gibi pürüzsüz yüzlü kahramanlar ile masalsı bir görünüme bürünen kompozisyonlar yaratabilmek için kızılötesi fotoğraflar çekmeniz yeterli. Dilerseniz size klasik fotoğraf çekiminden çok farklı gelecek olan kızılötesi tekniği ile ilgili merak edilenleri ve bu tür fotoğrafları elde etmek için yapmanız gerekenleri sırasıyla anlatmaya başlayalım:
 

 

 

Kızılötesi nedir?
Kızılötesi fotoğraf basit bir fizik kuralına dayanır; ışığın dağılımındaki farklı dalga boyları. İnsan gözü, arka bölümündeki retina denen tabakadaki hücrelerin ışığa gösterdikleri duyarlılık ile görür. Fakat, yalnızca 400-700 nanometre (nm) aralığındaki dalga boyuna duyarlı olduğundan, insan gözü için “görünen ışık” yalnızca bu aralıktadır. 400nm’nin altındaki (morötesi-ultraviyole) ve 700nm’nin üzerindeki (kızılötesi-infrared) dalga boyları insan gözünü uyaramaz.
Kızılötesi spektrum, 700nm’den radyo dalgalarına kadar uzanmaktadır. Bu aralıkta 750-1500nm arası “yakın kızılötesi” (ki fotoğrafçılıkta bizi ilgilendiren bu aralıktır) 1500-7000nm “ara kızılötesi”, 7000-1000000nm ise “uzak kızılötesi”dir.

Kızılötesi fotoğrafçılık
Günümüzde, sayısal fotoğraf makinalarında kullanılan görüntü sensörleri (CMOS, CCD vs) yakın kızılötesi ışığa duyarlıdırlar. Ancak bu dalga boyundaki ışık, görünür ışığın fotoğrafı çekilirken bozulmalara yol açabileceğinden, çeşitli filtreler aracılığı ile kesilirler. Bu nedenle standart bir sayısal fotoğraf makinasının objektifi önüne görünür ışığı kesen kızılötesi bir filtre konarak normal pozlama ile fotoğraf çekildiğinde hiç görüntü elde edilemez. Ancak sensörün önündeki kızılötesi filtrenin geçirgenliğine göre çok uzun pozlamalar yaparak (gün ışığında 10-20 saniye veya daha fazla) görüntü elde edilebilir.

Gerekli EkipmanlarDijital fotoğraf makineleri ve IR uyumlulukları
Dijital kızılötesi fotoğrafçılığı için gerekli olan malzemeler öncelikle IR ışığa duyarlı bir dijital fotoğraf makinesi ve IR filtreden ibarettir. Tabii, uzun pozlama yapmanız gerekeceği için tripoda da ihtiyaç duyacaksınız.
Pek çok dijital fotoğraf makinesi IR ışığa karşı duyarlıdır ve fotoğraf makinenizin IR ışığa duyarlı olup olmadığını anlamak için yapabileceğiniz basit bir test vardır. Elimizdeki kameranın kızılötesi çekim için uygun olup olmadığını anlamanın bilinen kolay bir yolu, televizyonunuzun uzaktan kumandasının bir düğmesine basarak, önündeki minik ampülün fotoğrafını çekmektir. Fotoğrafta ampül yanıyor görünüyorsa, kameranız kızılötesi çekime uygun kabul edilebilir.
 

 

 

Kızılötesi filtreler
Kızılötesi filtreler, ışığın görünen spektrumunun dışında kalan 700nm ile 1200nm arasındaki dalga boylarını geçirmek üzere tasarlanmış özel filtrelerdir. Kabaca üç gruba ayrılabilirler:
Görünür ışığı tamamen kesip yakın kızılötesini geçirenler
Görünür ışığın az bir kısmını ve yakın kızılötesi ışığı geçirenler
Görünür ışığın tamamını ve yakın kızılötesi ışığın bir kısmını kesenler
Bu filtrelerden görünür ışığın bir kısmını geçirenler kullanıldığında, değişik renk tonları elde edilebilmektedir. Diğer filtreler ile ise yalnızca tek renk tonlu (monochrome) fotoğraflar çekilebilir.

Kızılötesi filtrelerin etkileri
Kızılötesi filtre ile yapılan çekimlerde;

l Ağaçlar ve diğer yeşillikler beyaza yakın bir renk alır. Sağlıklı bitkilerin yaprakları gün ışığını emer, IR olarak yansıtırlar ve görüntüde beyaz renkte gözükürler.
l Gökyüzü ve bulutlar arasındaki kontrast artar. Gökyüzü (hakim renk mavi olduğu ve IR”yi emdiği için) siyaha yakın bir renk alırken bulutlar kar beyazı olur. IR”yi yansıttıkları için bulutların renklerinde bir değişiklik olmaz.
l Durgun sular IR”yi absorbe ettiği için siyaha yakın koyu bir renk alır. Hareket halinde akan sular IR”yi yansıttıkları için açık renkte, beyaza yakın çıkar.
l İnsan derisi oldukça pürüzsüz bir görünüm alır, insan gözü retinası belirginleşir.
l Dış yüzeyi camlı binalardaki yansımalar gözle göründüğünden farklı ve ilginç bir görünüm alırlar.
 

 

 

Diğer ekipmanlar
Kızılötesi filtreler çok koyu filteler oldukları için çekim sırasında enstantene süresi çoğu makinede 1 saniyenin üzerine çıkar. Bu kadar düşük enstantene süresinde ise tripod kullanımı zorunlu hale gelmektedir.

Kızılötesi çekim Teknikleri
Standart IR çekim

öncelikle D-SLR”nizi tripodunuza sabitleyin. Neyi çekeceğimize karar verdikten sonra IR filtreyi takmadan önce makinenin düzgün olarak odaklama (focus) yapmasını sağlayarak odaklamayı sabitleyin. Bunun için otomatik odaklama yapıldıktan sonra odaklamayı Auto modundan Manual moda almanız işe yarayabilir (kızılötesi çekimlerde manuel odaklama veya odaklama sabitleme seçeneği olmayan makinelerde netleme yapmak pek mümkün değildir). Bu tip bir işlem yapmanızın nedeni makinenin neredeyse hiçbir şey görememesinden dolayı otomatik odaklama yapamıyor olmasıdır.

çekim sırasında makinenin manuel, otomatik veya A(aperture priority)/S(shutter priority) modlarından birini kullanabiliriz. Kızılötesi fotoğraflarda her bir beyaz ayarı, farklı renk sonuçları verecektir. Her çekim için tüm beyaz ayarlarındaki sonuçları görüp beğenilen bir tanesini kullanabilirsiniz. Enstantene süresi 1 saniyeden fazla olacağı için çekim ortamındaki en küçük hareket bile sonucu etkileyecektir, bu nedenle özellikle rüzgarlı havalarda çekim yapıldığında hareketten dolayı (örneğin ağaçların yapraklarındaki hareketler gibi) netlik sorunları oluşabilir, doğa çekimlerinin rüzgarsız ortamlarda yapılmasına dikkat etmek gerekmektedir.
 

 

 

Dijital karanlık oda
Post Processing

Sayısal kameralarla elde edilen kızılötesi görüntüler genellikle ham olarak kullanılmaya çok uygun değildir. Standart ayarlarla çekildiğinde yoğun kırmızı tonlarda bir görüntü elde edilir. Eğer kamera izin veriyorsa beyaz ayarını filtre takılıyken “custom white balance” olarak ayarlamak bu sorunu hafifletir. Kamerada “Night Shot” modu varsa, yani sensörün önündeki kızılötesi filtre kaldırılabiliyorsa, yeşilimsi tonlarda bir görüntü elde edilir. Kullanılan filtre görünür ışığı hiç geçirmiyorsa elde edilen tüm görüntüler monochrome, yani tek renk tonludur. Görünür ışığı kısmen geçiren bir filtre kullanılmış ise kullanılan moda göre farklı renk tonları oluşur.

Yukarıda bahsettiğimiz tekniklerle fotoğrafınızı çektikten sonra son olarak yapılması gereken, dijital karanlık oda (post processing) işlemleridir. Bunun için en yaygın olarak kullanılan program Adobe Photoshop olduğu için, bu işlemlerin Photoshop kullanılarak nasıl yapılacağı üzerinde duracağız.
 

Renkli kızılötesi
Standart IR çekim tekniği ile yapılan çekimler, kırmızı yoğun bir sonuç verecektir. Kırmızı renk, tüm fotoğrafta oldukça fazla yoğunlukta olduğu için ilk yapılması gereken “Image –> Adjustments -> Auto Levels” işlemi ile renk seviyelerini otomatik olarak optimize etmektir. Bu işlem sonucunda daha iyi ve rahatsızlık verici kırmızı yoğunluktan kurtulmuş bir IR fotoğraf elde etmiş oluruz. Bu işlem sonunda ortaya çıkan fotoğrafta gökyüzü kırmızı tonlarda olacaktır. Daha gerçekçi bir görünüm elde etmek istiyorsak kırmızı ve mavi renk kanallarını yer değiştirerek mavi bir gökyüzü elde edebiliriz.

Yüksek enstantane süresi nedeni ile çoğu fotoğraf makinesinin çıktısında “noise” şeklinde adlandırılan bozulmalar olacaktır. Bu tip bozulmaları azaltmak için Photoshop”ta “Filter -> Noise -> Despeckle” filtresi kullanılabilir.

Monotone kızılötesi
Standart IR çekim tekniği ile elde edilen fotoğraflar, renkli IR fotoğraf olarak kullanılabileceği gibi tek ton fotoğraf haline de getirebilir. Bunun için yapılması gereken AutoLevels ile renk seviyeleri optimize edildikten sonra “Image -> Adjustments -> Desaturate” seçeneği ile fotoğrafı siyah/beyaz fotoğraf haline getirmektir. Bu işlem sonucu oluşan fotoğraf, siyah/beyaz kullanılabileceği gibi monotone bir fotoğraf da elde edilebilir. Monotone fotoğraf siyah/beyaz fotoğraftan yola çıkılarak elde edilir. Bunun için “Image -> Adjustmens -> Levels” seçeneği seçildiğinde karşımıza gelen menüde kırmızı, yeşil ve mavi renk tonlarının değerlerini değiştirerek fotoğraftaki değişiklikleri eş zamanlı olarak görebilir ve istediğimiz renk tonunu elde edebiliriz.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here