Ana sayfa Donanım Denizle etkileşim halinde olan ses heykelleri

Denizle etkileşim halinde olan ses heykelleri

0

Denizle etkileşim halinde müzik üreten ses heykelleri genel olarak dalga veya gel-git etkisiyle yüksek miktardaki suyun ve dolayısıyla havanın yer değiştirmesiyle, herhangi bir şekilde insan katılımı olmaksızın çalışır.

Ses Heykelleri - Blackpool
 

İlk olarak prototipi 1981″de New Music Festivali’nde tanıtılan Dalga Orgu”ndan bahsedelim. Yapımınına 1985 Eylül’ünde başlanılan ve sekiz ayda bitirilen ses heykeli San Francisco körfezindeki bir dalgakıran üstüne inşa edilmiştir. Aynı bölgede bulunan Exploratorium”a yürüyüş uzaklığındaki ses heykeli taş heykel yapımında uzman olan George Gonzales tarafından dalgakıranda bulunan granit ve mermer taşlar kullanılarak yapılmıştır. Dalgaların etkisiyle deniz suyu, heykelin deniz seviyesi altına yerleştirilmiş deliklerine ve bunlara bağlı 25 tane PVC boruya dolar. Deniz suyu borudaki havayı boruların açık ucundan dışarı doğru iter ve ses oluşur. Bu yöntemle her borudan her zaman aynı ses çıkmaz çünkü boruların içinde dolan deniz suyu titreşen borunun uzunluğunu değiştirir ve böylece borulardan her seferinde ayrı bir frekansta ses çıkar. Benzer şekilde deniz suyu borulardan denize doğru akarken borunun içine hava dolar ve yine başka bir ses oluşur. Ses heykelinin yapıldığı yerde ziyaretçilerin oturabilecekleri yine taştan yapılmış banklar vardır ve bu bankların yakınlarında ses üreten boruların uçları bulunur. Böylece tamamen dalgaların durumuna göre oluşan denizin müziği San Francisco körfezinin harika manzarası eşliğinde ziyaretçilere aktarılmış olur. Dalga Orgu genel olarak gürültü, patlama ve ıslık sesleri gibi sesleri üretmektedir. Dalga Orgu’nun fikir sahibi olan Peter Richards, Bill Fontana”nın Avustralya”da yüzen bir beton blok üstündeki havalandırma borusundan kaydettiği seslerden esinlenmiştir.
 

 

Ses Heykelleri - Dalga Orgu

Denizle etkileşim halinde olan ses heykellerine verilebilecek ikinci örnek İngiltere”de Blackpool”daki Yüksek Gelgit Orgudur. Denizin müzikal manifestosu olarak tanımlanan, 15 metre yüksekliğindeki Gelgit orgu 2002″de Liam Curtin ve John Gooding adlı sanatçılar tarafından beton, çelik, çinko ve bakır levhalar kullanılarak yapılmıştır. Gelgit orgu, gelgitin en yüksek olduğu dönemde deniz suyunun sekiz ayrı borudan ses heykeline ulaşmasıyla ses çıkarmaya başlar. Deniz suyunun yükselmesiyle borularda oluşan hava sıkışması, kendilerine bağlı olan 18 adet borusu olan bir kilise orgu yapısındaki borulu orgtan daha önceden belirlenmiş Si bemol tonundaki akorları çalmasını sağlar. Gelgit orgu bu özelliğiyle dalga orgundan ayrılmaktadır. çünkü oluşan ses, dalga orgundaki gibi tamamen rastlantısal değil, kısmen de olsa daha önceden planlanmış bir müziktir. Birçok minimal müzik eserinde olduğu gibi gelgit orgunun ürettiği müzik tekrarı bol ve dalgaların ritmiyle paralel bir çağdaş müzik örneğidir.
 

 

Ses Heykeli - Dalga Orgu genel olarak gürültü, patlama ve ıslık sesleri gibi sesleri üret

Müziğin en iyi duyulduğu zaman gelgitin en yüksek seviyesine ulaşmasından 2-3 saat öncesi ve sonrasındadır. Ses heykelinin en üst kısmında orgun boruları, ziyaretçilerin orgla deniz arasında olduğu yere yönlenecek şekilde yerleştirilmiştir. Borulara yerleştirilmiş kontrol vanaları sayesinde değişik hava durumlarında orgun ses seviyesi kontrol edilebilmektedir.

Bilim, sanat ve teknolojinin mükemmel bir birleşimi olan gelgit orgu NESTA (National Endowment for Science, Technology and the Arts) organizasyonundan Buluş ve Yenilik ödülü almıştır. Gelgit orgu turistik amaçlı gezilerin odağı olmasının yanı sıra, çeşitli okullar ve müzik workshop”ları için eğitim amaçlı olarak da kullanılmaktadır.
 

 

Ses Heykeli - Dalga Orgu genel olarak gürültü, patlama ve ıslık sesleri gibi sesleri üret

Denizle etkileşen üçüncü ses heykeli örneği, Hırvatistan”ın Zadar kentinde, 15 Nisan 2005″te açılan deniz orgudur. Dalgaların yarattığı enerjiyi havayı sıkıştırmak için kullanan ve geniş basamaklarla denize doğru inen bir görüntü oluşturan Zadar deniz orgu, Nikola Basic tarafından sahili yeniden yapılandırma projesi kapsamında yapılmıştır. İkinci dünya savaşı sırasında kenti deniz saldırılarından korumak için kıyı boyunca inşa edilen kesintisiz beton duvarın yarattığı kötü görüntünün ortadan kaldırılmasını hedefleyen yeniden yapılandırma projesinin bir parçası olan deniz orgu 2006″da European Prize for Urban Public Space ödülünü kazanmıştır.


 

 

Ses Heykeli - Zadar deniz orgu

70 metre uzunluğunda olan ve 35 adet polietilenden yapılmış ses borusu içeren deniz orgunun mekanizması dev beton basamaklar altına gömülmüştür. Deniz orgu hem dalgaların boyutu, sıklığına bağlı olarak hem de esen rüzgârın şiddetine göre rastlantısal olarak ama armonik sesler üretir. En üst basamakta sesin üretildiği küçük delikler görülebilmektedir. Birbirine yakın her 7 adet delikten bir diyatonik major akoru oluşturan notalar çalınır, böylece izleyici merdiven boyunca ilerlediğinde rastlantısal olarak çalınan toplam 5 ayrı akor duyabilir. önümüzdeki ay görüşmek üzere…
 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here