Sosyal medyada ya da web sitelerinde gezinirken hiç yan yana rastgele bir şekilde yazılmış gibi görünen 1 ve 0 sayılarını gördünüz mü? Öyleyse binary kodları ile çoktan karşılaşmışsınızdır. Peki, binary kodu nedir ve bunu çözmek için nasıl bir yol izlemek gerekiyor?
Bu yazıda size binary kodunun mantığını, bu kodların nasıl yazıldığını ve nasıl çözüleceğini detaylı bir şekilde göstereceğiz. Ayrıca dilerseniz yine bu yazıda yer vereceğimiz aracı kullanarak otomatik olarak sayı ya da harfleri binary koduna dönüştürebilir veya tam tersini yapabilirsiniz.
Binary Kodu Nedir?
Binary kodu, bilgisayarların temel çalışma mantığını oluşturan bir ikili sayı sistemidir. İnsanlar, iletişim kurmak için harf ve sayıları kullanır ancak bilgisayarlar, insanların kullandığı dili doğrudan anlamaz. Burada önemli olan sadece sıfır ve bir sayılarıdır. İkili sistem de bu iki sayıdan gelir.
Sadece 0 ve 1 sayılarının söz konusu olması, donanımdan kaynaklıdır. Bilgisayarların içinde transistör adı verilen milyonlarca küçük elektrik anahtarı yer alır. Bu anahtarlar tıpkı evinizdeki lambaları açmak için kullandığınız düğmeler gibi çalışır. Işık ya yanıyordur ya da yanmıyordur. Açık durumda 1 değerini alırken, kapalı durumda ise 0 değerini alır. Bilgisayarlar, karmaşık işlemleri tam olarak bu mantık üzerinden sürdürür.
Binary Koduyla Nasıl Yazılır?
Sadece 0 ve 1 sayıları kullanılarak bir hikâye bile yazılabilir. Bunu bir tür mors alfabesi olarak düşünebilirsiniz. Belirli sayıda 0 ve 1 araya gelerek bir harf ya da karakteri temsil eder. Örneğin a harfinin karşılığı 01100001 şeklindedir. Siz ekranda a harfini görürsünüz ama bu esasında 01100001 olarak okunur.
İnternette gördüğünüz her şey saniyeler içinde 0 ve 1 sayısına dönüştürülür ve anında size ulaştırılır. Bu sistem çok basit olduğu için hata payı düşüktür, bilgisayarların inanılmaz bir hızla çalışmasına olanak tanır. Binary kod olmasaydı bugün kullanılan akıllı telefonlar ve bilgisayarlar da asla var olmazdı.
Binary Kodu Nasıl Çözülür?
Binary kodu çözmek aslında bulmaca çözmeye benzer. Sağdan sola doğru gidildikçe her basamak bir öncekinin iki katı değerindedir. Bu işlemde her basamağın ikinin kuvveti şeklinde bir değeri vardır. Tıpkı bizim kullandığımız sayılarda (birler, onlar, yüzler basmağı vb.) olduğu gibi binary sistemde de her kutucuğun bir ağırlığı vardır. En sağdaki basamak 1, ikinci basamak 2, üçüncü basamak 4, dördüncü basamak 8, beşinci basmak 16… Bu şekilde her seferinde iki ile çarparak devam edilir.
Elimizde 1011 gibi bir binary kodu olduğunu varsayalım. Bunu çözmek için sayıları basamak değerlerinin altına hizalayalım: sekizler basamağı 1, dörtler basamağı 0, ikiler basmağı 1, birler basamağı 1. Şimdi geriye altında 1 yazan basamak değerlerini belirlemek kalıyor. 0 olanlar kapalı demektir, onları görmezden geliyoruz.
- 8 (Altında 1 var): Alıyoruz.
- 4 (Altında 0 var): Geçiyoruz.
- 2 (Altında 1 var): Alıyoruz.
- 1 (Altında 1 var): Geçiyoruz.
Belirlediğimiz bu sayıları topladığımızda normal sayı karşılığını buluyoruz: 8+2+1=11.
Eğer bir binary kodu harfe dönüştürmek istiyorsak, örneğin 8 haneli bir kodumuz varsa önce yukarıdaki yöntemle sayıyı buluyoruz. Daha sonra bu sayının ASCII tablosunda hangi harfe denk geldiğine bakıyoruz. Örneğin hesaplama sonucunda 65 sayısını bulursak bu ASCII tablosuna göre büyük “A” harfidir.
Yorum Yap