Akıllı telefon ve bilgisayar pazarının zirvedeki ismi Apple, ABD ile Çin arasındaki bitmek bilmeyen ticaret savaşlarının tam ortasında kalacağı, son derece riskli bir hamleye imza attı. Financial Times tarafından paylaşılan rapora göre teknoloji devi, sadece Çin pazarında satılacak cihazlarında kullanmak üzere Çinli bellek üreticisi ChangXin Memory Technologies (CXMT) tarafından üretilen çipleri test etmeye başladı.
İşin asıl ilginç tarafı ise Apple’ın bu çipleri daha geniş bir ürün yelpazesinde kullanabilmek için bir süredir Washington’da gizliden gizliye faaliyet yürütüyor olması. Peki, ABD hükümeti bu duruma neden tepki gösteriyor? Çünkü CXMT, Pentagon’un Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile bağlantılı olduğunu iddia ettiği şirketlerin yer aldığı meşhur “1260H” kara listesinde.
Geçtiğimiz dönemlerde Ticaret Bakanlığı tarafından ihracat kontrollerini sıkılaştırmak adına hedef tahtasına oturtulan bu şirketle iş yapmak, ABD’nin hiç hoşuna gitmiyor. Apple, yasal olarak bu şirketle ticaret yapmaktan menedilmiş değil (çünkü yasaklar özel şirketleri değil, Savunma Bakanlığını bağlıyor). Ancak şirketin haziran ayında Ticaret Bakanlığının kapısını çalıp resmi onay istemesi, Washington’da büyük yankı uyandırdı.
Apple Neden CXMT’nin Peşine Düştü?
Birkaç yıl öncesine kadar adı sanı duyulmayan ve sürekli zarar eden bir şirket olan CXMT, küresel çip krizi ve yapay zeka çılgınlığı sayesinde küllerinden doğdu. Şu anda arkasında Çin devletine ait 15 hissedarın desteği bulunan şirket, Samsung, SK Hynix ve Micron’un ardından dünyanın en büyük dördüncü DRAM üreticisi konumuna yükseldi. Hatta önümüzdeki günlerde halka arz yoluyla tam 4,3 milyar dolar fon toplamayı planlıyorlar.
Apple’ın bu tehlikeli flörte girişmesinin arkasında ise tamamen ekonomik sebepler yatıyor. Apple şu an belleklerini Micron, Samsung ve SK Hynix’ten alıyor. Fakat yapay zeka veri merkezlerinin devasa çip talebi, tüketici elektroniğine ayrılan stoğu adeta kuruttu. Apple, CXMT’yi dördüncü tedarikçi yaparak elini rahatlatmak istiyor.
Hatırlayacağınız üzere Apple, geçtiğimiz dönemde Mac ve iPad serilerine %17 ile %25 arasında değişen devasa zamlar yapmış ve bunun faturasını küresel bellek kıtlığına kesmişti. Yeni bir tedarikçi, fiyatları dengede tutmak için çok önemli. ABD Kongresi’nin Çin’in jeopolitik etkisini inceleyen komitesinin başındaki isim John Moolenaar, Apple’ın bu potansiyel ortaklığını büyük bir hata olarak nitelendirdi.