Ana sayfa Donanım ANS Synthesizer

ANS Synthesizer

0

Yaratıcı zihinlerin oluşturduğu birbirinden enteresan enstrümanları konu etmeye devam ediyoruz.

ANS Synthesizer Rus optik mühendisi Evgeny Murzin tarafından 1937 – 1957 yılları arasında yapılan fotoelektronik bir müzik enstrümanıydı. Sesin sinematografide olduğu gibi grafik olarak kaydedilmesi ilkesiyle çalışan enstrüman, bir ses dalgasının görülebilir grafiğini yaratabildiği gibi çizilen bir grafiği de sese dönüştürebilmekteydi. Murzin, enstrümanını tasarlarken bir kağıt üstüne çizilen notanın sese dönüşebilmesini hayal etmişti. Hayali ve hobisi olan ANS Synthesizer”ı ancak 20 yıl sonra 1958″de bir kaç mühendis ve müzisyenin desteklediği bir atölye açmasıyla gerçeğe dönüştürebildi.
 
ans synthesizer
ANS Synthesizer”ın toplamda 10 oktavlık bir alanı kapsayan notaları, her birinde 144 ayrı sinüs dalgası print edilmiş ve farklı hızlarda dönen, 5 adet camdan yapılmış diskten üretiliyordu. Disklerin merkezlerine yakın track’lerinde düşük frekansta sesler, dışa doğru olan track’lerinde is alçak frekansta sesler kaydedilmişti. Bu disklerden gelen ve merceklerle değiştirilmiş ışık demetleri enstrümanın kullanıcıyla arayüzü olan bir resim çerçevesine arkadan yansıtılıyordu. Murzin”in tasarladığı mekanizma üretilen sesin frekansına göre, alçak frekanslı sesleri çerçevenin alt tarafına, yüksek frekanslı sesleri çerçevenin üst taraflarına gönderiyordu.

 

çerçevenin içinde yer alan cam, enstrümanı kullanan kişinin üstünü rahatlıkla çizebileceği siyah mastikle kaplanmıştı. Böylece ışık çizilen yerlerden rahatlıkla geçip, diğer siyah bölgelerden geçemiyordu. Camın arkasında dik olarak yerleştirilmiş 20 fotosele, her birinin üstünde ayrı kazanç kontrolü bulunan 20 ayrı amplifikatör ve filtre devresi bağlanmıştı. Enstrüman tamamen polifonikti ve istendiğinde 720 değişik frekanstaki sesi üretebiliyordu. Bunlar osilatörden üretilen ham seslerdi ancak bunların karışımlarıyla çok etkileyici synth sesleri elde etmek mümkün olabiliyordu. İki yarım nota arasında 6 farklı frekans üretebilme kapasitesine sahip olmasıyla sadece batı müziği formlarında değil daha farklı müzik formlarınında da müzik yapmak mümkün olabiliyordu.
 
Dikey duran fotoseller bir elektrikli motor ve dişli çark mekanizmasıyla veya elle soldan sağa doğru hareket ederek camın üstüne çizilmiş resmi tarayabiliyor ve böylece enstrüman çizilen resmin müziğini anında gerçek zamanlı olarak çalabiliyordu. Fotosellerin tarama hızı da joystick benzeri bir mekanizmayla değiştirilebiliyor ve bu hız üretilen notaların frekanslarını değiştirmemekle beraber sesin veya sessizliğin süresini belirliyordu. Böylece müzisyen çerçevenin içine çizdiği resmi değiştirerek veya eklemeler yaparak istediği sesleri üretebildiği bir kompozisyon yaratabiliyordu. Taramanın soldan sağa doğru yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda çerçevenin içine çizilen yatay bir çizginin dikey eksendeki konumu piyano tuşlarına benzer şekilde frekansı/notayı belirlerken, çizginin uzunluğu da notanın çalınma süresini belirliyordu.

 

Murzin, renk ve ses arasındaki ilişkileri araştıran kompozitör, teosofist ve aynı zamanda büyüyle de uğraşan 1872–1915 yılları arasında yaşamış Alexander Nikolayevich Scriabin”in eserlerinden çok etkilenmişti. Bu yüzden enstrümanına bu kompozitörün baş harflerinden oluşan ANS adını verdi. Enstrüman hurdaya çıkarılmışken enstrümanın ilk kullanıcılarından olan ve halen yaşayan Stanislav Kreichi tarafından Scriabin Müzesi”nde elektronik müzik stüdyosuna yerleştirildi.
 
Stanislav Kreichi, Alfred Schnittke, Edison Denisov, Sofia Gubaidulina gibi Soyvet kompozitörleri tarafından kullanılan ANS için Edward Artemiev, özellikle Andrei Tarkovsky”nin bir çok filminde kullanılmak üzere bilim kurgu efektleri ve ambient müzik için çalışmalar yaptı. Bunlardan en önemlisi Stanislav Lem”in kitabından 1972″de sinemaya uyarlanan “Solaris””tir. Tarkovsky Artemiev”den Solaris için sadece müzik değil filmin tüm ambient duygusunu izleyiciye aktaracak bir ses sistemi kurmasını istemişti. Bu amaç için ANS biçilmiş kaftandı. ANS kullanılarak yapılan film müziklerini içeren plak YX-7212-MK koduyla Melodiya adlı plak şirketi tarafından 1972 yayınlandı.

 

1990″da yine Melodiya”dan yayınlanan “Musical Offering” değişik Rus kompozitörleri tarafından 1960, 1970 yılları arasındaki çalışmaları içeriyor. Stanislav Kreichi”nin ANS kullandığı “Ansiana”, “Voices and Movement” ve”Electroshock Presents: Electroacoustic Music” adlı çalışmaları da Electroshock Records tarafından yayınlandı. 2002″de BBC Radio 4 kanalında tanıtılarak daha geniş kitlelere ulaştı. 2004″te, İngiliz bir deneysel grup olan Coil CoilANS adlı albümlerinde tamamen ANS kullanırken, yine İngiliz deneysel gruplarından T.A.G.C. 1996″da yayınlanan Deepnet albümlerinde ANS tarafından üretilen sesleri kullanıyorlardı.
 

Orijinalinin tamamen tahrip olduğu enstrümanın çalışan bir kopyası şu anda Moskova”da Glinka State Central Museum of Musical Culture”da saklanmaktadır. Müzisyeni ressama dönüştüren ve hiçbir zaman popüler olamamış ANS Synthesizer daha bilgisayarların olmadığı bir dönemde, resmi müziğe veya müziği resme çevirmeyi başarmış dünyadaki tek enstrüman olması yönüyle çok önemli bir tarihi değer taşıyor.

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here