Türkiye, Ay ve Mars başta olmak üzere uzayın barışçıl şekilde keşfedilmesini amaçlayan Artemis Anlaşmaları’na katıldı. Böylece Türkiye, anlaşmayı imzalayan 71. ülke oldu. İmza töreni ABD’nin başkenti Washington’da düzenlendi.
Türkiye’nin katılımıyla anlaşmaya taraf olan ülke sayısı 71’e yükseldi. İmza töreni NASA’nın Washington’daki merkezinde düzenlendi ve NASA Yöneticisi Jared Isaacman tarafından gerçekleştirilen törende Türkiye adına Mehmet Fatih Kacır yer aldı.
Törende Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ile ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevre İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Yardımcısı Connor Tomlinson da bulundu. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, Türkiye’yi anlaşmanın 71. imzacısı olarak karşıladı. Isaacman, NASA’nın Ay’a dönüş hazırlıkları kapsamında uzun süreli bir Ay üssü oluşturmayı ve ilerleyen süreçte Mars’a insanlı keşif görevlerinin temelini hazırlamayı hedeflediğini belirtti.
Artemis Anlaşmaları kapsamında NASA, imzacı ülkelerin gelecekteki Ay görevlerine çeşitli şekillerde katkıda bulunabilmesinin önünü açıyor. Bilimsel yükler, teknoloji gösterimleri, CubeSat uyduları ve farklı donanımlar bu katkılar arasında.
Türkiye Uzay Çalışmalarında Yeni Bir Döneme Giriyor
Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılması, son yıllarda gerçekleştirilen insanlı ve insansız uzay çalışmalarının ardından geldi. Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, 2024 yılında Axiom Mission 3 göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu’na gitti. Gezeravcı burada NASA astronotlarıyla birlikte çeşitli bilimsel çalışmalar gerçekleştirdi.
Aynı yıl Türkiye’den ikinci bir astronot olan Tuva Atasever de Virgin Galactic 07 görevi kapsamında yörünge altı bir uçuş gerçekleştirdi. Atasever görev sırasında deneyler yaptı ve insan fizyolojisi üzerine çalışmalar yürüttü. Türkiye ayrıca Ay’a yönelik ilk görevlerinden biri olan AYAP-1 için hazırlıklarını sürdürüyor. Görevle birlikte Türkiye, kendi uydusunu Ay’a göndermeyi hedefleyen ülkeler arasına girmeye hazırlanıyor.
Artemis Anlaşmaları yalnızca Ay’a yapılacak görevlerle sınırlı değil. Metin, uzay araştırmalarında ülkeler arasındaki iş birliğinin belirli ilkeler çerçevesinde yürütülmesini hedefliyor. Anlaşmaya taraf olan ülkelerin uymayı kabul ettiği temel ilkeler arasında uzayın barışçıl ve şeffaf şekilde keşfedilmesi, ihtiyaç hâlindeki kişilere yardım edilmesi ve bilimsel verilere erişimin desteklenmesi bulunuyor.
Ayrıca ülkelerin uzaydaki faaliyetlerinin diğer ülkelerin çalışmalarını engellememesi amaçlanıyor. Ay ve diğer gök cisimlerinde tarihî öneme sahip alanların ve eserlerin korunması için ortak uygulamaların geliştirilmesi de anlaşmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Türkiye’nin anlaşmaya katıldığı dönem, ülkenin uzay gündemindeki başka bir önemli etkinliğe de denk geliyor. Uluslararası Astronotik Kongresi, ekim ayında Antalya’da düzenlenecek. Etkinliğe Artemis Anlaşmaları’nı imzalayan çok sayıda ülkenin katılması bekleniyor.
Yorum Yap